Przepisy wprowadzające mechanizm podzielonej płatności wejdą w życie 1 lipca br. Przewidują, że do standardowego rachunku wykorzystywanego w działalności gospodarczej banki otworzą każdemu przedsiębiorcy osobne konto VAT. Jeżeli kontrahent zdecyduje się na realizację płatności z wykorzystaniem split payment (Mechanizm Podzielonej Płatności - MPP), to kwota netto trafi na zwykły rachunek, a część odpowiadająca VAT zostanie przelana na konto VAT.

Możliwości dysponowania pieniędzmi z kont VAT będą ograniczone - z zasady będzie można regulować nimi zobowiązania VAT wobec fiskusa, bądź płacić dostawcom część dotyczącą VAT, także na specjalne konto. Inne wykorzystanie środków z rachunku VAT będzie możliwe wyłącznie za zgodą organu podatkowego i po upływie określonego czasu.

Podczas środowej konferencji prasowej w MF poinformowano o zainicjowaniu kampanii "Bezpieczna Transakcja" prowadzonej m.in. przez resort finansów.

Wiceminister finansów Paweł Gruza powiedział, że resort finansów od 2,5 lat pracuje nad wyeliminowaniem patologii w VAT, a dziś jesteśmy w przededniu wprowadzenia nowego instrumentu, który będzie istotnym elementem uszczelnienia systemu podatkowego. "Żaden pojedynczy instrument nie jest wystarczający do uszczelnienia w VAT. Musimy korzystać z szeregu instrumentów. Dzisiaj jesteśmy w przededniu rozpoczęcia kolejnego etapu, tzn. wprowadzenia mechanizmu podzielonej płatności w VAT" - powiedział Gruza.

Przypomniał, że kilka miesięcy temu resort finansów przedstawił dokument dotyczący tzw. należytej staranności w VAT, który jest wdrażany w administracji skarbowej. "Kolejnym krokiem jest możliwość stosowania podzielonej płatności dla zabezpieczenia rozliczenia podatkowego transakcji w sytuacjach, kiedy przedsiębiorcy nie czują się w pełni komfortowo, mają wątpliwości co do (...) rzetelności swoich kontrahentów. To jest instrument, który pozwala nie tylko zabezpieczyć dochody budżetu, ale także zabezpieczyć interesy przedsiębiorcy przed - mówiąc potocznie - wkręceniem go w karuzelę podatkową" - poinformował Gruza.

Zastępca szefa Krajowej Administracji Skarbowej, wiceminister finansów Paweł Cybulski powiedział, że resortowi finansów zależy, poza uszczelnieniem systemu, na bezpieczeństwie i transparentności transakcji, aby przedsiębiorcy mogli zdrowo konkurować, co jest ważne zarówno dla firm, jak i budżetu państwa.

Wyjaśnił, że celem kampanii "Bezpieczna Transakcja", jest m.in. uspokojenie wszystkich tych, którzy w zmianach widzą jakieś zagrożenie dla swojej działalności gospodarczej. "Wydaje mi się, że za wcześnie jest na obawy. Będziemy bardzo dokładnie patrzyli, pilnowali co się dzieje - będziemy tymi pierwszymi, którzy będą widzieć ewentualne zagrożenia" - powiedział. Zapewnił, że w razie potrzeby będą podejmowane odpowiednie działania.

"System jest dopracowany, sprawdzony w oparciu o doświadczenia innych" - podkreślił.

Zdaniem Cybulskiego w uszczelnieniu systemu podatkowego nie może brać udział tylko ministerstwo finansów. "Jako społeczeństwo jesteśmy całością. Uszczelnienie systemu podatkowego jest naszą wspólną troską. To nie jest troska tylko jednej ze stron, (...) ale całości społeczeństwa, które chce funkcjonować na zdrowych, realnych, mądrych zasadach" - podkreślił.

Według wiceministra MPP jest rozwiązaniem bardzo potrzebnym, które na pewno zrewolucjonizuje podatek VAT. "Ale bez rewolucji, bez takich radykalnych działań nie będziemy mieli żadnych dalszych efektów uszczelniających podatek VAT" - ocenił.

Wskazał, że w MPP podatek trafia na specjalne konta VAT, z którego można uregulować VAT wobec fiskusa, zapłacić VAT swojemu kontrahentowi, ale też (np. w przypadku nadwyżki, czy trudności z płynnością) wystąpić do naczelnika urzędu skarbowego o uwolnienie pieniędzy. Będzie miał on 60 dni na odpowiedź i przekazanie ich na zwykły rachunek firmy.

"Zwolnienie kwoty z konta może nastąpić wcześniej, o ile zachodzą przesłanki, które świadczą o tym, że nie ma żadnego ryzyka, niebezpieczeństwa co do niewłaściwej transakcji, czy sygnałów o tym, że może dojść do wyłudzenia VAT" - mówił Cybulski.

Odniósł się do obaw o to, że MPP zaburzy płynność finansową firm. Przyznał, że to temat "społecznie wrażliwy". "Naczelnicy urzędów skarbowych, i ja też - mogę zaręczyć - będziemy działali sprawnie, będziemy otwarci co do składanych wniosków (o uwolnienie pieniędzy z kont VAT - PAP), będziemy ściśle obserwowali to, co się dzieje, jeśli chodzi o płynność finansową, zwłaszcza małych przedsiębiorców, mikrofirm (...), aby z jednej strony chronić budżet państwa, a z drugiej strony, aby nie doprowadzić do upadku małych firm" - zapewnił.

Dodał, że resort finansów chce wydać wytyczne w tej sprawie. "Chcemy uwrażliwić wszystkie urzędy skarbowe w Polsce co do tego, żeby zastosowano w miarę możliwości jak najszybciej zwrot podatku VAT, aby nie było zatorów płatniczych, aby można było tym kontem jakoś zarządzać" - obiecał.

Przedstawił też korzyści dla firm płynące z zastosowania MPP, m.in.: szybszy, do 25 dni, zwrot VAT; inne traktowanie przez organy kontrolne, jako podmioty o wyższym zaufaniu; brak odpowiedzialności solidarnej i ewentualnego tzw. dodatkowego zobowiązania podatkowego.

Pytany o wprowadzenie obligatoryjnego MPP w niektórych branżach, Gruza przypomniał, że zostały złożone w tej sprawie odpowiednie wnioski derogacyjne do Komisji Europejskiej. Wyraził nadzieję, że wkrótce MF dostanie pozwolenia z KE "i będziemy mogli realistycznie patrzeć na początek przyszłego roku, jak na ten czas, w którym będziemy wprowadzać ten mechanizm obligatoryjny".

"Działamy możliwie najbardziej odpowiedzialnie. Wyobrażam sobie, że będziemy najpierw wprowadzać to w ograniczonym zakresie, dopiero później będziemy poszerzać zakres mechanizmu obligatoryjnego, ale te decyzje są przed nami" - powiedział.

Zgodnie z informacją MF, kampania "Bezpieczna Transakcja" pomoże w wyjaśnieniu mechanizmów wyłudzeń w VAT i podniesieniu świadomości przedsiębiorców na temat tego, jak skutecznie chronić się przed nieświadomym wciągnięciem w oszustwa podatkowe. Akcja ma też zwrócić ich uwagę na korzyści wynikające z dochowania należytej staranności w obrocie gospodarczym i stosowania MPP w transakcjach.

>>> Czytaj też: Jakie skutki przyniesie "mały ZUS"? Opinie ekonomistów i przedsiębiorców