Kto podejmuje decyzje w sprawie wykorzystania rezerwy?

Każdego roku przez państwo tworzona jest rezerwa celowa, z której środki mają być przekazywane na usuwanie skutków potencjalnych klęsk żywiołowych. Decyzja o jej wykorzystaniu należy do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. W resorcie działa też specjalna struktura - Departament do spraw Usuwania Skutków Klęsk Żywiołowych Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji, której główne zadania stanowią zapewnianie ochrony ludności poszkodowanej w wyniku katastrof naturalnych oraz zarządzanie kryzysowe. Wielkość rezerwy wynika z obecnej sytuacji budżetu państwa oraz obserwacji strat wyrządzonych przez klęski żywiołowe w poprzednich latach.

W jaki sposób uzyskać dofinansowanie z budżetu państwa?

Niezbędnym warunkiem uzyskania dotacji z budżetu państwa dla jednostek samorządu terytorialnego jest interwencja właściwego wojewody. To do jego zakresu obowiązków należy powiadomienie ministerstwa o zaistnieniu potrzeby uruchomienia środków z rezerwy celowej. Zgłoszenie takie bazuje jednak na analizach lokalnych komisji ds. szacowania strat, które powstają na wnioski wójtów (burmistrzów, prezydentów miast). Ich kompetencji podlega przedłożenie rzeczonego wniosku właściwemu urzędowi wojewódzkiemu. Jeżeli dokument zostanie rozpatrzony pomyślnie, wojewoda zadecyduje o powołaniu komisji. Protokoły wszystkich takich organów na terenie województwa stanowią podstawę zbiorczego zestawienia potrzeb zgłaszanych ministrowi Administracji i Cyfryzacji przez wojewodę.

Propozycje samorządów w zgłoszeniu zostaną przyjęte, jeśli minister wyda promesy dofinansowania sugerowanych zadań i przekaże je wybranym jednostkom. Wiadomość o nich zostaje też przekazana wojewodom wspartych finansowo obszarów. Promesa stanowi jednoznaczne zobowiązanie przekazania jednostce terytorialnej określonej kwoty pieniężnej w celu niwelowania konsekwencji klęsk żywiołowych. Niekiedy jej wydanie poprzedzają wizytacje terenowe pracowników wspominanego Departamentu do spraw Usuwania Skutków Klęsk Żywiołowych, mające na celu potwierdzenie zasadności zgłaszanego zapotrzebowania.

Promesy służą też za podstawę umów o dotacje, jakie są zawierane między wojewodą a daną jednostką samorządu terytorialnego. Są one przedstawiane Ministrowi Finansów wraz z wnioskiem o uruchomienie dodatkowych środków z rezerwy celowej. Dodatkowa kwota ulega podziałowi (regulowanemu zawartymi umowami) między dofinansowane jednostki, którego dokonuje wojewoda. Szczegółowe informacje na temat wymaganej dokumentacji, można znaleźć TUTAJ lub na stronach internetowych urzędów wojewódzkich.

Komu przysługują dotacje?

Warunkiem otrzymania wsparcia rządowego przez samorząd terytorialny jest zaistnienie sytuacji, gdy poniesione przez niego szkody wynoszą co najmniej 5 proc. planowanych dochodów własnych jednostki z poprzedniego roku.

Ile pieniędzy można otrzymać?

Jednostka spełniająca powyższe warunki może liczyć maksymalnie na 80-procentowe pokrycie kosztów likwidacji szkód, przy czym otrzymana dotacja nie może być niższa niż 40 tysięcy złotych. Nie zostanie ona przyznana w przypadku zamówień publicznych, których realizacja kosztowałaby mniej niż 50 tysięcy złotych. Śródki z rezerwy celowych mogą być przeznaczone wyłącznie na pokrycie kosztów materiałów i urządzeń oraz kosztów robót budowlano-montażowo-instalacyjnych.

Rolnicy mogą ubiegać się o preferencyjne kredyty klęskowe

Preferencyjne kredyty klęskowe są rodzajem wsparcia finansowego dla rolników, którzy ponieśli straty w wyniku niekorzystnych warunków atmosferycznych. W przypadku jego otrzymania, kredytobiorca jest zwolniony z części kosztów, które pokrywa Skarb Państwa. Przyznawaniem środków zajmuje się Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Na kredyty preferencyjne w 2017 roku organizacja przeznaczyła łącznie 4,5 mld zł. 

Dla kogo przeznaczony jest kredyt?

Mogą się o niego ubiegać osoby fizyczne, posiadające pełną zdolność do czynności prawnych i osoby prawne. Przysługuje również jednostkom organizacyjnym bez osobowości prawnej, jeżeli poniosły one straty we własnym bądź dzierżawionym gospodarstwie rolnym, dziale specjalnej produkcji rolnej lub gospodarstwie rybackim.

W przypadku tego typu kredytów nie obowiązuje wkład własny. Natomiast kredytobiorca zostaje zobligowany do udokumentowania co najmniej połowy wydatków po wystąpieniu szkody, na które wykorzystał środki z kredytu. Ma na to nie więcej niż 3 miesiące od momentu ich pobrania z banku.

W jakim celu można wykorzystać przyznane środki z kredytu?

W przypadku usuwania skutków klęsk żywiołowych, zostaje uruchomiona linia obrotowa K02 (jeżeli straty w uprawach rolnych i zwierzętach gospodarskich nie są wyższe niż 30 proc. średniej rocznej produkcji rolnej). Środki z niej przeznaczane zostają na wznowienie produkcji w poszkodowanych gospodarstwach rolnych lub działach specjalnej produkcji. Ubiegać o nie mogą się rolnicy, którzy ucierpieli w wyniku: nawałnic, gradu, piorunu, huraganu, powodzi, suszy, obsunięcia się terenu, lawiny czy przymrozków.

Jakie warunki trzeba spełnić, by otrzymać kredyt preferencyjny?

Złożenie wniosku o kredyt musi poprzedzić zgłoszenie strat właściwemu Urzędowi Gminy. Procedura przyznawania tego rodzaju wsparcia jest bowiem związana z pracami wspomnianej już komisji ds. szacowania strat. Stanowią one podstawę opinii wojewody, bez której niemożliwym jest ubieganie się o kredyt. Wojewoda zgłasza wniosek do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, od którego zgody zależy uruchomienie linii preferencyjnych kredytów klęskowych. Po jej uzyskaniu, zainteresowany rolnik musi pomyślnie przejść zwykłą procedurę uzyskiwania kredytu w wybranym banku. W tym przypadku rozpoczyna ją złożenie nie tylko wniosku o kredyt, ale też planu inwestycyjnego, opinii wojewody oraz pozostałych wymaganych przez bank dokumentów. Listę placówek przyznających kredyty preferencyjne można znaleźć tutaj. Szczegółowe informacje na ich temat zawiera broszura udostępniona przez ARiMR.

>>> Czytaj też: Gdzie szukać informacji o nadciągających burzach i jak chronić się przed ich skutkami?