Masz tylko papier od kominiarza? W 2026 roku grozi ci 5000 zł kary. Ruszają kontrole

Wraz z początkiem 2026 roku weszły w życie zaostrzone kontrole dotyczące ogrzewania budynków. Tradycyjny, papierowy dokument od kominiarza nie wystarczy, ponieważ obowiązkową formą potwierdzenia przeglądu stał się e-protokół (elektroniczny protokół kominiarski). Jest on wprowadzany bezpośrednio do systemu CEEB przez kominiarza. Brak wpisu w bazie oznacza dla właściciela nieruchomości ryzyko mandatu w wysokości do 5000 zł.

Dlaczego tradycyjny dokument to za mało?

Zmiana przepisów nie nastąpiła z dnia na dzień. Główny Urząd Nadzoru Budowlanego (GUNB) przypomina, że elektroniczne protokoły obowiązują już od 18 września 2023 roku, kiedy to uruchomiono pełną wersję systemu CEEB. Od tego momentu e-protokół jest jedyną ważną prawnie formą potwierdzenia okresowej kontroli przewodów kominowych: dymowych, spalinowych i wentylacyjnych. Wszystkie dane o stanie technicznym budynku trafiają bezpośrednio do ogólnopolskiego systemu. Dzięki temu urzędnicy mają natychmiastowy podgląd, kto dopełnił obowiązku, a kto go zignorował.

• Urzędnik nie musi wchodzić do domu: Dzięki bazie CEEB kontrolerzy (np. pracownicy urzędu gminy) mogą wyrywkowo weryfikować "wirtualnie" stan Twoich dokumentów bez konieczności fizycznej wizyty na posesji.

Bat na właścicieli: Mandaty i system ZONE

W 2026 roku każda gmina w Polsce ma obowiązek przeprowadzenia kontroli źródeł ciepła. Urzędnicy, strażnicy miejsccy i inspektorzy ochrony środowiska zostali wyposażeni w tablety z dostępem do systemu ZONE (Zintegrowany System Ograniczania Niskiej Emisji).Podczas kontroli inspektorzy sprawdzają trzy kluczowe rzeczy:

• E-protokół: Jeśli w systemie ZONE brakuje cyfrowego wpisu z ostatnich 12 miesięcy, urzędnik uznaje, że rocznego przeglądu w ogóle nie było. Karą za brak przeglądu lub odmowę wpuszczenia kontrolera jest mandat do 5000 zł.
• Zgodność z deklaracją CEEB: Czy piec w piwnicy to ten sam, który zgłoszono (kara za kłamstwo w deklaracji wynosi 500 zł).
• Klasę kotła: W kluczowych województwach (m.in. śląskim i mazowieckim) 1 stycznia 2026 roku minął ostateczny termin na pozbycie się kotłów bezklasowych. Użytkowanie tzw. "kopciucha" grozi grzywną administracyjną do 5000 zł.

Kominki pod lupą. Ekoprojekt albo mandat

Rok 2026 to również czas rygorystycznego sprawdzania starych wkładów kominkowych. Każdy miejscowy ogrzewacz pomieszczeń musi spełniać wymogi unijnego Ekoprojektu (Ecodesign) lub wykazywać sprawność na poziomie minimum 80 proc.Kontrolerzy wymagają przedstawienia tabliczki znamionowej lub certyfikatu od producenta. Brak dokumentu skutkuje mandatem do 500 zł na miejscu, a uporczywe używanie zakazanego urządzenia w dni z wysokim stężeniem pyłów PM10 skończy się sprawą w sądzie.

Ryzyko ubezpieczeniowe. Dokument wart fortunę

Największa pułapka w 2026 roku nie dotyczy jednak mandatów od straży miejskiej, ale ubezpieczeń nieruchomości. Firmy ubezpieczeniowe uzyskały bezpośredni dostęp do bazy CEEB. W przypadku pożaru sadzy lub zaczadzenia likwidator szkody w pierwszej kolejności loguje się do systemu ZONE. Jeśli kominiarz wystawił Ci papierową kartkę, ale nie dopełnił cyfrowego obowiązku w systemie, ubezpieczyciel ma prawo odmówić wypłaty odszkodowania. Powoła się wtedy na rażące niedbalstwo właściciela i brak aktualnych przeglądów technicznych. To oznacza stratę dorobku całego życia przez jedno kliknięcie, którego zabrakło w bazie danych.

Jak sprawdzić, czy Twój e-protokół jest w systemie?

Właściciel domu, który po wizycie kominiarza otrzymał papierowy dokument, powinien upewnić się, że fachowiec przesłał dane do bazy. Możesz to zrobić samodzielnie:

1. Wejdź na stronę ceeb.gov.pl lub skorzystaj z wyszukiwarki dokumentów w systemie ZONE.
2. Do pobrania protokołu w formacie PDF potrzebny będzie unikalny identyfikator dokumentu (UID) oraz adres e-mail podany podczas kontroli.
3. W systemie możesz również zweryfikować tożsamość samego kominiarza oraz jego uprawnienia zawodowe.

Przegląd a czyszczenie komina

Krajowa Izba Kominiarzy przypomina, że cyfryzacja nie zmieniła samych przepisów Prawa budowlanego. Właściciel lub zarządca budynku ma obowiązek przeprowadzić kontrolę stanu technicznego przewodów kominowych co najmniej raz w każdym roku kalendarzowym. Obowiązkowej kontroli (przeglądu) nie należy mylić z regularnym czyszczeniem kominów. Częstotliwość usuwania zanieczyszczeń zależy od rodzaju paliwa i wynosi:

• Co najmniej raz na 3 miesiące - dla paliw stałych (np. węgiel, drewno).
• Co najmniej raz na 6 miesięcy - dla paliw ciekłych i gazowych.
• Co najmniej raz w roku - dla przewodów wentylacyjnych.

Przed pełnym rozpoczęciem sezonu grzewczego zweryfikuj nie tylko termin ostatniej wizyty fachowca, ale przede wszystkim to, czy w systemie ZONE widnieje Twój zielony e-protokół. Jeśli masz wątpliwości - pilnie skontaktuj się z kominiarzem, który wykonywał usługę.