Co to jest świadczenie za długoletnią służbę wojskową
Art. 449a. ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny stanowi, że:
1. Żołnierzowi zawodowemu przyznaje się świadczenie za długoletnią służbę wojskową po osiągnięciu 15 lat służby wojskowej w wysokości 5% należnego uposażenia zasadniczego miesięcznie.
2. Świadczenie za długoletnią służbę wojskową zwiększa się o kwotę 1% należnego uposażenia zasadniczego za każdy kolejny rok służby wojskowej, nie więcej jednak niż do wysokości 15% po 25 latach tej służby.
Jaki jest problem z tym świadczeniem dla żołnierzy?
Przepisy przewidują możliwość uwzględnienia świadczenia za długoletnią służbę wojskową w podstawie wymiaru emerytury po osiągnięciu 32 lat wysługi emerytalnej. Taka możliwość wynika z art. 5 ust. 1b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin.
Niestety jest jeszcze ten przepis:
Art. 32b tej samej ustawy. Stanowi tak:
W przypadku ponownego powołania emeryta do zawodowej służby wojskowej i pełnienia tej służby nieprzerwanie przez okres co najmniej 12 miesięcy, na wniosek emeryta ustala się nową podstawę wymiaru emerytury, w sposób określony odpowiednio w art. 5 ust. 1 i 2 albo w art. 18f.
Użyłem słowa powyżej "niestety" bo w przepisie jest słowo "nieprzerwanie". Jest ono niekorzystnie wykorzystywane wobec żołnierzy, który:
1) zakończyli służbę,
2) przeszli na emeryturę, a następnie
3) ponownie zostali przyjęci do zawodowej służby wojskowej.
Wojskowe biura emerytalne wymagają 32 lat nieprzerwanej służby. W praktyce oznaczałoby to, że żołnierz, który przez wiele lat służył w wojsku, następnie przeszedł na emeryturę i wrócił do armii, może nie uzyskać uwzględnienia świadczenia długoletniego w nowej podstawie wymiaru emerytury.
Przykład
Żołnierz odbył 28 lat służby, przeszedł na emeryturę, a następnie wrócił do wojska na kolejne 5 lat. Jeżeli zsumujemy 28 lat i 5 lat mamy 33 lata, a więc możemy ustalić na nowo podstawę wymiaru emerytury. Jeżeli jednak nie sumujemy, to nie ma podstawy do tego.
Spór o emerytury wojskowe. Czy 32 lata służby muszą być nieprzerwane?
Interpelacja poselska nr 19882, skierowana 17 września 2026 r. przez Joannę Muchę do ministra obrony narodowej, dotyczy sposobu obliczania emerytur żołnierzy zawodowych, którzy po przejściu na emeryturę zdecydowali się wrócić do wojska. Problem polega na tym, czy świadczenie za długoletnią służbę wojskową powinno być uwzględniane przy obliczaniu emerytury po osiągnięciu łącznie 32 lat wysługi, czy dopiero po 32 latach nieprzerwanej służby.
Drugim zagadnieniem poruszonym w interpelacji są różnice między systemami emerytalnymi MON i MSWiA.
Według informacji przytoczonych przez posłankę Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA ma uwzględniać łączną wysługę funkcjonariuszy, także wtedy, gdy wystąpiła przerwa między pierwszym a kolejnym okresem służby.
Oznaczałoby to odmienne traktowanie podobnych sytuacji:
- Żołnierz zawodowy: według sygnalizowanej praktyki WBE przerwa w służbie może uniemożliwić uwzględnienie świadczenia długoletniego w podstawie wymiaru emerytury.
- Funkcjonariusz Policji, Straży Granicznej, SOP lub PSP: według informacji przedstawionych w interpelacji znaczenie może mieć suma okresów służby przed przerwą i po niej.
Posłanka domaga się wyjaśnienia, dlaczego dwa resorty mundurowe miałyby odmiennie interpretować podobne rozwiązania.
Interpretacja zniechęca do powrotu do wojska
Sprawa ma również wymiar kadrowy. Państwo jest zainteresowane powrotem do zawodowej służby wojskowej osób z dużym doświadczeniem. Tymczasem niejasności dotyczące przeliczania emerytur mogą utrudniać żołnierzom ocenę finansowych skutków takiej decyzji.
Z interpelacji wynika, że informacje dotyczące nieuwzględniania świadczenia długoletniego pojawiają się również w aplikacji „Żołnierz RP”.
Posłanka chce ustalić, ilu żołnierzy powracających z emerytury otrzymało w systemie informację o braku możliwości uwzględnienia tego świadczenia. Interpelacja nie zawiera jednak danych pozwalających określić skalę problemu.
Joanna Mucha oczekuje od MON odpowiedzi dotyczących czterech zagadnień:
1. Podstawy prawnej: dlaczego wojskowe biura emerytalne mają wymagać 32 lat nieprzerwanej służby zamiast 32 lat łącznej wysługi?
2. Różnic między resortami: z czego wynika odmienna praktyka MON i MSWiA?
3. Skali problemu: ilu żołnierzy powracających z emerytury nie ma uwzględnionego świadczenia długoletniego?
4. Możliwych zmian: czy MON przygotuje analizę prawną albo wytyczne ujednolicające interpretację przepisów?
Ukończył prawo i filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim. Pracował w kancelariach prawnych, prowadził szkolenia prawnicze. Z Grupą INFOR związany od 2003 roku.
Specjalizacja: świadczenia i ubezpieczenia społeczne, ZUS, zasiłki, prawo pracy, cywilne i gospodarcze, prawo administracyjne, podatki, ubezpieczenia społeczne, sektor publiczny.
