Ważne
SKRÓT
- 13 listopada 2026 roku weszła w życie nowelizacja. Lista urządzeń objętych opłatą reprograficzną została zaktualizowana po 15 latach.
- Po raz pierwszy opłata dotyczy smartfonów, tabletów, laptopów i komputerów stacjonarnych.
- Dla telefonów i tabletów z pamięcią co najmniej 32 GB stawka wynosi 1 proc. ceny netto. Ustawa dopuszcza do 3 proc.
- Płacą producenci i importerzy, ale mogą przenieść koszt na ceny w sklepach. Zmiany mogą być widoczne w kolejnych tygodniach, czyli jeszcze przed świętami, a nawet przed Black Friday.
- Ministerstwo Kultury szacuje, że twórcy mogą dostawać z tego tytułu nawet 200 mln zł rocznie. W 2024 roku było to niemal 36 mln zł.
Od piątku telefony i laptopy objęte nową opłatą. Pierwszy raz od 15 lat
Trzynastego listopada - nomen omen w piątek, ale jeszcze nie wyprzedażowy "czarny" - weszła w życie nowelizacja przepisów o opłacie reprograficznej. Lista urządzeń, od których się ją pobiera, została zaktualizowana po 15 latach. Zmiana trafiła na początek najgorętszego w roku okresu zakupów, także elektroniki. Black Friday wypada już 27 listopada, czyli za 10 dni.
Ważne
Opłata reprograficzna dotyczy tak zwanych "czystych nośników". To urządzenia, które pozwalają legalnie kopiować i zapisywać utwory na prywatny użytek. Ma być rekompensatą dla autorów za straty wynikające z dozwolonego kopiowania. Liczy się więc sama możliwość kopiowania, a nie to, czy faktycznie coś skopiujesz.
Do tej pory opłata dotyczyła głównie sprzętu z przełomu XX i XXI wieku: płyt CD i DVD czy kaset VHS. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego usunęło z listy większość przestarzałych nośników. Dodało urządzenia, z których korzystasz na co dzień: smartfony, tablety oraz komputery stacjonarne i przenośne.
1 proc. ceny netto za telefon z 32 GB. Ustawa dopuszcza nawet 3 proc. opłaty
Według ustawy opłata może wynieść do 3 proc. ceny netto urządzenia (art. 20 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych). W większości przypadków stawkę ustalono na 1 proc. Taką opłatę trzeba zapłacić między innymi za telefony i tablety z pamięcią wbudowaną od 32 GB.
To sprawia, że opłata obejmuje prawie każdy telefon. Zdecydowana większość dzisiejszych smartfonów ma co najmniej 64 GB pamięci, więc opłata dotyczy modeli niemal wszystkich producentów. Cena netto to cena bez VAT. Dla ilustracji: od urządzenia, które kosztuje 1000 zł netto, opłata przy stawce 1 proc. wyniosłaby 10 zł.
Płaci producent, ale rachunek za opłatę reprograficzną może dostać klient w sklepie
Obowiązek zapłaty spoczywa na producentach i importerach. Istnieje jednak ryzyko, że przerzucą koszt na ceny detaliczne. Według komunikatu zmiany mogą być widoczne na sklepowych półkach w kolejnych tygodniach, czyli w czasie przedświątecznych zakupów.
Jeden procent może wyglądać na symboliczną kwotę. Rynek elektroniki ma jednak za sobą kilka trudnych miesięcy. Zdaniem autorów komunikatu ceny sklepowe podnoszone są przez trudniej dostępne podzespoły (to przez boom na sztuczną inteligencję), droższy transport przez kryzysy geopolityczne i moda na drogie składane smartfony. Nowa opłata może więc, podnieść ceny jeszcze bardziej. Chyba że producenci i importerzy pokryją ją ze swojej marży.
Ważne
Prognozy IDC mówią, że do końca 2026 roku średnia cena smartfona wyniesie 581 dolarów amerykańskich.
To nie jest nowy podatek dla skarbówki. Pieniądze trafią do twórców, nie do państwa
Opłatę reprograficzną często nazywa się podatkiem, ale to błąd. Pieniądze nie trafiają do Skarbu Państwa. Dostają je organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, na przykład ZAiKS czy Stowarzyszenie Autorów i Wydawców Copyright Polska.
Ważne
Z raportu międzynarodowej konfederacji CISAC wynika, że w 2024 roku wpływy z opłaty w Polsce wyniosły niemal 36 mln zł. To jeden z najniższych wyników w Europie. Po objęciu opłatą smartfonów, tabletów i komputerów ministerstwo spodziewa się wzrostu nawet do 200 mln zł rocznie.
Płacisz już za streaming, np. Netflixa i Spotify. Czy za kulturę zapłacisz więc dwa razy?
Jednym z głównych argumentów przeciwników opłaty jest obawa, że za kulturę płaci się podwójnie. Wielu użytkowników już teraz opłaca dostęp do muzyki, filmów czy książek w serwisach streamingowych. Według Mediapanel w październiku 2026 roku z Netflixa skorzystało prawie 9 mln Polaków. W kwietniu 2025 roku ze Spotify korzystało 9,7 mln internautów.
Opłaty za prawa autorskie są wliczone w cenę subskrypcji. Polscy muzycy wygenerowali w 2025 roku na samym Spotify tantiemy o wartości 219 mln zł. Najbardziej pokrzywdzeni mogą poczuć się ci, którzy trzymają utwory tylko w chmurze lub w serwisach streamingowych. Bo opłata jest naliczana od możliwości kopiowania, a nie od faktycznego kopiowania.
