ROZMOWA

EWA CIECHANOWSKA

Do końca kwietnia swój PIT muszą złożyć przedsiębiorcy rozliczający się za pomocą podatku liniowego i na zasadach ogólnych. Czy mogą korzystać z takich samych preferencji?

ANDRZEJ DMOWSKI*

Jeśli podatnik wybrał opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej tzw. stawką liniową, może skorzystać z przywileju stałej 19-proc. stawki podatku, ale w zamian ustawodawca zabrał mu prawo do skorzystania ze wspólnego opodatkowania ze współmałżonkiem lub jako osoba samotnie wychowująca dzieci. Nie może też uwzględnić w swoim rozliczeniu ulg podatkowych, a jedynie wnioskować o przekazanie 1 proc. należnego podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego. Dokonując rozliczenia dochodów, korzysta z formularza PIT-36L.

Natomiast gdy podatnik opodatkowuje dochody na zasadzie ogólnej, tzn. zgodnie z obowiązującą skalą podatkową, ma prawo do łącznego opodatkowania z małżonkiem bądź jako samotny rodzic oraz do wszystkich przewidzianych w ustawie ulg i odliczeń. W takim przypadku rozlicza się na formularzu PIT-36.

W jakich sytuacjach przedsiębiorca będzie musiał złożyć dwa lub więcej zeznań?

Może się zdarzyć, że przedsiębiorca wybrał do rozliczania dochodów z działalności stawkę liniową, ale uzyskuje też inne dochody, do których zastosowanie ma zasada ogólna. Wówczas musi złożyć dwa odrębne zeznania podatkowe. Jedno dotyczące dochodu z działalności gospodarczej (PIT-36L), a drugi z tytułu dochodów z innych źródeł (PIT-36), uwzględniając przy jego sporządzaniu związane z nim uprawnienia podatnika. Może się też zdarzyć, że ten sam podatnik będzie musiał złożyć jeszcze dwa formularze podatkowe. Jednym może być PIT-38 – z tytułu rozliczenia podatku od zysków kapitałowych, a drugim – PIT-39 – przy dochodach ze sprzedaży nieruchomości nabytych po 31 grudnia 2008 r.

Z jakich ulg i odliczeń mogą korzystać podatnicy?

W 2009 roku katalog ulg i odliczeń pozostał taki sam jak rok wcześniej. Podatnicy mogą odliczyć od dochodu przekazane darowizny w ramach limitu stanowiącego 6 proc. dochodu na cele pożytku publicznego, kultu religijnego i na cele krwiodawstwa oraz niepodlegającą limitowi darowiznę na cele charytatywno-opiekuńcze na rzecz Kościoła. Odliczeniu podlegają też wydatki na cele rehabilitacyjne podatnika lub osoby pozostającej na jego utrzymaniu, na internet w miejscu zamieszkania, a w przypadku przedsiębiorców również wydatki na nabycie nowych technologii. Natomiast obliczony już podatek można pomniejszyć o ulgę na dzieci, a przedsiębiorca również o ulgę z tytułu zatrudnienia pracownika w celu nauki zawodu. Kwota tych odliczeń jest limitowana i tylko w tej granicy podatnik może ich dokonać.

Jak prawidłowo dokumentować darowizny...

Możliwość skorzystania z ulgi uwarunkowana jest właściwym udokumentowaniem poniesionych wydatków. I tak umowa darowizny powinna być sporządzona w formie aktu notarialnego, ale dla jej skuteczności wystarczy, że zostanie spełniona, tzn. obdarowany przyjmie przekazaną darowiznę. Potwierdzeniem darowizny pieniężnej będzie potwierdzenie przelewu, a darowizny rzeczowej oświadczenie o jej przyjęciu (dotyczy to również oddanej przez honorowego krwiodawcę krwi). Dodatkowy warunek trzeba spełnić przy darowiznach na kościelne cele charytatywno-opiekuńcze. Darczyńca musi uzyskać od obdarowanego sprawozdania ze zużycia otrzymywanych środków w terminie dwóch lat od dnia przekazania darowizny.

...a wydatki?

Wysokość wydatków na cele rehabilitacyjne ustala się na podstawie dokumentów potwierdzających ich poniesienie, a w szczególnych sytuacjach na podstawie oświadczenia podatnika. Natomiast wydatki na internet muszą być udokumentowane fakturami VAT, jednak odliczenie to może zostać uwzględnione jako ulga, jeśli wydatki te nie stanowiły u przedsiębiorcy kosztów uzyskania przychodów związanych z prowadzoną przez niego działalnością. Wielkością odliczeń na nabycie nowych technologii jest kwota wydatków poniesionych przez podatnika, a ulgę związaną z zatrudnieniem pracownika w celu nauki zawodu ustala się na podstawie decyzji naczelnika urzędu skarbowego.

Z jakich ulg przedsiębiorcy korzystają najczęściej?

Najczęściej przedsiębiorcy korzystają z ulgi na internet i odliczeń darowizn oraz z ulgi na dzieci. Jednak to możliwość przekazania 1 proc. podatku organizacji pożytku publicznego jest najczęściej uwzględniana w zeznaniach podatkowych. Prawdopodobnie związane jest to z faktem, że podatnik jedynie wskazuje dane wybranej organizacji, a cały obowiązek przekazania spoczywa na urzędzie skarbowym. Również świadomość, że decyzja o przekazaniu 1 proc. podatku pomniejsza środki, które otrzymuje fiskus, a zwiększa przychody organizacji charytatywnych, motywuje coraz więcej podatników, w tym przedsiębiorców do uwzględniania tego w swoim rozliczeniu podatkowym.

Ponieważ zarówno ulga z tytułu nabycia nowych technologii, jak i zatrudnienia pracownika w celu nauki zawodu są obwarowane wieloma warunkami, przedsiębiorcy rzadko z nich korzystają.

*Andrzej Dmowski

dyrektor Departamentu Doradztwa Podatkowego BDO