Była to pierwsza od 10 lat rozmowa prezydentów Litwy i Białorusi.
„Nasz prezydent zaproponował Białorusi pomoc medyczną, ponieważ Białoruś złożyła wniosek o taką pomoc do Unii Europejskiej” - powiedziała w przekazanym dziennikarzom komentarzu Asta Skaisgirytem, doradczyni litewskiego prezydenta ds. zagranicznych.
Jak zaznaczyła, prezydenci omówili kwestie konieczności zapewnienia tranzytu między krajami „w tym trudnym okresie” oraz zapewnienia warunków dla przewoźników litewskich i białoruskich w realizacji międzynarodowych przewozów.
Nauseda „wyraził głębokie zatroskanie” z powodu budowy elektrowni atomowej, która powstaje w Ostrowcu na Białorusi, 50 km od Wilna, i zaproponował Białorusi pomoc w dywersyfikacji źródeł dostaw energii.
Prezydent Litwy wyraził opinię, że elektrownia w Ostrowcu to „duży problem nie tylko dla Litwy, ale też dla Unii Europejskiej w stosunkach z Białorusią”. Zaznaczył, że „kwestie bezpieczeństwa na Białorusi powinny być rozstrzygane na najwyższym szczeblu, na poziomie prezydenckim”, a wymóg UE przeprowadzenia tzw. stress testów powinien być zrealizowany przed rozpoczęciem pracy elektrowni atomowej.
Jak podano w komunikacie urzędu prezydenta Litwy, Nauseda i Łukaszenka rozmawiali też na temat współpracy przemysłowej i transportowej. Omówili również perspektywy unijnego programu Partnerstwa Wschodniego.
Litewski prezydent w ramach przygotowania do zaplanowanego na czerwiec unijnego szczytu na temat Partnerstwa Wschodniego zamierza przeprowadzić rozmowy z przywódcami wszystkich państw uczestniczących w tym projekcie.
Szefowie obu państw poruszyli też kwestie kultury i nauki. „Litwa w dalszym ciągu będzie dokładała starań w celu zachowania historyczno-kulturowego dziedzictwa Wielkiego Księstwa Litewskiego” - wskazał Nauseda.
Prezydent Litwy zaproponował złożenie wspólnego wniosku do UNESCO w sprawie ogłoszenia 2022 roku Rokiem Franciszka Skaryny, twórcy białoruskiego piśmiennictwa. Za dwa lata będziemy obchodzili 500. rocznicę wydania pierwszej drukowanej książki w Europie Wschodniej, która ukazała się w Wilnie.
Poprzednia rozmowa prezydentów Litwy i Białorusi odbyła się w 2010 roku podczas wizyty Łukaszenki w Wilnie.
Z Wilna Aleksandra Akińczo (PAP)
