Komisja kontroluje przestrzeganie przez przewoźników postanowień rozporządzenia unijnego nr 261/2004/WE. Zajmuje się rozpatrywaniem indywidualnych skarg pasażerów na przewoźników naruszających ich prawa w przypadku odwołania lotu, znacznego opóźnienia lotu oraz odmowy przyjęcia na pokład.
W 2008 r. pasażerowie najczęściej skarżyli się na odwołania oraz opóźnienia lotów. Wzrost liczby skarg spowodowany jest głównie stale rozwijającym się rynkiem usług lotniczych i znacznym wzrostem świadomości prawnej pasażerów.
W myśl rozporządzenia 261/2004/WE do głównych obowiązków przewoźników należy:
- zapewnienie pasażerom opieki w postaci posiłków i napojów w ilościach adekwatnych do czasu oczekiwania,
- zapewnienie bezpłatnego dostępu do środków łączności tj. dwóch rozmów telefonicznych, przesyłek mailowych lub faksowych,
- jeżeli zachodzi potrzeba noclegu – zapewnienie hotelu i transportu do i z miejsca zakwaterowania,
- pasażer ma także prawo do rezygnacji z lotu i otrzymania należności za niewykorzystany bilet.
Ponadto, w przypadku odwołania lotu lub odmowy przyjęcia na pokład, pasażerom przysługuje prawo do zmiany planu podróży (tj. do lotu alternatywnego) oraz odszkodowanie w przypadkach określonych w rozporządzeniu.
Odszkodowanie przysługuje niezależnie od poniesionej rzeczywistej szkody majątkowej, a wynika z faktu odwołania lotu lub nieuzasadnionej odmowy przyjęcia na pokład. Odszkodowanie nie przysługuje, gdy przewoźnik musiał odwołać lot na skutek tzw. nadzwyczajnych okoliczności. Taką okoliczność stanowią m.in. warunki meteorologiczne uniemożliwiające wykonanie lotu, strajki, czy nagłe usterki techniczne samolotów. Prezes ULC nie orzeka o odszkodowaniu za poniesione straty, należy to do kompetencji sądów cywilnych.
Prezes ULC może jednak nałożyć na przewoźników kary pieniężne za naruszenie praw pasażerów: np. za brak opieki, niewypłacanie odszkodowań, brak informacji o przysługujących prawach. Kary wynoszą od 200 zł do 4800 zł. W 2008 r. nałożono ich 107. Przewoźnicy w większości przypadków zostali ukarani za niewypłacanie odszkodowań, za overbooking, za niedokonanie zwrotu za niewykorzystany bilet, za brak opieki - zwłaszcza nad matkami podróżującymi z małymi dziećmi.
