Wielu analityków i komentatorów twierdzi, że dwie najbardziej prawdopodobne konsekwencje zamykają się w scenariusze: pierwszy - impas między administracją a nowym Kongresem, który spowoduje zmniejszenie deficytu budżetowego, oraz drugi - spowolnienie inwestycji w infrastrukturę sztucznej inteligencji (AI), co ograniczy wzrost gospodarczy i zmusi Rezerwę Federalną (Fed) do przyjęcia mniej jastrzębiego stanowiska. Sonal Desai, dyrektor ds. inwestycji w Franklin Templeton, nie zgadza się z żadną z tych tez. Spodziewa się ona wzrostu deficytu, trwałego wzrostu gospodarczego, kolejnych podwyżek stóp procentowych przez Fed oraz utrzymującej się presji na wzrost rentowności obligacji. W przypadku instrumentów dłużnych, np. obligacji selektywność ma większe znaczenie niż kiedykolwiek.
Wybory połówkowe i ich wpływ na: biznes, polityka, inwestycje i finanse
Według dyrektor Desai, najlepiej zacząć od zrozumienia, co wyborcy odrzucili, na co zagłosowali oraz co partie polityczne są skłonne i mogą zapewnić. Sądząc po sondażach przeprowadzonych tuż po głosowaniu, a także sondażach opinii publicznej przed oddaniem głosów, wyborcy byli szczególnie niezadowoleni ze stanu gospodarki, wojny z Iranem (która również przyczyniła się do wzrostu kosztów życia), ceł (to samo) oraz polityki imigracyjnej, która znacznie wykraczała poza poparcie społeczne dla ściślejszej kontroli granicznej. Wyborcy wyrazili również zdecydowaną niechęć wobec masowej rozbudowy centrów danych obsługujących sztuczną inteligencję.
Zacznijmy od sztucznej inteligencji. Wynik wyborów prawdopodobnie sprawi, że kilka kluczowych stanów, takich jak Teksas i Ohio, przyjmie mniej przychylne stanowisko wobec centrów danych. Chociaż projekty, które uzyskały już pozwolenia i zapewniły sobie dostawy energii, prawdopodobnie będą realizowane bez przeszkód, poprzeczka dla pozostałych będzie wyższa, a giganci branży IT już zasygnalizowali, że będą bardziej wrażliwi na lokalne obawy. Moim zdaniem spowoduje to prawdopodobnie spowolnienie rozbudowy infrastruktury sztucznej inteligencji po przyszłym roku oraz wzrost jej kosztów: centra danych będą miały mniejsze szanse na skorzystanie z zachęt podatkowych, a większe prawdopodobieństwo, że będą musiały partycypować w budowie nowych elektrowni lub wypłacać dotacje na pokrycie wyższych kosztów energii wynikających z ich dodatkowego zapotrzebowania, a być może także zobowiązać się do zwiększenia lokalnego zatrudnienia.
Wyzwania te nie są niemożliwe do pokonania, ale mogą podwyższyć koszty rozbudowy. Niekorzystny wpływ na aktywność gospodarczą będzie jednak prawdopodobnie umiarkowany. Często powtarzany argument, że wzrost gospodarczy w USA zależy obecnie niemal wyłącznie od inwestycji w sztuczną inteligencję, jest znacznie przesadzony.
Co Demokraci chcą naprawić po Trumpie i jak wpłynie to na inwestycje, szczególnie dla sektora firm AI
Udział nakładów inwestycyjnych na sztuczną inteligencję (capex) we wzroście produktu krajowego brutto (PKB) osiągnął szczyt w trzecim kwartale bieżącego roku, kiedy to stanowił 1,4 punktu procentowego z rocznej stopy wzrostu wynoszącej 2,1%. To, co my i inni analitycy określamy jako nakłady inwestycyjne na sztuczną inteligencję, obejmuje jednak więcej niż tylko inwestycje w tę dziedzinę. Statystyki rachunków narodowych dostarczają danych dotyczących sprzętu do przetwarzania informacji, oprogramowania, badań i rozwoju oraz centrów danych jako kategorii najściślej związanych ze sztuczną inteligencją. Jest to łączny wskaźnik nakładów inwestycyjnych, który w ostatnim kwartale osiągnął szczytowy poziom 1,4 punktu procentowego. W latach 2015–2022, zanim na scenie pojawiła się generatywna sztuczna inteligencja, ten sam wskaźnik wynosił średnio około 0,5 punktu procentowego. Nadwyżka przypisywana sztucznej inteligencji wynosi zatem mniej niż jeden punkt procentowy. Ponadto znaczna część powiązanego sprzętu jest importowana, dlatego należy ją odjąć, aby uzyskać wkład netto we wzrost gospodarczy. Korekta ta co najmniej o połowę zmniejszyłaby wkład nakładów inwestycyjnych na sztuczną inteligencję we wzrost gospodarczy, sprowadzając go do bardziej realistycznego poziomu 0,4–0,5 punktu procentowego, czyli nieco mniej niż jedna czwarta tempa wzrostu gospodarki amerykańskiej. Jest to oczywiście znaczący wkład, ale daleki od bycia jedynym motorem wzrostu gospodarczego w Stanach Zjednoczonych.
