Zrezygnowałeś z pracy w związku z opieką nad dorosłą osobą niepełnosprawną? Sprawdź, co ze składkami ZUS

Co to jest świadczenie wspierające?

Świadczenie wspierające to pomoc finansowa przewidziana dla osób z niepełnosprawnością, które ukończyły 18. rok życia. Warunkiem uzyskania świadczenia jest otrzymanie decyzji Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności o poziomie potrzeby wsparcia w codziennym funkcjonowaniu. Zatem adresatem świadczenia wspierającego jest bezpośrednio osoba potrzebująca, która po otrzymaniu pieniędzy może nimi swobodnie dysponować.

Warto zaznaczyć, że świadczenie wspierające nie jest uzależnione od spełnienia żadnego kryterium dochodowego. Jego pobieranie wyklucza jednak inne świadczenia m.in. pobieranie przez opiekuna świadczenia pielęgnacyjnego. To z kolei, mimo że od 2024 roku przynależne opiekunom osób dorosłych, to jednak w razie, gdy przyznane na starych zasadach (zatem także osobie, która ukończyła 18 lat), pobierane mogłoby być także przez opiekuna osoby pełnoletniej.

Składki na ubezpieczenie opiekuna a świadczenie wspierające

Opieka nad niepełnosprawną dorosłą osobą, która wymaga wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, najczęściej wiąże się z koniecznością rezygnacji z pracy zawodowej. Co z ubezpieczeniem społecznym takiego opiekuna? Ustawodawca dopuszcza objęcie go ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym, a także zdrowotnym przy zachowaniu określonych warunków. Są to:

• niepodejmowanie przez opiekuna zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ze względu na konieczność udzielenia wsparcia osobie pobierającej świadczenie wspierające;

• wspólne zamieszkiwanie i gospodarowanie z osobą pobierającą świadczenie wspierające;

• brak objęcia obowiązkiem ubezpieczenia emerytalnego i rentowego z innego tytułu renty (wyłącza możliwość objęcia ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym);

• brak ustalonego prawa do emerytury lub renty (wyłącza możliwość objęcia ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym);

• brak zgłoszenia do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu (wyłącza możliwość objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym).

Co istotne, objęcie ubezpieczeniami wymaga złożenia do ZUS wniosku. Formularz USW-1 jest dostępny wyłącznie w formie elektronicznej.

Kto jest płatnikiem składek do ZUS opiekuna?

Płatnikiem składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i zdrowotne za opiekuna nie jest osoba pobierająca świadczenie wspierające, ale ZUS. Zatem składki odprowadzane są z budżetu państwa. Za ich podstawę przyjmuje się zaś kwotę świadczenia wspierającego, które otrzymuje osoba, nad którą sprawowana jest opieka.

Warto pamiętać, że opiekunowie w ramach ubezpieczenia ZUS nie są jednak objęci ubezpieczeniem wypadkowym i chorobowym. Zatem tych składek ZUS za nich nie odprowadza.

Ubezpieczenie kolejnego członka rodziny

Objęcie ubezpieczeniem emerytalnym, rentowym i zdrowotnym opiekuna osoby pobierającej świadczenie wspierające może dotyczyć wyłącznie jednego z nich. Zatem jeśli np. niepełnosprawnym dorosłym dzieckiem opiekuje się ojciec i matka, tylko jedno będzie miało odprowadzane składki z tego tytułu. Dodatkowo trzeba podkreślić, że składki odprowadzane mogą być tylko od świadczenia wspierającego jednej osoby.

Co jednak istotne, osoba sprawująca opiekę zgłoszona do ubezpieczeń może złożyć do ZUS wniosek o ubezpieczenie zdrowotne swojego członka rodziny na zasadach ogólnych. Ważne jedynie, aby nie był on zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego z własnego tytułu lub przez innego członka rodziny. Druk USW-5 można złożyć w tej sprawie wyłącznie elektronicznie.