W krótkim okresie nie wahałbym się, by zmodyfikować regułę tak, by była procykliczna. Pierwszym uzupełnieniem takiej reguły byłoby wprowadzenie zapisu, że wszelkie formuły indeksacyjne określają maksymalny wzrost poszczególnych wydatków sztywnych. Dodałbym, że w momencie, kiedy spadają dochody budżetu, indeksacja musi zostać zawieszona.

Wreszcie w długim okresie to, co będzie wywierało największą presję na wydatki. Proces starzenia się społeczeństwa może wywrócić nasze finanse, ale możemy sprawić, by to nie było bolesne, np. podniesienie wieku emerytalnego powiązać z oczekiwaną długością życia.

Podsumowanie Recepta

LESZEK BALCEROWICZ*****:

Wiemy, że od lat finanse są chore. W normalnych czasach tego nikt nie zauważa. Gdy mamy spowolnienie, choroba przybiera formę ostrą.

Jedyną przyczyną bezpośrednią choroby są rozdęte wydatki. I warto cały czas powtarzać, że bzdurne jest porównywanie Polski do Szwecji. Gdyby Szwecja zaczynała od modelu szwedzkiego, nigdy nie byłaby bogata.

Do I wojny wystarczało 10 proc. PKB na sfinansowanie wszystkich elementarnych funkcji państwa, po II wojnie światowej wzrosło to od 30 do 60 proc. Wydatki, jeśli są rozdęte, są zwykle źle ukształtowane i po pierwsze – powodują obniżenie zatrudnienia, po drugie – ograniczają oszczędności.

Historia usiana jest katastrofami fiskalnymi. Najlepiej robić takie reformy, które będą zmniejszały licznik, czyli wydatki, a przyśpieszały mianownik, czyli PKB.

Pracujmy nad wykształceniem się takiej opinii publicznej, by ludzie bardziej się przejmowali.

Patroni medialni debaty: Radio Tok FM i TVN CNBC Biznes