Odnowiony smartfon zamiast nowego? Część sprzętu dostępnego w sprzedaży bez nowej opłaty
Firma refurbed wskazuje jako alternatywę profesjonalnie odnowiony sprzęt. Według firmy na marketplace’ach takich jak refurbed są smartfony, tablety i komputery w cenach nawet o 40 proc. niższych niż nowe odpowiedniki.
Firma podaje też, że opłata nie obejmuje części jej urządzeń. Chodzi o te, które są odnawiane w Polsce i wracają do obiegu, nie opuszczając kraju. Jeśli planujesz prezent na święta, warto porównać ceny nowych i odnowionych urządzeń.
"Nowa opłata nie odpowie za konsumentów na pytanie, jaki sprzęt wybrać, ale może sprawić, że jeszcze uważniej spojrzą oni na ceny i faktyczną wartość urządzeń. (…) Profesjonalnie odnowiony sprzęt może być odpowiedzią dla osób, które chcą technologii dopasowanej do swoich potrzeb, a niekoniecznie najnowszej premiery" - mówi Kilian Kaminski, współzałożyciel refurbed.
Opłata reprograficzna objęła 13.11.2026 nowe urządzenia - pytania i odpowiedzi (FAQ)
Od kiedy obowiązuje opłata reprograficzna od smartfonów i laptopów?
Od 13 listopada 2026 roku - to "czarny piątek" dla wielu, którzy sprzeciwiali się tej opłacie, argumentując opłacanie już licznych subskrypcji. Wtedy weszła w życie nowelizacja, która po 15 latach zaktualizowała listę urządzeń objętych opłatą.
Jakie urządzenia są objęte nową opłatą?
Po raz pierwszy objęto smartfony, tablety, laptopy i komputery stacjonarne.
Ile wynosi opłata reprograficzna?
Ustawa dopuszcza do 3 proc. ceny netto urządzenia. W większości przypadków stawka to 1 proc., między innymi dla telefonów i tabletów z pamięcią od 32 GB.
Czy ceny elektroniki wzrosną przed Black Friday?
Opłatę reprograficzną płacą producenci i importerzy, ale mogą przenieść jej koszt na ceny w sklepach. Zmiany mogą być widoczne w kolejnych tygodniach. Sprzedawcy mogą - przynajmniej teoretycznie - pokryć opłatę z własnej marży.
Czy opłata reprograficzna to kolejny podatek?
Nie. Pieniądze nie trafiają do Skarbu Państwa, tylko do organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, np. ZAiKS i Copyright Polska. Mają trafiać do twórców i wykonawców.
Ile pieniędzy dostaną twórcy?
W 2024 roku wpływy z opłaty wyniosły w Polsce niemal 36 mln zł. Ministerstwo Kultury spodziewa się, że po zmianie może to być nawet 200 mln zł rocznie.
Czy opłata obejmuje sprzęt odnowiony?
Według refurbed opłata nie obejmuje części jej urządzeń: tych, które są odnawiane w Polsce i nie opuszczają kraju.
Źródło: refurbed
refurbed to wiodący europejski marketplace z profesjonalnie odnowionymi produktami. Obecnie na platformie dostępnych jest ponad 65 000 profesjonalnie odnowionych produktów z co najmniej 12-miesięczną gwarancją – od elektroniki użytkowej (m.in. smartfony, laptopy, tablety) po urządzenia gospodarstwa domowego, instrumenty muzyczne i sprzęt sportowy.
Celem firmy, założonej w 2017 roku w Wiedniu przez Petera Windischhofera, Kiliana Kaminskiego i Jürgena Riedla, jest trwała zmiana sposobu konsumpcji w całej Europie. Model biznesowy firmy, oparty na wydłużaniu cyklu życia produktów poprzez ich profesjonalne odnawianie, wspiera bezpośrednio zrównoważony charakter codziennej konsumpcji i przyczynia się do ograniczenia globalnego strumienia elektroodpadów. refurbed aktywnie angażuje się także w różne inicjatywy na rzecz ograniczania wolumenu elektrośmieci.
refurbed działa obecnie w 24 krajach Europy, w tym m.in. w Polsce, Niemczech, Austrii, Włoszech, Holandii, Danii, Portugalii i Czechach. Firma zatrudnia około 250 osób.
W redakcji Infor.pl dzieli się wiedzą opartą na przygotowaniu zawodowym radcy prawnego oraz doświadczeniu z kancelarii prowadzonej od 2017 roku. Jego droga zawodowa związana z prawem zaczęła się jednak już w 2012 roku – po ukończeniu studiów na kierunku prawo na Krakowskiej Akademii rozpoczął pracę w kancelarii (choć jako stażysta zdobywał doświadczenie prawnicze już od 2010 roku), by następnie w latach 2014–2016 odbyć aplikację w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Krakowie i zdać państwowy egzamin zawodowy na radcę prawnego w 2017 roku. Szczególny nacisk kładzie na zagadnienia z zakresu prawa cywilnego, gospodarczego, autorskiego, nowych technologii oraz obrotu nieruchomościami, a także prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Z Krakowem związany jako mieszkaniec od 2007 roku, co przekłada się także na dobrą znajomość lokalnego kontekstu. Prywatnie pasjonuje się motoryzacją – zarówno światem samochodowym, jak i motocyklowym (od kilku lat motocyklista) oraz kinematografią. Miłośnik Włoch.

