Wprawdzie ustawa wdrażająca je w życie zacznie obowiązywać od 1 października, wnioski można składać od września. Co do zasady świadczenie będzie przysługiwało osobie, która ma jedno z wymienionych w przepisach ustawy orzeczeń, a także pod warunkiem, że suma świadczenia uzupełniającego oraz otrzymywanych przez nią świadczeń finansowanych ze środków publicznych (np. emerytury i renty) nie przekracza 1600 zł (z wyłączeniem renty rodzinnej należnej po śmierci rodzica). To oznacza, że osoby, których emerytura lub renta wynosi nie więcej niż 1100 zł, otrzymają świadczenie w pełnej wysokości. Jeśli jednak ich kwoty są wyższe, to wtedy nowa forma wsparcia będzie wypłacana w niższej wysokości, jako uzupełnienie do 1600 zł. Wnioski o 500+ należy składać do ZUS albo do KRUS lub zakładu emerytalnego właściwego dla służb mundurowych, gdy to te organy wypłacają osobie emeryturę lub rentę. Poniżej przedstawiamy wzór wypełnionego formularza z zaznaczonymi rubrykami, na które warto zwrócić uwagę.

Strona 1

Uzyskanie świadczenia uzupełniającego dla osoby niezdolnej do samodzielnej egzystencji nie jest uzależnione od dochodów osiąganych przez członków jej rodziny lub wypłacanych im świadczeń. Dlatego we wniosku wymagane jest podanie danych osobowych i adresowych tylko samego wnioskodawcy. Nie trzeba więc podawać żadnych informacji na temat osób należących do rodziny.

Strona 2

W związku z tym, że na to, czy osoba niepełnosprawna otrzyma świadczenie uzupełniające w pełnej lub niższej wysokości, wpływ mają otrzymywane przez nią świadczenia finansowane ze środków publicznych, we wniosku trzeba podać jakie to są formy wsparcia. Pełen katalog takich świadczeń znajduje się na stronie internetowej ZUS i liczy 64 pozycje. Do tych najważniejszych należą: zasiłek i świadczenie przedemerytalne, emerytury i renty rolnicze, emerytury i renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (z wyjątkiem renty rodzinnej), emerytury i renty należne dla funkcjonariuszy służb mundurowych, zasiłek stały i okresowy z pomocy społecznej, świadczenie rehabilitacyjne. Natomiast pod uwagę nie będą brane dochody z pracy zarobkowej oraz te świadczenia finansowane ze środków publicznych, które zostały wyłączone na mocy ustawy. Należą do nich m.in.: świadczenia o charakterze jednorazowym, wspomniana renta rodzinna przyznana osobie niepełnosprawnej po śmierci rodzica oraz zasiłki i dodatki pielęgnacyjne.

Strona 3

Zgodnie z przepisami ustawy o 500+ dla niepełnosprawnych, jeśli osoba pracowała za granicą i otrzymuje z tego państwa emeryturę lub rentę, to ich wysokość również będzie liczyła się do limitu świadczeń finansowanych ze środków publicznych. Dlatego we wniosku należy zaznaczyć: jakie to świadczenie, w jakiej kwocie przysługuje oraz wpisać nazwę kraju i instytucji, która je przyznała.

Strona 4

Jeśli osoba wnioskująca o 500+ jest teraz uprawniona do jakiegoś świadczenia, które przyznał jej ZUS, np. renty socjalnej, to wtedy nowe wsparcie będzie wypłacane w taki sam sposób, a więc np. na konto lub za pośrednictwem poczty (dotyczy to również terminu wypłacania świadczenia uzupełniającego). W takim przypadku nie ma potrzeby wskazywania we wniosku w jaki sposób osoba niepełnosprawna chce uzyskiwać świadczenie i nie musi ona podawać numeru rachunku bankowego.

Do wniosku o 500+ należy dołączyć jedno z orzeczeń, których posiadanie jest warunkiem przyznania nowej formy wsparcia. Jest to orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji, orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji albo wydane przed 1 września 1997 r. orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidzkiej. Co istotne, jeśli takie orzeczenie znajduje się w dokumentacji ZUS, bo było wymagane, gdy osoba ubiegała się np. o rentę socjalną czy z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, to teraz nie trzeba go dołączać. Z kolei niepełnosprawni, którzy nie dysponują żadnym ze wspomnianych orzeczeń, powinni do wniosku dołączyć zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia oraz dokumentację medyczną i inne dokumenty, które będą stanowić podstawę do jego wydania, a w konsekwencji otrzymania 500+. Ponadto, choć orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności nie pozwala na uzyskanie świadczenia uzupełniającego, ale ZUS zaleca, aby osoba, która je posiada, również dołączyła je do wniosku (może okazać się pomocne przy ustalaniu, czy osobie należy się 500+).

Strony 5 i 6

Na tych dwóch stronach umieszczone zostały podstawowe informacje na temat świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, w tym: gdzie należy złożyć wniosek, jakie warunki trzeba spełnić, aby je uzyskać, oraz jakie dokumenty należy do wniosku dołączyć. Jeśli osoba niepełnosprawna ma jakieś dodatkowe wątpliwości związane z uzyskaniem 500+ może zgłosić się do jednej z placówek ZUS lub Centrum Obsługi Telefonicznej pod numerem 22 560 16 00.

Czytaj też w tygodniku Kadry i płace – dla prenumeratorów