Popularnym trendem w budownictwie jest w ostatnim czasie dbałość inwestorów o energooszczędność budowanych obiektów. Domy energooszczędne reprezentują innowacyjne budownictwo – to posiadłości, które mają prostą i zwartą bryłę opartą przeważnie na kształcie kwadratu lub prostokąta. To dzięki temu budowa takiego budynku może być mniej kosztowna. Łatwiej również wyeliminować ewentualne błędy wykonawcze.

 Przy budowie energooszczędnych domów unika się również tworzenia obszernych rezydencji – raczej są to domki parterowe, ewentualnie piętrowe lub z użytkowym poddaszem. Przy budowie tego typu obiektów wykorzystuje się również wiele rozwiązań przygotowanych dla budownictwa przez podmioty, które od lat dbają o poprawę parametrów budowanych obiektów. Znaczenie ma chociażby użyta podczas prac chemia budowlana – towary tego typu, produkowane np. przez firmę BASF, znacząco wpływają na ostateczne parametry budynku.

 Ministerialne wytyczne

 W specjalnie przygotowanym przez Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa poradniku szacuje się, że na terenie Unii Europejskiej sektor budynków odpowiada za około 40% całkowitego zużycia energii. W związku z tym istnieje w tym obszarze wysoki potencjał oszczędności energii. W Polsce w 2014 roku wydano 214 699 pozwoleń na budowę, z czego 82 474 dotyczyło budynków mieszkalnych. Budynki te, w myśl znowelizowanych wówczas przepisów techniczno-budowlanych, powinny charakteryzować się niższym zapotrzebowaniem na energię niż budynki wznoszone przed 2014 rokiem.

 Charakterystyka energetyczna budynku zależy od szeregu czynników i jest ściśle związana z jego konstrukcją oraz zastosowanymi rozwiązaniami technicznymi, położeniem i otoczeniem nieruchomości czy jej przeznaczeniem i sposobem użytkowania. Ministerstwo zaleca w związku z tym dbałość o geometrię budynku oraz jego usytuowanie na działce. Dobrze przemyślany powinien być również układ pomieszczeń i rozwiązań funkcjonalnych oraz sposób zasilania budynku w energię, systemy ogrzewania, chłodzenia, przygotowania ciepłej wody użytkowej czy wbudowanej instalacji oświetlenia. Ważna jest także izolacyjność cieplna przegród.

 Projekt „energooszczędność”

 Podstawowa zasada projektowania tego typu obiektów mówi o możliwie prostej architekturze, z jedno- lub dwuspadowym dachembez różnego rodzaju lukarnjaskółek itp., które mogą prowadzić do powstawania tzw. mostków termicznych. Jeśli jednak projekt budynku zawiera tego typu elementy, należy wówczas szczególnie zadbać o wykonanie odpowiednich, bardzo szczelnych izolacji termicznych oraz wdrożyć rekomendowane rozwiązania konstrukcyjne. Warto mieć w tym względzie świadomość, że nie należą one do najtańszych.

 Również rozmieszczenie pomieszczeń oraz rozkład i wielkość przeszkleń mają bardzo istotny wpływ na uzyskanie wysokiego poziomu parametrów energooszczędności. Dla przeszkleń i okien powinna być przeznaczona przede wszystkim elewacja południowa lub ewentualnie zachodnia. Ściany umiejscowione na stronie północnej oraz wschodniej powinny być z kolei pozbawione zbyt dużych przeszkleń czy witryn. Projekty energooszczędnych budynków powinny być ponadto zaopatrzone we wszelkie detale bazujące na dostępnych rozwiązaniach technologicznych. Energooszczędne domy zaopatruje się przede wszystkim w możliwie dużo najnowszych, proekologicznych instalacji oraz w systemy takie jak pompa ciepła, kominek z płaszczem wodnym, panele słoneczne czy fotowoltaiczne lub też niskotemperaturowe ogrzewanie podłogowe. Jeśli z kolei inwestor decyduje się na ogrzewanie budynku gazem, który co prawda nie jest źródłem odnawialnym, ale często stosowanym ze względu na dużą wygodę, zakłada się wówczas piece kondensacyjne z zamkniętą komorą spalania lub piece pulsacyjne. W domach energooszczędnych zalecany jest również montaż wentylacji mechanicznej z rekuperacją z odzyskiem ciepła. Porównując ten sposób do tradycyjnie stosowanej wentylacji grawitacyjnej, która generuje straty ciepła sięgające nawet 50% straty ciepła, wydaje się to wręcz wymóg bezwzględny.

 Technologie stosowane w domach energooszczędnych wydają się rozwiązaniami jak najbardziej racjonalnymi i dostępnymi dla przeciętnej rodziny planującej budowę domu. Posiadają bodaj tylko jedno podstawowe ograniczenie – wymagają czasem pójścia na kompromis w kształcie bryły i zewnętrznej prostoty. W pełni jest to jednak rekompensowane wewnętrznymi rozwiązaniami konstrukcyjnymi, często niewidocznymi na pierwszy rzut oka.