Od 2012 r. osoby oszczędzające na emeryturę będą mogły odliczyć od dochodu wpłaty na Indywidualne Konta Zabezpieczenia Emerytalnego. Nowa ulga podatkowa to efekt zmian w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych i ustawie o indywidualnych kontach emerytalnych. Zostały one wprowadzone wiosną 2011 r. nowelizacją ustaw związanych z funkcjonowaniem systemu ubezpieczeń społecznych (OFE), ale zaczną obowiązywać dopiero od 1 stycznia 2012 r.

Oferta kont działających w ramach IKZE jest na razie skromna. Jako pierwsze ze swoimi kontami wystartowali ubezpieczyciele: PZU Życie i Aviva. W ramach IKZE proponują ubezpieczenie na życie połączone z funduszem kapitałowym.

Analityk z Open Finance Bernard Waszczyk uważa, że instytucjom finansowym nie spieszy się z uruchamianiem tego typu produktów. Wskazał, że wiele z nich może wystartować z ofertą niemal w każdej chwili. Około 40 firm ma zgodę na prowadzenie IKE, a to oznacza, że nie potrzebują dodatkowej zgody na prowadzenie IKZE.

"W ciągu roku ofert IKZE powinno stopniowo przybywać, zwłaszcza w drugiej połowie roku. Pod koniec roku podatnicy szukają bowiem możliwości obniżenia opodatkowania, powinni chcieć lokować pieniądze na IKZE. Na początku roku raczej nikt nie myśli o tym, że za rok znowu będzie musiał rozliczyć podatek" - powiedział.

Waszczyk zwrócił uwagę, że IKZE związane są z oszczędzaniem długoterminowym, przez wiele lat, w związku z tym opóźnienie oferty rzędu kilku miesięcy nie robi dużej różnicy.

"Kluczowe w tym roku będzie to, czy wprowadzona przez państwo ulga, a także dyskusja o wydłużaniu wieku emerytalnego, zachęci większą niż dotychczas część społeczeństwa do zadbania o poziom życia na emeryturze. W interesie społecznym jest realne zwiększenie oszczędności emerytalnych, także dzięki IKZE (...). Duże znaczenie będzie mieć też to, czy media będą zachęcać do zapobiegliwości w kwestii przyszłej emerytury - uważa Piotr Szczepiórkowski, wiceprezes Aviva Towarzystwa Ubezpieczeń na Życie.

Zgodnie z prawem IKZE mogą znaleźć się w ofercie funduszy inwestycyjnych, domów maklerskich i banki prowadzące działalność maklerską, zakładów ubezpieczeń na życie, banków, funduszy emerytalnych utworzone przez powszechne towarzystwa emerytalne.

Podobnie jak w przypadku IKE, oszczędzanie na IKZE wiąże się z ulgą podatkową. O ile jednak pieniądze wpłacane do IKE podlegają opodatkowaniu, ale wypłacane z IKE emerytom są zwolnione z podatku, o tyle w przypadku IKZE będzie odwrotnie. Od podstawy opodatkowania będzie można odliczyć wpłaty na IKZE, ale wypłata będzie opodatkowana.

Wielkość wpłat na IKZE nie będzie mogła przekroczyć w ciągu roku 4 proc. podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne, czyli przychodu podatnika za rok poprzedni. Poza tym wpłaty na IKZE nie będą mogły przekroczyć 4 proc. tzw. kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ogłaszanej na podstawie art. 19 ust. 10 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych na rok poprzedni.

Opodatkowany PIT-em będzie zwrot pieniędzy z IKZE, wypłata z tego konta po zakończeniu okresu oszczędzania oraz wypłata środków zgromadzonych przez oszczędzającego na IKZE na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego.

Osoby o najniższych dochodach będą mogły wpłacić na IKZE do 4 proc. równowartości 12-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę w poprzednim roku kalendarzowym.

W okresie od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. oszczędzający będzie mógł przenieść środki zgromadzone w IKE na IKZE. Wartość przeniesionych środków będzie stanowić wpłatę na IKZE, która także może podlegać odliczeniu od dochodu. Nadwyżka ponad przysługujący w roku limit odliczenia będzie podlegać odliczeniu w latach następnych.