W 2017 r. w Unii Europejskiej wskaźnik obciążenia demograficznego wyniósł 29,9 proc., co oznacza, że na każdego emeryta w wieku 65 lat i więcej przypadało nieco więcej niż trzy osoby w wieku produkcyjnym. Niestety tendencja jest zła, bo wskaźnik zależności emerytalnych w UE wzrasta od dawna. Dwadzieścia lat temu na jednego seniora na emeryturze przypadało około pięć osób w wieku produkcyjnym. Dziesięć lat później współczynnik ten wynosił 4:1, a dziś jest zbliżony do 3:1.

Współczynnik obciążenia osób w podeszłym wieku prezentowany przez Eurostat jest tradycyjnie postrzegany jako wskaźnik poziomu wsparcia dostępnego dla osób starszych (w wieku 65 lat i starszych) w populacji w wieku produkcyjnym (osoby w wieku od 15 do 64 lat). Pokazuje również, jak starzeją się społeczeństwa.  

W całej Wspólnocie najwyższy wskaźnik obciążenia osób starszych w 2017 r. był we Włoszech (34,8 proc.). Mniej niż 3 osoby w wieku produkcyjnym przypadało na jednego emeryta jeszcze w Grecji (wskaźnik 33,6 proc.), Finlandii (33,2 proc.), a następnie w Portugalii (32,5 proc.), w Niemczech (32,4 proc.), Bułgarii (31,9 proc.), Szwecji (31,6 proc.), na Łotwie (30,8 proc.) i Francji (30,7 proc.).

Z danych Eurostatu wynika, że najmłodszym społeczeństwem w Unii Europejskiej jest Luksemburg, gdzie wskaźnik obciążenia osobami w podeszłym wieku wynosił 20,5 proc. Kolejne najmłodsze narody to Irlandia (20,7 proc.), Słowacja (21,5 proc.) i Cypr (22,8 proc.). W tych państwach członkowskich na każdego seniora w wieku 65 lat i więcej przypadało około pięć osób w wieku produkcyjnym.

Na tle państw UE Polska nie jest taka stara. W 2017 roku w naszym kraju odsetek osób w podeszłym wieku wynosił 24,2 proc., co w rankingu najmłodszych społeczeństw UE plasuje nas na piątym miejscu zestawienia, tuż za Cyprem.

W ciągu ostatnich dwóch dziesięcioleci wskaźnik obciążenia demograficznego zwiększył się prawie we wszystkich państwach członkowskich. Jedynym wyjątkiem był Luksemburg, gdzie odsetek osób starszych w społeczeństwie zmalał z 21,2 proc. w 1997 r. do 20,5 proc. w 2017 r. (-0,7 punktów procentowych - pp).

W ostatnim dwudziestoleciu największe wzrosty zaobserwowano w Finlandii, gdzie wskaźnik obciążenie demograficznego skoczył o 11,5 pp (z 21,7 proc. w 1997 r. do 33,2 proc. w 2017 r.).

Kolejne największe wzrosty odnotowano na Malcie (+10,7 punktu procentowego), Słowenii (+10,1 pp), na Litwie i w Portugalii (po 9,8 pp), w Grecji (+ 9,7 pp), we Włoszech (+9,6 pp), oraz w Niemczech i na Łotwie (po +9,4 punktów procentowych). 

Natomiast wzrost był bardziej umiarkowany w Irlandii o 3,3 pp (z 17,4 proc. w 1997 r. do 20,7 proc. w 2017 r.), w Wielkiej Brytanii (+3,7 pp), w Belgii (+3,9 pp) i Szwecji (+4,2 pp).

W Polsce w ostatnim 20-leciu obciążenie demograficzne zwiększyło się o 7 pp. W 1997 r. odsetek osób starszych w społeczeństwie wynosił 17,2 proc., czyli na jednego seniora przypadło prawie sześciu (5,8) czynnych zawodowo Polaków, podczas gdy w 2017 r. nieco ponad czterech (4,1).

Współczynnik obciążenia demograficznego w UE