ZUS umorzy należności, które powstały przed 1 stycznia 1999 r. Chodzi o zaległe składki na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Umorzenie obejmie również odsetki za zwłokę, dodatkowe opłaty, opłaty prolongacyjne oraz koszty upomnienia i egzekucji.
ZUS umorzy zaległości bez wniosku, ale emerytura będzie niższa
Co ważne, ZUS zrobi to sam. Osoby zobowiązane nie muszą składać wniosków. Umorzenie długu ma jednak swoją drugą stronę. Jeśli zaległości dotyczą składek na własne ubezpieczenia społeczne lub osoby współpracującej, ZUS nie uwzględni okresu objętego umorzeniem przy ustalaniu kapitału początkowego.
Nie zaliczy go również przy ustalaniu prawa do emerytury, renty i innych świadczeń, których przyznanie zależy od okresów składkowych i nieskładkowych. Umorzone składki nie zwiększą też podstawy obliczenia emerytury.
Ważne
Jest jednak dobra wiadomość. Jeśli ZUS umorzy zaległości z tytułu składek na własne ubezpieczenia społeczne, to okres, którego dotyczą, będzie wliczał się do stażu pracy w rozumieniu Kodeksu pracy.
Ważny termin dla zadłużonych w ZUS
Osoba, która ma zadłużenie za siebie sprzed 1999 r. oraz osoba z nią współpracująca, mogą zrezygnować z umorzenia. ZUS poinformuje je o takiej możliwości. Zawiadomienie trafi na profil na portalu eZUS. Jeśli dana osoba nie ma takiego profilu, ZUS wyśle pismo na ostatni zgłoszony adres do korespondencji.
Osoby, które otrzymają zawiadomienie, będą miały 30 dni, aby złożyć oświadczenie, że odstępują od umorzenia. Jeśli ktoś nie złoży go w terminie, ZUS umorzy jego zadłużenie.
Trzeba dobrze przemyśleć tę decyzję. Terminu nie można przywrócić. Oświadczenie musi obejmować wszystkie należności, także te dotyczące na przykład pracowników. Nie można go później odwołać ani zmienić.
Co z egzekucją należności?
1 maja 2027 r. z mocy prawa umorzone zostaną postępowania egzekucyjne, które dotyczą umarzanych należności. Publiczny ubezpieczyciel poinformuje o tych należnościach naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego, jeżeli to oni prowadzą egzekucję należności składkowych.
Ważne
Jeśli ktoś zrezygnuje z umorzenia, postępowanie egzekucyjne się nie zakończy.
Co z hipotekami i zastawami?
Umorzenie obejmie także zaległości zabezpieczone na nieruchomościach i ruchomościach. W przypadku hipoteki ZUS wyśle właścicielowi nieruchomości dokument, który pozwoli mu wystąpić do sądu wieczystoksięgowego z wnioskiem o wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej.
Przykład
Jeśli dług zabezpiecza zastaw na ruchomości, ZUS sam wystąpi do naczelnika urzędu skarbowego o jego wykreślenie.
Umorzenie długu spowoduje też, że wygaśnie umowa o rozłożeniu na raty należności powstałych przed 1 stycznia 1999 r. Oznacza to, że od 1 maja 2027 r. nie należy płacić rat.
Jak ZUS poinformuje o umorzeniu należności?
Każda osoba, której dotyczą przepisy, otrzyma pisemną informację o umorzeniu należności. ZUS wyśle ją na profil na portalu eZUS albo na ostatni zgłoszony adres do korespondencji. Informacje trafią do dłużników po umorzeniu należności, a więc po 1 maja 2027 r.
Podstawa prawa
Ustawa z dnia 18 września 2026 r. o umorzeniu należności dochodzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych powstałych przed dniem 1 stycznia 1999 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 1476).
Absolwentka filologii polskiej i studiów z zakresu samorządu terytorialnego i polityki regionalnej na Uniwersytecie Warszawskim. Zajmuje się tematyką społeczną, zdrowotną oraz zagadnieniami związanymi z zabezpieczeniem społecznym i świadczeniami dla rodzin, seniorów oraz osób bezrobotnych. W przeszłości związana z wydawnictwami Edipresse Polska i ZPR Media. W swojej pracy koncentruje się na wyjaśnianiu przepisów w przystępny sposób. Zainteresowana reportażem społecznym i tematyką feministyczną.