Nakłady inwestycyjne na sztuczną inteligencję nie znikną, a szacunki te pokazują, że nawet gdyby zostały one zmniejszone o połowę, spowodowałoby to spadek tempa wzrostu PKB w USA o mniej niż jedną czwartą punktu procentowego, co nadal pozwoliłoby gospodarce amerykańskiej funkcjonować na poziomie zbliżonym do potencjału. Ponieważ nakłady inwestycyjne na sztuczną inteligencję stanowią nieco ponad 7% nominalnego PKB, skutki byłyby umiarkowane, w tym również pod względem zatrudnienia (te same sektory odpowiadają za około 5% prywatnych miejsc pracy). Wreszcie, część spowolnienia nakładów inwestycyjnych na sztuczną inteligencję mogłaby zostać zrekompensowana przez przyspieszenie w innych obszarach, które w ostatnim czasie zostały wyparte przez boom związany ze sztuczną inteligencją. Moim zdaniem najważniejsze jest to, że zmiana nastrojów politycznych spowoduje, że rozbudowa infrastruktury AI będzie przebiegać wolniej i będzie droższa, ale nie będzie to miało większego wpływu na wzrost gospodarczy i inflację.
Jeśli obawy dotyczące wpływu spowolnienia w sektorze AI na wzrost gospodarczy są przesadzone, to uważam, że pomysł, iż podzielony rząd zmniejszy deficyt budżetowy, jest pobożnym życzeniem. Jeśli jest coś, co łączy obie strony sceny politycznej, to jest to chęć zwiększenia wydatków. W kampanii wyborczej Demokratów pojawiło się wiele obietnic dotyczących wydatków, a po ogłoszeniu wyników wyborów czołowi przywódcy tej partii ponownie podkreślili swoją determinację, by cofnąć cięcia w programie Medicaid, przedłużyć ulgi podatkowe wynikające z ustawy o przystępnej opiece zdrowotnej (Affordable Care Act), podnieść federalną płacę minimalną, cofnąć cięcia w ulgach podatkowych na opiekę nad dziećmi oraz w programie pomocy żywieniowej (Supplemental Nutrition Assistance Program), a także znieść limit odliczeń od podatków stanowych i lokalnych. Republikanie ze swojej strony nie wykazali zbytniego poparcia dla restrykcji budżetowych i, jeśli już, to prawdopodobnie będą chcieli zwiększyć wydatki w takich obszarach jak obrona.
Porozumienie Demokratów i Republikanów oraz administracji Trumpa nie będzie korzystnie wpływało na sektor inwestycje i finanse
Wydaje się zatem prawdopodobne, że wszelkie porozumienia między obiema partiami doprowadzą do jeszcze większego deficytu budżetowego. Aby zorientować się w potencjalnych konsekwencjach, należy zauważyć, że przybliżone obliczenia wskazują, iż wspomniane powyżej środki kosztowałyby od 250 do 330 mld USD rocznie przez następne 10 lat. Odwołanie ceł wprowadzonych przez Trumpa zwiększyłoby ten koszt o kolejne 140 mld USD rocznie. Łączna kwota wynosząca od 390 do 470 mld USD stanowiłaby ponad jedną piątą obecnego szacowanego deficytu budżetowego wynoszącego 2 biliony USD. Jest to oczywiście nierealne, a liczby te mają jedynie na celu zilustrowanie skali problemu – przy czym należy również zauważyć, że nie uwzględniamy tutaj żadnego wzrostu wydatków na obronę, którego administracja prawdopodobnie będzie domagać się. Podzielony Kongres nie będzie wydawał mniej. Prawdopodobnie będzie wydawał więcej.
Wojna z Iranem okazała się niepopularna po obu stronach politycznego spektrum. Czołowi politycy z Partii Demokratycznej wzywali do zaprzestania działań wojennych jeszcze przed wyborami, a po zwycięstwie w wyborach uzupełnych obiecali, że „zakończymy tę wojnę” – jak to ujął lider Demokratów w Senacie Chuck Schumer. W tej kwestii Demokraci mogą znaleźć poparcie w obozie republikańskim, gdzie niektórzy postrzegają atak na Iran jako złamanie obietnicy prezydenta, by nie angażować się w kolejne „niekończące się wojny”. We wrześniu ubiegłego roku czterech republikańskich senatorów poparło zainicjowaną przez Demokratów rezolucję wzywającą do zakończenia wojny lub uzyskania zgody Kongresu.
