Co to jest IKZE?
IKZE, czyli Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego to jedno z narzędzi tzw. trzeciego filara emerytalnego, które pozwala na gromadzenie na indywidualnym rachunku oszczędnościowym pieniędzy. Środki na IKZE może zbierać wyłącznie jedna osoba, a zatem małżonkowie, nawet jeśli pozostają we wspólności majątkowej, nie mogą oszczędzać na jednym koncie. Co jednak istotne, pieniądze gromadzone na IKZE podlegają dziedziczeniu.
Wpłaty, których można dokonywać na IKZE zostały przez ustawodawcę ograniczone limitami. Limitów tych nie ustanowiono jednak na stałe, ale co roku zmieniają się one zgodnie z prognozowanym przeciętnym wynagrodzeniem. W 2026 roku wynoszą:
• 16 956 zł – dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą;
• 11 304 zł – dla pozostałych osób.
Należy jednak pamiętać, że oszczędzający nie ma obowiązku wpłacenia na IKZE w ciągu roku całej kwoty. Skąd zatem te limity? Wynikają one przede wszystkim z możliwości skorzystania z preferencji podatkowej.
Jakie korzyści podatkowe wiążą się z IKZE?
Odkładanie pieniędzy na Indywidualnym Koncie Zabezpieczenia Emerytalnego wiąże się z kilkoma korzyściami podatkowymi. Najważniejsza z nich to możliwość skorzystania z ulgi podatkowej tzw. ulgi na IKZE, która polega na możliwości odliczenia wpłat dokonanych na indywidualny rachunek oszczędnościowy od podstawy opodatkowania w rocznym zeznaniu podatkowym. Tym samym podatek dochodowy, który należy odprowadzić do fiskusa, jest niższy.
Możliwość skorzystania z ulgi na IKZE dotyczy zarówno podatników rozliczających się na formularzu PIT-37, jak i PIT-36, PIT-36L oraz PIT-28. Odliczeniu podlega kwota, którą podatnik faktycznie wpłacił na konto, pamiętając o ustawowych limitach. To, ile uda się zaoszczędzić dzięki wpłatom na IKZE, zależy od sposobu rozliczania. Maksymalne oszczędności wynoszą:
• dla rozliczających się wg zasad skali podatkowej – 2 304,72 zł;
• dla rozliczających się wg zasad skali podatkowej, ale osiągających dochód powyżej 120 000 zł – 5 425,92 zł;
• dla rozliczających się wg zasad podatku liniowego – 3 221,64 zł.
Korzyść podatkowa związana z odkładaniem na IKZE to także zwolnienie osiąganych zysków z tzw. podatku Belki. Oznacza to, że wszystkie zyski pracują na koncie na kolejny zysk gromadzony na koncie. Dodatkowo trzeba pamiętać, że wypłata zgromadzonych środków po 65. roku życia i po dokonywaniu wpłat na IKZE przez okres co najmniej pięciu lat objęta jest jedynie 10 proc. podatkiem od całości zgromadzonej kwoty.
Do kiedy i jak wpłacać na IKZE?
Aby móc skorzystać z preferencji podatkowej przewidzianej dla IKZE, trzeba pamiętać o zachowaniu terminu wpłat. Do kiedy należy zatem wpłacić pieniądze, aby móc je odliczyć w rocznym zeznaniu podatkowym za 2026 rok? Wpłat należy dokonać do 31 grudnia 2026 roku, przy czym istotne jest, aby pieniądze tego dnia zostały zaksięgowane na rachunku oszczędnościowym. Istotny jest zatem nie dzień zlecenia przelewu, ale jego zaksięgowania. To dlatego warto dokonać płatności choćby kilka dni wcześniej.
W związku z wpłatami na IKZE pojawia się jeszcze jedno ważne pytanie, tj. jak dużą kwotę można wpłacić w ciągu tych ostatnich kilku tygodni roku. Trzeba pamiętać, że wpłaty na IKZE mogą być dokonywane w dowolnym terminie i w dowolnej wysokości, ważne jedynie, aby pamiętać o rocznym limicie wpłaty. Tym samym, podatnik może całą kwotę limitu wpłacić jednorazowo w jednym miesiącu np. w grudniu i rozliczyć ją w rocznym zeznaniu podatkowym. Dla prawa do ulgi nie ma bowiem znaczenia termin dokonania wpłaty, systematyczność wpłat lub ich brak.
Podstawa prawa
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 roku o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego, Dz. U. 2004 nr 115 poz. 1205
gov.pl
Prawniczka, absolwentka prawa na Uniwersytecie Łódzkim, autorka specjalistycznych treści prawniczych. Od blisko dziesięciu lat w przystępny sposób tłumaczy zawiłości polskiego prawa, redaguje poradniki i FAQ, umowy, regulaminy.
