13 listopada obchodzimy Dzień Biznesmena. Polski przedsiębiorca często sam sobie jest sterem, żeglarzem i okrętem. Zdobywa klientów, sprzedaje, zajmuje się administracją i prowadzi biznes, nie zatrudniając przy tym ani jednego pracownika. Z analizy najnowszych danych GUS i CEIDG przeprowadzonej przez ekspertów Personnel Service wynika, że spośród niemal 3 mln aktywnych przedsiębiorstw w Polsce około 1,9 mln to działalności, w których pracuje najwyżej jedna osoba.
Choć liczba firm rośnie, za wzrost odpowiadają najmniejsze podmioty. Jednocześnie ubywa przedsiębiorstw zatrudniających co najmniej 10 osób, które stanowią zaledwie 4 proc. polskiego biznesu.
Polska gospodarka to mikrofirmy: stad tak wielu biznesmenów
W II kwartale 2026 r. w Polsce działało 2 896 481 aktywnych przedsiębiorstw, o 1,6 proc. więcej niż rok wcześniej – wynika z danych GUS. Za cały ten wzrost odpowiadają najmniejsze podmioty.
Liczba mikrofirm, czyli zatrudniających do 9 osób, zwiększyła się o 1,8 proc. i stanowią one już 96 proc. wszystkich przedsiębiorstw w Polsce. W tym samym czasie ubyło firm małych (o 1,1 proc.), średnich (o 1 proc.) i dużych (o 0,3% proc.).
Przedsiębiorstw, które zatrudniają co najmniej 10 osób, jest w Polsce ok. 117 tys., czyli zaledwie 4 proc. ogółu. Na drugim biegunie są firmy jednoosobowe.
Według danych GUS za 2025 r. w 77,9 proc. mikroprzedsiębiorstw pracowała najwyżej jedna osoba, co daje ok. 1,9 mln takich działalności. W mikrofirmach pracuje łącznie 4,57 mln osób, ale na etacie tylko ok. 1,5 mln. Pozostali to głównie właściciele i ich współpracownicy.
– Za statystyką niemal 3 mln firm w Polsce kryją się dwa różne modele przedsiębiorczości. Z jednej strony mamy firmy, które budują zespoły, inwestują i tworzą miejsca pracy. Z drugiej są osoby, które świadomie wybierają samodzielną działalność, bo taki model najlepiej odpowiada charakterowi ich pracy. Oba są potrzebne gospodarce, ale pełnią w niej różne funkcje – tłumaczy Krzysztof Inglot, ekspert rynku pracy z Personnel Service.
– Warto przy tym zauważyć, że zainteresowanie zakładaniem nowych działalności nieco słabnie. W pierwszym półroczu tego roku do CEIDG wpłynęło ok. 139 tys. wniosków o rejestrację JDG, o blisko 10 tys. mniej niż rok wcześniej. Może to świadczyć o większej ostrożności ludzi, co jest pochodną niepewnej sytuacji makroekonomicznej – dodaje ekspert.
Polski biznesmen zwykle nie zatrudnia pracowników: boi się rosnących ciągle kosztów pracy
Na decyzje przedsiębiorców związane z prowadzeniem działalności jednoosobowo wpływa często rachunek ekonomiczny. Mikrofirmom wiedzie się nieźle: w 2025 r. ich przychody wyniosły łącznie 2,24 bln zł, o 7 proc. więcej niż rok wcześniej, podają dane GUS. Przeciętny wynik finansowy brutto na jedną firmę wyniósł 169 tys. zł (+3,9 proc.).
W tym czasie mocno wzrosły koszty pracy. Wydatki mikroprzedsiębiorstw na wynagrodzenia zwiększyły się o 10,2 proc., do 104,7 mld zł, a przeciętna miesięczna pensja brutto w mikrofirmie wyniosła 5 809 zł, o 10,4 proc. więcej niż w 2024 roku.
Pensje rosły więc prawie trzy razy szybciej niż zyski. Widać to w zatrudnieniu: przeciętna liczba etatów w mikrofirmach spadła o 0,1 proc., do ok. 1,5 mln, choć samych firm przybyło 93 tys.
– Zatrudnienie pierwszego pracownika to dla wielu przedsiębiorców jeden z najważniejszych momentów w rozwoju firmy. Oznacza, że biznes osiągnął skalę, która pozwala nie tylko utrzymać właściciela, ale także tworzyć miejsca pracy dla innych. – komentuje Krzysztof Inglot.
– Nie każda jednoosobowa działalność musi jednak przekształcić się w większe przedsiębiorstwo. Kluczowe jest to, żeby firmy, które mają potencjał i ambicje rozwoju, mogły go realizować. Potrzebują do tego przede wszystkim stabilnych warunków prowadzenia działalności, przewidywalności i dostępu do odpowiednich kompetencji. Im więcej przedsiębiorców będzie gotowych zrobić ten krok, tym większe korzyści odniesie cały rynek pracy – dodaje ekspert z Personnel Service.
Biznesmen w Polsce: na jakie branże stawiają polscy przedsiębiorcy?
Polski mały biznes to przede wszystkim usługi. W 2025 r. firmy usługowe stanowiły 60,5 proc. mikroprzedsiębiorstw i skupiały ponad połowę (53,1 proc.) pracujących w nich osób. Jeśli jednak spojrzeć na pojedyncze branże, najwięcej firm działa w handlu i naprawie pojazdów (16,5 proc. wszystkich aktywnych przedsiębiorstw).
Dalej są budownictwo (15,1 proc.) oraz działalność profesjonalna, naukowa i techniczna (13,9 proc.), do której należą m.in. prawnicy, księgowi, doradcy. Handel powoli jednak traci pozycję. Wśród mikrofirm jego udział spadł w 2025 r. o 1,3 pkt proc., do 16 proc., a udział budownictwa wzrósł o 1 pkt proc.
W niektórych branżach firm większych niż mikro prawie nie ma. W informacji i komunikacji, działalności profesjonalnej oraz opiece zdrowotnej mikrofirmy stanowią ponad 98 proc. wszystkich przedsiębiorstw.
To właśnie w tych zawodach często pracuje się na umowach B2B. Zupełnie inaczej jest w przetwórstwie przemysłowym: to zaledwie 8 proc. firm w Polsce, ale prawie co czwarta firma zatrudniająca co najmniej 10 osób.
Pod względem regionów liderem jest Mazowsze, gdzie siedzibę ma co piąta firma w kraju (20,2 proc.).
Kolejne miejsca zajmują Wielkopolska (10,3 proc.), Śląsk (10,2 proc.) i Małopolska (10 proc.), a najmniej firm działa na Opolszczyźnie (1,9 proc.). W ciągu roku przedsiębiorstw ubyło tylko w jednym województwie: warmińsko-mazurskim (o 0,2 proc.).
Dziennikarz i redaktor od 1978 r. Z marką INFOR związany od 1995 r. z przerwą w latach 2011-2023. Najpierw był autorem artykułów i redaktorem papierowych czasopism m.in. naczelnym Prawa i Życia, Adwokata Domowego oraz I zastępcą redaktora naczelnego Dziennika Gazety Prawnej. Teraz, od października 2023 r. już jako dziennikarz i redaktor internetowy przygotowuje i publikuje artykuły na portalu INFOR.pl.
