Proces korzystania z unijnych dotacji nie kończy się na jej uzyskaniu. Po realizacji inwestycji firma, które dostała wsparcie, musi utrzymać swoje przedsięwzięcie. Ten obowiązek wynika z unijnych regulacji, które określają zasady udzielania dozwolonej pomocy publicznej dla przedsiębiorstw z funduszy unijnych. W przypadku dużych firm inwestycja musi być utrzymana przez okres pięciu lat. W stosunku do małych i średnich przedsiębiorstw Unia Europejska nie jest aż tak bardzo rygorystyczna i skróciła ten okres do trzech lat.

Wpływ na gospodarkę

Przedsiębiorca, składając wniosek aplikacyjny, deklaruje, że zamierza wykonać określony katalog czynności (np. zakupić nowe maszyny) i przez to osiągnąć konkretne cele. Utrzymanie projektu oznacza, że zakupione dobra trwałe oraz efekty projektu będą zachowane w firmie przez wyznaczony przepisami okres. Nakładając takie obowiązki na firmę, UE chce mieć pewność, że pomoc publiczna będzie miała konkretne i trwałe przełożenie na gospodarkę. Konsekwencjami naruszenia tego obowiązku może być w skrajnych przypadkach konieczność zwrotu otrzymanej dotacji wraz z odsetkami.

Dobrze to ilustruje zakup nowej maszyny. Duże przedsiębiorstwo musi użytkować maszynę przez pięć lat, natomiast przedstawiciel sektora MSP przez trzy lata. W tym czasie maszyna nie może zostać sprzedana. Podobnie jest ze wskaźnikami inwestycji, których wypełnienie deklaruje firma we wniosku o dotację. Jeśli są to miejsca pracy, to przedsiębiorca musi przez okres trwałości projektu utrzymywać stanowiska pracy, które są finansowane z funduszy unijnych. Oczywiście nie chodzi o konkretnego pracownika, ale o miejsce pracy. Podobnie jest z innymi wskaźnikami, które przedsiębiorca zobowiązał się wypełnić. Może to być np. wzrost sprzedaży, wprowadzenie nowego produktu na rynek lub wzrost udziału eksportu w przychodach.

Mogą być wyjątki

Oczywiście w sytuacjach wyjątkowych i uzasadnionych przedsiębiorca może wystąpić o możliwość odejścia od zasady trwałości projektu. Taką okolicznością może być na przykład kryzys gospodarczy, z którym obecnie mamy do czynienia. Jednak za każdym razem firma musi o takim zamiarze poinformować i uzyskać zgodę ze strony urzędu, od którego uzyskała dotację. Samowolna wymiana środków trwałych będzie traktowana jako naruszenie przepisów o trwałości projektu, co może doprowadzić do opisanych wyżej, przykrych konsekwencji finansowych.

Zobowiązania tylko realne

Praktyka pokazuje, że najłatwiej uzyskać zgodę na wymianę zakupionych za unijne pieniądze środków trwałych, które w naturalny sposób zużyły się lub wymagają wymiany na skutek postępu technologicznego. O wiele trudniej dostać zgodę urzędu na zrealizowanie niektórych etapów inwestycji lub w przypadku odejścia od realizacji wskaźników inwestycji. Z tego powodu przy planowaniu inwestycji i ubieganiu się o środki należy zwracać szczególną uwagę na przyszłość projektu. Przedsiębiorca nie powinien zobowiązywać się do rzeczy, z których w przyszłości nie będzie mógł się wywiązać.

Ważne

Utrzymanie projektu oznacza, że zakupione dobra trwałe oraz efekty projektu będą zachowane w firmie przez wyznaczony przepisami okres