Podobny argument dotyczy ceł. Jak wspomniano powyżej, lider Demokratów w Izbie Reprezentantów Hakeem Jeffries uznał zniesienie ceł wprowadzonych przez prezydenta USA Trumpa za jeden z priorytetów nowego Kongresu. Również w tej kwestii Demokraci mogą liczyć na pewne poparcie po drugiej stronie sali. Nieprzewidywalne stosowanie przez Trumpa wysokich ceł spowodowało wzrost cen dla konsumentów, podniosło koszty dla przemysłu oraz sprawiło, że otoczenie biznesowe stało się bardziej niestabilne i nieprzewidywalne. Chociaż stosunki z Chinami pozostaną napięte, pojawią się silne naciski na zniesienie lub drastyczne obniżenie ceł wobec naszych kluczowych, długoletnich partnerów handlowych, takich jak Kanada i kraje europejskie.
Podsumowując, moim zdaniem perspektywy wzrostu gospodarczego pozostają dobre. Luźniejsza polityka fiskalna i potencjalnie niższe ceny energii – o ile kryzys irański zostanie rozwiązany – miałyby pozytywny wpływ na aktywność gospodarczą i przeważyłyby nad ograniczonymi trudnościami wynikającymi z potencjalnie wolniejszego tempa inwestycji w infrastrukturę sztucznej inteligencji. Jeśli chodzi o Fed, odporna gospodarka, silny rynek pracy i utrwalone presje inflacyjne będą miały większe znaczenie niż potencjalne marginalne zmniejszenie presji cenowej ze strony energii i ceł. Uważam zatem, że Fed pozostaje na dobrej drodze do przeprowadzenia kolejnych dwóch lub trzech podwyżek stóp procentowych, najprawdopodobniej począwszy od grudnia.
Inwestycje w instrumenty dłużne jak obligacje nadal opłacalne
Uważam również, że presja na rentowności obligacji będzie nadal zmierzać w górę. Jak argumentowałem w poprzednich artykułach, uważam, że realne rentowności nie są jeszcze wysokie. Moim zdaniem neutralna nominalna stopa funduszy federalnych wynosi około 4%–4,50%, a dodanie około 1 punktu procentowego premii terminowej i ryzyka dałoby nam wartość godziwą 10-letnich obligacji skarbowych USA na poziomie 5%–5,50%. Spodziewam się, że utrzymująca się luźna polityka fiskalna będzie nadal generować znaczne potrzeby finansowe rządu. Jak wspomniałem powyżej, uważam, że ewentualny spadek popytu na finansowanie spowodowany potencjalnym spowolnieniem w sektorze infrastruktury sztucznej inteligencji zostanie prawdopodobnie zrekompensowany przez inwestycje w innych sektorach gospodarki. Presja na wzrost rentowności prawdopodobnie zatem utrzyma się.
W przypadku instrumentów dłużnych atrakcyjne rentowności niekoniecznie przekładają się na odpowiednią rekompensatę za ryzyko. Pomimo niedawnego umiarkowanego rozszerzenia, skorygowane o jakość spready obligacji wysokodochodowych utrzymują się w pobliżu 29. percentyla przedziału z ostatnich trzech dekad, w porównaniu z 60. percentylem z ostatnich pięciu lat. Rozrzut jest jednak znaczny, a spready obligacji z ratingiem CCC znajdują się w pobliżu 99. percentyla ich pięcioletniego przedziału, co sygnalizuje poważne trudności wśród słabszych kredytobiorców. Chociaż nie dostrzegam oznak ogólnego pogorszenia się fundamentów przedsiębiorstw, ryzyko związane z refinansowaniem nabiera coraz większego znaczenia. Preferuję trwałe przepływy pieniężne, możliwe do opanowania potrzeby refinansowania oraz wystarczającą rekompensatę za ryzyko obniżenia ratingu i niewypłacalności. Szansą jest generowanie dochodu bez narażania się na problemy z refinansowaniem.
Dziennikarz z zawodu i zamiłowania. Zajmuje się tematyką gospodarczą, prawną i finansową, szczególnie nowymi technologiami, i komunikacją oraz mediami. Poza dziennikarstwem zajmuje się fotografią, jeździ na nartach i uwielbia Hiszpanię. Z marką INFOR związany wcześniej, zaczynał przygodę z dziennikarstwem w Gazecie Prawnej. Od kwietnia 2026 r. już jako dziennikarz internetowy przygotowuje i publikuje artykuły na portalu Forsal.pl.

