Od prawie trzech lat przesunięcie w kierunku samodzielności "przerabiają" osoby niepełnosprawne starające się w WZON o punkty.
Przykład
Test sprawności obejmuje 32 czynności życia codziennego: Ocena dokonywana przez skład orzekający Wojewódzkiego Zespołu (WZON) obejmuje 32 wyodrębnione obszary funkcjonowania, podzielone na grupy:
- Samoobsługa i higiena: np. mycie ciała, ubieranie się, jedzenie i picie, załatwianie potrzeb fizjologicznych, przyjmowanie leków.
- Poruszanie się i przemieszczanie: np. zmiana pozycji ciała, poruszanie się w środowisku domowym i na zewnątrz, korzystanie ze środków transportu.
- Prowadzenie gospodarstwa domowego: np. przygotowywanie posiłków, robienie zakupów, sprzątanie, dbanie o dom.
- Komunikacja i relacje społeczne: np. nawiązywanie i utrzymywanie relacji, korzystanie z urządzeń komunikacyjnych, podejmowanie decyzji.
Podstawa prawna dla testu samodzielności w świadczeniu wspierającym
Podstawa prawa
Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 23 listopada 2023 r. w sprawie poziomu potrzeby wsparcia (Dz.U. z 2023 r. poz. 2581). link do rozporządzenia
System wdrożony przy świadczeniu wspierającym doprowadził do patologii. Polega ona na uczeniu się przez osoby niepełnosprawne jak odpowiedzieć na pytanie orzeczników (np. standardowe pytanie to "Czy może Pan/Pani włączyć pilotem TV) albo wykonać określoną czynność (np. czy niewidomy/niewidoma porusza się bezzderzeniowo) tak, aby otrzymać wyższy poziom niesamodzielności.
Asystencja osobista - dokłada warunki do niesamodzielności znanej ze świadczenia wspierającego warunki mieszkaniowe, bariery transportowe i potrzeby komunikacyjne.
Ustawa o asystencji osobistej jest uchwalona przez Sejm i czeka na poprawki senackie. I ta ustawa jest wizytówką przyszłości co do tego jak będzie (w mojej opinii) wyglądało przyznawanie świadczeń dla osób niepełnosprawnych.
Prawo do asystencji osobistej zależy od:
- formularza samooceny,
- wywiadu bezpośredniego z osobą z niepełnosprawnością oraz obserwacji jej funkcjonowania podczas wywiadu lub – jeżeli jest to konieczne dla właściwego rozpoznania potrzeb osoby z niepełnosprawnością – wywiadu bezpośredniego z osobą stale wspierającą,
- wyniku oceny poziomu potrzeby wsparcia, ze wskazaniem zdolności do samodzielnego wykonywania określonych czynności związanych z codziennym funkcjonowaniem oraz rodzajem wymaganego wsparcia, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,
- formularza oceny potrzeb osoby z niepełnosprawnością uwzględniającego potrzeby w zakresie asystencji osobistej
Na bazie tych dokumentów komisja orzecznicza (określana jako skład) określa
- potrzeby osoby ubiegającej się o przyznanie prawa do asystencji osobistej;
- warunki mieszkaniowe, uwarunkowania społeczne i bariery środowiskowe, w tym transportowe, osoby ubiegającej się o przyznanie prawa do asystencji osobistej;
- ograniczenia w codziennym funkcjonowaniu osoby ubiegającej się o przyznanie prawa do asystencji osobistej;
- potrzeby w zakresie komunikacji osoby ubiegającej się o przyznanie prawa do asystencji osobistej z asystentem osobistym.
Protokół
Komisja sporządza protokół, który zawiera:
- opis przeprowadzonej oceny potrzeb osoby ubiegającej się o przyznanie prawa do asystencji osobistej;
- ustalenie potrzeby przyznania prawa do asystencji osobistej oraz proponowanego zakresu asystencji osobistej;
- uzasadnienie dokonanego ustalenia.
Podobnie jak przy świadczeniu wspierającym kluczowe jest rozporządzenie
W nim będą szczegółowe kryteria ustalania potrzeby przyznania prawa do asystencji osobistej oraz jej zakresu, co do adekwatności zakresu asystencji osobistej do ograniczeń w codziennym funkcjonowaniu tej osoby, jej potrzeb związanych z wykonywaniem czynności życia codziennego oraz warunków mieszkaniowych, społecznych i komunikacyjnych.
Klasyfikacja budżetowa 2027. Nowe rozporządzenie z komentarzem eksperta
Ukończył prawo i filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim. Pracował w kancelariach prawnych, prowadził szkolenia prawnicze. Z Grupą INFOR związany od 2003 roku.
Specjalizacja: świadczenia i ubezpieczenia społeczne, ZUS, zasiłki, prawo pracy, cywilne i gospodarcze, prawo administracyjne, podatki, ubezpieczenia społeczne, sektor publiczny.
