Eksperci Otodom zwracają uwagę, że Polska może zmierzyć się z podobnym zjawiskiem, choć w innej formie. Część młodych będzie dziedziczyć domy po dziadkach z dala od dużych rynków pracy, a przy tym mieć niewielkie szanse na własny kąt tam, gdzie chce żyć i pracować. Problem jest niebezpieczny i puchnie jak balon, gdy kolejne roczniki opuszczają swoje domy, a inwestycje gospodarcze nie płyną do mniejszych ośrodków.
Hiszpania to kraj, gdzie mieszkanie staje się poszukiwanym luksusem i jest luka 750 tys. Mieszkań a wolnych lokali brakuje
Presja cenowa w Hiszpanii pozostaje wysoka. Według Eurostatu w II kwartale 2026 roku mieszkania podrożały tam o 12,1% w ujęciu rocznym, podczas gdy w Polsce o 6,3%. Szacunek 450 tys. niesprzedanych lokali pochodzi od Banco de España, czyli hiszpańskiego banku centralnego. To pozostałość po boomie budowlanym z początku XXI wieku. Tymczasem w latach 2021-2025 liczba nowych gospodarstw domowych wzrosła o około 750 tys. bardziej niż liczba mieszkań oddanych do użytkowania. Ponad połowa tej różnicy przypada na zaledwie sześć prowincji, w tym Madryt, Barcelonę i Malagę.
– Część lokali z poprzedniego boomu powstała w miejscach, które dziś nie przyciągają kupujących, albo wymaga generalnego remontu. Tymczasem największe zapotrzebowanie jest w ośrodkach, do których ludzie przyjeżdżają za pracą. Dostępny lokal w jednym regionie nie pomoże rodzinie, która potrzebuje mieszkania w innym – wyjaśnia dr Maciej Kietliński, ekspert ds. ekonomicznych Otodom.
Mieszkanie na prowincji jako majątek tylko na papierze
O ile w Hiszpanii za geograficzny rozdźwięk odpowiadają przeszacowane inwestycje deweloperskie, o tyle w Polsce podobny mechanizm może uruchomić sukcesja pokoleniowa. Jak wynika z badania Otodom „Szczęśliwy Dom. Każdy na swój sposób. Style życia na rynku nieruchomości”, 32% właścicieli otrzymało swoje lokum w darowiźnie lub spadku. To duże ułatwienie, o ile znajduje się ono tam, gdzie właściciel planuje swoją przyszłość.
Dobrze obrazuje to przykład jednej z grup wyodrębnionych w badaniu – „Zakorzenionych z przyzwyczajenia”. To przede wszystkim mieszkańcy wsi i małych miejscowości, z których 63% otrzymało lub odziedziczyło nieruchomość w miejscu, gdzie żyje od urodzenia. Jednocześnie połowa deklaruje, że gdyby miała taką możliwość, za 10 lat chętnie mieszkałaby już pod innym adresem.
Spadek nie zawsze jednak oznacza problem. Wśród „Głęboko zakorzenionych”, a więc najczęściej osób w wieku 54 lat i więcej, 44% właścicieli odziedziczyło swoje mieszkanie czy dom, a aż 90% uważa, że obecne miejsce zamieszkania idealnie pasuje do ich stylu życia.
Inaczej wygląda sytuacja młodych osób (18-34 lat), które nie mają dzieci. 37% z nich otrzymało nieruchomość od rodziców, ale ponad połowa zajmuje wynajmowane lub użyczone lokale, a niewiele ponad jedna trzecia zakłada, że za 10 lat zostanie pod tym samym adresem.
– Możemy dojść do sytuacji, w której młodzi ludzie będą właścicielami nieruchomości w regionach oferujących niewiele możliwości zawodowych, a jednocześnie nie będzie ich stać na mieszkanie tam, gdzie chcieliby budować swoją przyszłość. To pokolenie, które będzie łączyć różne doświadczenia mieszkaniowe: dziedziczenie, wynajem, przeprowadzki i zakup własnego lokum, często później i z większą ostrożnością niż pokolenie rodziców – mówi Katarzyna Kuniewicz, dyrektorka badań rynku w Otodom.
Stabilizacja cen za mieszkanie a cen realna dostępność mieszkań w pożądanych lokalizacjach
Czy zjawisko to złagodzi obserwowana stabilizacja stawek? Jak wynika ze wstępnych danych Otodom, w październiku średnie ceny ofertowe mieszkań deweloperskich rosły w skali roku szybciej od inflacji (3,5%) tylko w Warszawie, Wrocławiu i Poznaniu. To jednak nie oznacza, że mieszkania w dużych miastach stają się bardziej dostępne. W Warszawie przeciętna cena ofertowa wynosi 19 766 zł/mkw. Ceny sprzedanych mieszkań są niższe, średnio 18 963 zł/mkw., ale mimo to za 50 mkw. trzeba zapłacić około 950 tys. zł.
Nie średnia, cena tylko adres decyduje o tym ile warte jest mieszkanie
Jak zauważa dr Maciej Kietliński: „możemy budować coraz więcej mieszkań, a mimo to nie rozwiązać problemu ich dostępności, jeśli będą powstawały w miejscach, gdzie zainteresowanie jest niewielkie. Stabilizacja czy nawet spadek średnich cen ofertowych też nie muszą przełożyć się na łatwiejszy zakup” .Kondycji krajowego rynku mieszkaniowego nie warto oceniać wyłącznie na podstawie przeciętnej ceny metra kwadratowego. - Równie ważne jest to, gdzie znajdują się dostępne mieszkania, ile kosztuje ich utrzymanie i jak ich ceny mają się do zarobków. Kto szuka własnego lokum, nie kupuje przecież średniej krajowej ze statystyk. Szuka konkretnego mieszkania, w konkretnej lokalizacji i za pieniądze, którymi rzeczywiście dysponuje – mówi ekspert ds. ekonomic znych Otodom.
Dziennikarz z zawodu i zamiłowania. Zajmuje się tematyką gospodarczą, prawną i finansową, szczególnie nowymi technologiami, i komunikacją oraz mediami. Poza dziennikarstwem zajmuje się fotografią, jeździ na nartach i uwielbia Hiszpanię. Z marką INFOR związany wcześniej, zaczynał przygodę z dziennikarstwem w Gazecie Prawnej. Od kwietnia 2026 r. już jako dziennikarz internetowy przygotowuje i publikuje artykuły na portalu Forsal.pl.
