W projekcie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tzw. Ustawa 2.0, Konstytucja dla Nauki), nad którym pracuje Sejm, znalazł się zapis dotyczący włączania m.in. instytutów Polskiej Akademii Nauk do uczelni. W ich myśl minister nauki w drodze rozporządzenia będzie mógł włączać do uczelni publicznej instytut PAN po zasięgnięciu opinii prezesa PAN.

"To jest zapis, który pojawił się w oryginalnym, konsultowanym projekcie (Ustawy 2.0 - PAP), w innej mniej groźnej formie (był to wtedy art. 40 projektu). W konsultacjach wyraziliśmy wtedy nasze zastrzeżenia. Pojawienie się art. 35 jest dla nas dużym zaskoczeniem - zapis uderza nas bardzo mocno, grozi niezależności PAN i utratą jej autonomii" - powiedział w rozmowie z PAP prezes PAN prof. Jerzy Duszyński.

Resort nauki poproszony przez PAP o komentarz w tej sprawie stwierdził, że nie jest to przepis nowy - widnieje w projekcie ustawy od wielu miesięcy. "Minister nauki i szkolnictwa wyższego nie ma zamiaru korzystać z tego narzędzia bez obopólnej woli obu stron" - napisała do PAP rzeczniczka MNiSW Katarzyna Zawada.

W myśl obowiązujących do tej pory przepisów instytuty PAN mogą być włączane do uczelni na wniosek prezesa PAN lub na wspólny wniosek podmiotów podlegających włączeniu lub przekształceniu. Wniosek składany jest po zasięgnięciu opinii wydziału właściwego ze względu na specjalność naukową instytutu w drodze rozporządzenia wydanego przez ministra nauki. Taki zapis znajduje się w ustawie o PAN. W rozmowie z PAP prof. Duszyński stwierdził, że PAN jest za pozostawieniem obecnie funkcjonującego zapisu.

W czasie obrad komisji sejmowej pracującej nad Ustawą 2.0 Włodzimierz Nykiel (PO) zgłosił poprawkę, wedle której tryb włączania instytutów PAN byłby zbliżony do obecnie funkcjonujących przepisów. Nie została ona jednak rekomendowana przez komisję, podobnie jak wszystkie pozostałe poprawki opozycji tego dnia.

Jak powiedział prof. Duszyński - z wielu instytutów PAN docierają do niego głosy zaniepokojenia dotyczące proponowanych zapisów. "Będziemy ten zapis bardzo mocno oprotestowywać, bo grozi on anihilacją PAN w jego najważniejszym pionie - instytutów" - dodał. W ocenie prof. Duszyńskiego, jeśli przepisy wejdą w życie - nic nie będzie stało na przeszkodzie, żeby szef resortu nauki włączył nawet wszystkie instytuty do wybranych przez siebie uczelni.

Prof. Duszyński w rozmowie z PAP zapowiedział, że zbiera głosy protestu z instytutów PAN. Zamierza je przekazać wicepremierowi, ministrowi nauki i szkolnictwa wyższego Jarosławowi Gowinowi w środę.

W Sejmie odbyło się już drugie czytanie projektu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, reformującej system szkolnictwa wyższego. Podczas prac w komisji do projektu Ustawy prawo o szkolnictwie wyższym i nauce zgłoszono 90 wniosków mniejszości, a do projektu przepisów wprowadzającego ustawę - 2 wnioski mniejszości. Dodatkowo, podczas drugiego czytania komisja rekomendowała przyjęcie ponad 60 poprawek. Ponadto do ustawy o przepisach wprowadzających rekomendowano 26 poprawek. Wszystkie z rekomendowanych poprawek to poprawki rządowe.

Z zapowiedzi resortu nauki wynika, że sejmowe głosowania dotyczące Ustawy 2.0 odbędą się na najbliższym posiedzeniu Sejmu, które wyznaczono na początek lipca. (PAP)

Autor: Szymon Zdziebłowski