Jak oceniamy ostatnich 20 lat w historii Polski? Kto najbardziej wpłynął na nasze obecne życie? Wbrew pozorom, odpowiedź na te pytania może sprawić duży kłopot wielu Polakom, bowiem w ostatnich kilku latach okres zwany III Rzeczpospolitą był przedmiotem ostrego sporu politycznego.

Gazeta Prawna zawsze stroniła od polityki, ale okrągła, mijająca jutro 20 rocznica odzyskania przez nasze państwo pełnej suwerenności skłania nas do refleksji. Naszą gazetę tworzymy przy ogromnym udziale wysokiej klasy specjalistów, znawców prawa, praktyków życia gospodarczego. Uznaliśmy, że to do nich powinniśmy zwrócić się o pomoc przy ocenie ostatniego dwudziestolecia Polski.

Wybraliśmy grupę 107 osób. Nazwiska tych osób publikujemy na naszych stronach internetowych. Są to prezesi spółek giełdowych, sędziowie, prokuratorzy, adwokaci, doradcy inwestycyjni, przedstawiciele świata nauki, profesorowie ekonomii i prawa, reprezentanci samorządu gospodarczego, obecni i byli wysocy urzędnicy państwowi. Poprosiliśmy ich, aby wskazali ludzi, którzy mieli największy wpływ na nasze losy od 1989 roku do chwili obecnej.

Każdy z uczestników naszego plebiscytu mógł podać pięć dowolnych nazwisk. W plebiscycie uwzględniliśmy prawno-gospodarczy charakter naszej gazety. Typować można było w trzech kategoriach: ogólnej, gospodarczej i prawnej. W poszczególnych kategoriach wyłoniono bezapelacyjnych liderów: Lecha Wałęsę, Leszka Balcerowicza i Andrzeja Zolla.

Jak widać, polskie elity, bo tak można określić uczestników naszego plebiscytu, mają swoją wyraźną ocenę ludzi, którzy tworzyli naszą najnowszą historię, co może się nie podobać wielu politykom. Ale prawdziwe elity mają zawsze własne zdanie.

ŻYCIE PUBLICZNE

LECH WAŁĘSA Jeden z organizatorów i przywódców strajku w Stoczni Gdańskiej w roku 1980. Laureat Pokojowej Nagrody Nobla w roku 1983. Współtwórca porozumień Okrągłego Stołu. W latach 1990–1995 prezydent Polski. Stale czynny w życiu publicznym Polski.

JAN PAWEŁ II Karol Wojtyła, pierwszy papież Polak. Papież-Pielgrzym, który w czasie swojego pontyfikatu odbył 104 podróże zagraniczne. Wizyta Jana Pawła II w Polsce dokładnie 21 lat temu i jego pamiętne słowa „Niech zstąpi Duch Twój i odnowi oblicze Ziemi, tej ziemi” w powszechnym mniemaniu nie tylko Polaków dały iskrę, która przyczyniła się do zmiany ustroju Polski i upadku komunizmu w Europie Wschodniej.

TADEUSZ MAZOWIECKI Pierwszy premier III Rzeczypospolitej w latach 1989–1990. Rząd Tadeusza Mazowieckiego zdołał w krótkim czasie przeprowadzić podstawowe reformy gospodarcze. Gruntownie zmieniono ustrój polityczny, wprowadzono pełen zakres swobód obywatelskich, system wielopartyjny, zmieniono godło i nazwę państwa z PRL na RP.

PRAWNICY 20-LECIA

ANDRZEJ ZOLL Profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1989 roku brał udział w rozmowach Okrągłego Stołu jako ekspert prawny Solidarności. Jeden z najbardziej zasłużonych prawników, był m.in. przewodniczącym Państwowej Komisji Wyborczej, prezesem Trybunału Konstytucyjnego i rzecznikiem praw obywatelskich. Jest współautorem polskiego kodeksu karnego z 1997 roku.

EWA ŁĘTOWSKA Profesor zwyczajny prawa. Była pierwszym w Polsce rzecznikiem praw obywatelskich. Tworzyła tę instytucję od podstaw. Położyła podwaliny pod nowoczesne prawo ochrony konsumentów. Obecnie jest profesorem w Instytucie Nauk Prawnych PAN. Od 2002 roku jest sędzią Trybunału Konstytucyjnego.

MAREK SAFJAN Profesor Uniwersytetu Warszawskiego. Niekwestionowany międzynarodowy autorytet w zakresie praw człowieka. W 2007 roku został uhonorowany w Strasburgu Medalem Pro merito za dorobek prezesa Trybunału Konstytucyjnego i zaangażowanie w prace i działalność europejskich instytucji badawczych i akademickich. Jesienią 2009 r. zostanie polskim sędzią w Europejskim Trybunale Sprawiedliwości.

GOSPODARKA

LESZEK BALCEROWICZ Wicepremier i minister finansów w trzech rządach, prezes NBP. Symbolizuje ekonomiczną transformację polskiej gospodarki. Pakiet reform rządu, określany od jego nazwiska planem Balcerowicza, umożliwił zastopowanie hiperinflacji, restrukturyzację gospodarki, wprowadzenie mechanizmów rynkowych i prywatyzację. Konsekwentnie broni w życiu publicznym reguł wolnego rynku.

MAREK BELKA Profesor ekonomii, b. premier Polski. Specjalizuje się w zakresie ekonomii stosowanej oraz współczesnej myśli ekonomicznej. Pełnił funkcję szefa koalicyjnej Rady Koordynacji Międzynarodowej w Iraku. Obecnie dyrektor Departamentu Europejskiego Międzynarodowego Funduszu Walutowego.

JERZY HAUSNER Profesor ekonomii, b. wicepremier, minister pracy. Specjalista ekonomii politycznej, gospodarki i administracji publicznej. Firmował swoim nazwiskiem rządowy plan naprawy finansów publicznych, który w większości nie doczekał się realizacji. Zachował stanowiska wicepremiera i ministra gospodarki i pracy w rządach Marka Belki (od maja 2004 r.). Krótko pełnił tam też obowiązki ministra zdrowia.

JAN KULCZYK Przedsiębiorca, właściciel firmy Kulczyk Holding, z siedzibą w Warszawie, oraz międzynarodowej grupy inwestycyjnej Kulczyk Investments z siedzibą w Luksemburgu. Jeden z najbogatszych Polaków, symbol odrodzenia kapitalizmu w polskiej gospodarce. Współzałożyciel Polskiej Rady Biznesu.

GŁOSY W NASZYM PLEBISCYCIE DOSTALI TAKŻE:

● Życie publiczne: Władysław Bartoszewski, Bronisław Geremek, Jacek Kuroń, Aleksander Kwaśniewski, Adam Michnik

● Prawo: Lech Falandysz, Zbigniew Hołda, Danuta Huebner, Michał Kulesza, Witold Modzelewski, Stanisław Sołtysiński, Andrzej Stelmachowski, Piotr Winczorek

● Gospodarka: Jan Krzysztof Bielecki, Hanna Gronkiewicz-Waltz, Janusz Lewandowski, Dariusz Rosati, Wiesław Rozłucki

Więcej o plebiscycie: www.forsal.pl i www.gazetaprawna.pl