Zmiany w przyznawaniu 800 plus dla uchodźców z Ukrainy od 2026 roku
Przyjęta w 2022 roku specustawa o pomocy obywatelom Ukrainy, która otworzyła uchodźcom drogę do polskiego rynku pracy oraz systemu świadczeń rodzinnych, doczekała się istotnych nowelizacji kształtujących nowe zasady wsparcia. Kluczową modyfikacją jest wprowadzenie ścisłej zależności między prawem do otrzymywania świadczenia wychowawczego a aktywnością zawodową opiekunów. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zapowiedział, że z dniem 31 stycznia 2026 roku dotychczasowe wypłaty 800 plus dla osób posiadających status UKR zostaną wstrzymane. Aby zachować ciągłość finansowania na okres świadczeniowy 2025/2026, uprawnieni obywatele Ukrainy muszą od 1 lutego 2026 roku złożyć zupełnie nowe wnioski. Reforma ta dotyczy bezpośrednio grupy około 150 tysięcy osób przebywających w Polsce w związku z konfliktem zbrojnym. W nowym procesie aplikacyjnym niezbędne będzie podanie numerów PESEL opiekuna i dziecka, szczegółów dotyczących przekroczenia granicy oraz potwierdzenie legalności pobytu. Ponadto wnioskodawcy zostaną zobligowani do udokumentowania aktywności zawodowej oraz złożenia oświadczenia o realizowaniu przez dziecko obowiązku szkolnego lub przedszkolnego w polskiej placówce edukacyjnej. Formularz zostanie również rozbudowany o sekcję dotyczącą ewentualnej niepełnosprawności dziecka.
Warunki aktywności zawodowej i progi dochodowe weryfikowane przez ZUS
Podstawowym kryterium przyznania świadczenia będzie wykazanie aktywności zawodowej w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, co ZUS zamierza weryfikować automatycznie na podstawie własnych systemów ubezpieczeniowych. Katalog uznawanych form zatrudnienia obejmuje nie tylko pracę na podstawie umowy o pracę czy zlecenia, ale także prowadzenie działalności gospodarczej, pobieranie stypendiów doktoranckich i sportowych, a nawet status osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku lub udział w szkoleniach finansowanych ze stypendium. Wprowadzono jednak konkretne minima finansowe. Dla większości pracujących i przedsiębiorców wymogiem jest, aby podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe wynosiła przynajmniej 50 procent minimalnego wynagrodzenia. Preferencyjny próg na poziomie 30 procent płacy minimalnej przewidziano dla osób rozpoczynających działalność gospodarczą, które korzystają z ulg w opłacaniu składek społecznych przez pierwsze półrocze. Istnieją jednak wyjątki od tych rygorystycznych zasad. Obowiązek pracy nie dotyczy rodziców wychowujących dzieci z niepełnosprawnościami oraz osób wnioskujących o środki na dziecko posiadające polskie obywatelstwo. Niezmiennym warunkiem pozostaje wymóg zamieszkiwania obu stron w Polsce oraz edukacja dziecka w krajowym systemie oświaty, co w szczególnych przypadkach musi zostać potwierdzone odpowiednim zaświadczeniem.
Systematyczne kontrole uprawnień do świadczeń dla obcokrajowców
Mechanizm wypłat 800 plus zostanie objęty ścisłym nadzorem, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych zyskał uprawnienia do comiesięcznego monitorowania sytuacji beneficjentów. Jak wyjaśniają przedstawiciele Centrali ZUS, każda wątpliwość dotycząca faktycznego miejsca zamieszkania w Polsce, kontynuowania nauki przez dziecko czy utrzymania aktywności zawodowej rodzica może skutkować natychmiastowym wstrzymaniem przelewów. Ta rygorystyczna polityka weryfikacyjna nie ograniczy się jedynie do uchodźców wojennych z Ukrainy. Już od 1 czerwca 2026 roku analogiczne wymogi dotyczące zatrudnienia zostaną rozszerzone na pozostałych obcokrajowców spoza Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego, którzy legalnie przebywają w Polsce z dostępem do rynku pracy. Nowe przepisy nie obejmą natomiast obywateli Polski, krajów UE, EFTA oraz Wielkiej Brytanii podlegających umowie o wystąpieniu. Skala zmian jest znacząca, biorąc pod uwagę, że obecnie wsparciem objętych jest ponad 325 tysięcy dzieci cudzoziemskich, z czego zdecydowaną większość stanowią obywatele Ukrainy. Regularne kontrole mają na celu uszczelnienie systemu i upewnienie się, że pomoc trafia do osób rzeczywiście związanych z polskim rynkiem pracy i systemem edukacji.
Polecamy: Kalendarz 2026 / kalendarz księgowego
