Ostatnie miesiące powinny nauczyć klientów TFI, by sprawdzali, co tak naprawdę kryje się w portfelach funduszy gotówkowych i pieniężnych przedstawianych jako bezpieczne. Kilka tego typu funduszy – m.in. UniWIBID czy Idea Premium, z którego klienci nie mogą się wycofywać do września – poważnie ucierpiało na problemach dużych spółek budowlanych (DSS, PBG). Musiały dokonać odpisów, co przełożyło się na nawet kilkuprocentowe spadki wartości jednostek uczestnictwa.

PBG i DSS to były duże spółki giełdowe, których niewypłacalności trudno było przewidzieć. Tymczasem niektóre fundusze mają w portfelach dług spółek zupełnie nieznanych. Żeby wymienić choćby Emalię Olkusz czy Merę (BPS Pieniężny) czy spółki Poznańska 37 czy Pańska (Novo Gotówkowy). Warto przypomnieć, że na jesieni 2011 r. firma z Pruszkowa, Hirny DB, nie wykupiła obligacji – znajdujących się wtedy w portfelach funduszy Opera TFI - w terminie. Papiery były dobrze zabezpieczone, więc na razie fundusze Opera TFI na tym zdarzeniu nie ucierpiały. Towarzystwo przejęło majątek spółki (głównie nieruchomości) i szuka na niego kupca.

Obligacje korporacyjne, których pełne są portfele funduszy pieniężnych, są ryzykowne głównie z powodu małej płynności. – Jedno z TFI chciało pozbyć się papierów PBG już w grudniu 2011 r., ale nie było chętnych na zakup – mówi anonimowo wiceprezes towarzystwa.

Zupełnie bezpiecznymi funduszami nie są nawet te, które spełniają surową ustawową definicję funduszy rynku pieniężnego, czyli mogą kupować tylko taki dług, który ma wysoką ocenę inwestycyjną przyznaną przez jedną z trzech największych agencji ratingowych. Przykład? W portfelu SKOK Rynku Pieniężnego znajdują się obligacje banku Merrill Lynch, który popadł przecież w poważne kłopoty i w końcu został przejęty przez Bank of America za 44 mld dol.

>>> Czytaj też: Ranking najbardziej zyskownych funduszy - lipiec 2012

Problemy mogą mieć też kiedyś takie fundusze, które nabyły obligacje gmin i miast. Co prawda według polskiego prawa gmina nie może upaść, ale może znaleźć się w stanie faktycznej niewypłacalności. Wtedy wierzyciele, by odzyskać pieniądze, będą musieli czekać, aż sprzeda ona swój majątek (głównie nieruchomości). Obligacje gmin są m.in. w portfelach funduszy Allianz Pieniężny (Łomianki) czy Skarbiec Kasa (Wałbrzych i Międzyzdroje). oraz spółek użyteczności publicznej (Koleje Mazowieckie w Opera Pecunia.pl czy Miejskie Wodociągi i Kanalizacja Bydgoszcz w portfelu UniWIBID).

W portfelach funduszy pieniężnych można też znaleźć papiery skarbowe innych państw niż Polska. UniKorona Pieniężny miał pod koniec 2011 r. dług Rumunii, Turcji, Węgier czy Bułgarii.

Wśród 35 funduszy gotówkowych i pieniężnych działających pod koniec ub.r. tylko dwa – Investor Gotówkowy i Pioneer Gotówkowy – nie miały w portfelach papierów innych niż polskie obligacje i bony skarbowe oraz lokaty.