14. emerytura zostanie zmniejszona, nie otrzymają jej osoby z emeryturą ponad 4828,49 zł brutto

Komu przysługuje 14. emerytura?

Czternasta emerytura wypłacana jest z urzędu, dlatego osoby uprawnione nie muszą składać w ZUS żadnych dokumentów. W 2026 roku prawo do dodatkowego świadczenia będzie ustalane na 31 sierpnia, czyli dzień poprzedzający miesiąc wypłaty. Czternastkę mogą otrzymać osoby, które w tym terminie mają prawo do jednego z następujących świadczeń:

• emerytury,
• renty z tytułu niezdolności do pracy,
• renty szkoleniowej,
• renty socjalnej,
• renty rodzinnej,
• rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego,
• nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,
• świadczenia lub zasiłku przedemerytalnego,
• świadczenia pieniężnego przysługującego cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych.

Ile wyniesie 14. emerytura w 2026 roku?

Pełna czternasta emerytura w 2026 roku wynosi 1978,49 zł brutto. Po potrąceniu składki zdrowotnej oraz ewentualnej zaliczki na podatek dochodowy senior może otrzymać około 1600–1800 zł na rękę. Ostateczna kwota zależy od indywidualnej sytuacji podatkowej świadczeniobiorcy.

Całą czternastkę dostaną osoby, których podstawowa emerytura lub renta nie przekracza 2900 zł brutto. Po przekroczeniu tego limitu dodatkowe świadczenie jest stopniowo pomniejszane zgodnie z mechanizmem „złotówka za złotówkę”.

Komu będzie przysługiwało 1978,49 zł brutto czternastki w 2026 roku, a kto dostanie mniej?

Wysokość czternastej emerytury zależy od kwoty podstawowego świadczenia. Niektórzy seniorzy otrzymają pełne 1978,49 zł brutto, natomiast osobom pobierającym wyższą emeryturę lub rentę ZUS wypłaci odpowiednio mniej. Obowiązują następujące reguły:

• przy świadczeniu nieprzekraczającym 2900 zł brutto czternastka wyniesie 1978,49 zł brutto,
• po przekroczeniu progu 2900 zł dodatkowa wypłata będzie zmniejszana o każdą złotówkę nadwyżki, zgodnie z mechanizmem „złotówka za złotówkę”.

W 2026 roku ostatnią grupą uprawnioną do czternastki będą osoby, których emerytura lub renta wynosi maksymalnie 4828,49 zł brutto przed odliczeniami. Przy takiej kwocie dodatek wyniesie minimalne 50 zł brutto. Jeżeli po zastosowaniu mechanizmu zmniejszającego wyliczona czternastka okaże się niższa niż 50 zł, ZUS nie wypłaci świadczenia.

Zmniejszona czternasta emerytura w 2026 roku – przykłady

Komu 14. emerytura w 2026 roku nie będzie przysługiwała w ogóle?

Nie każda osoba pobierająca emeryturę lub rentę otrzyma w 2026 roku czternastą emeryturę. Dodatek nie zostanie wypłacony świadczeniobiorcom, których podstawowa emerytura albo renta przekracza 4828,49 zł brutto. Pieniędzy nie dostaną również osoby, których świadczenie zostało zawieszone, między innymi z powodu przekroczenia dopuszczalnych limitów dodatkowych zarobków. Sytuacja ta dotyczy przede wszystkim pracujących emerytów i rencistów, którzy nie osiągnęli jeszcze powszechnego wieku emerytalnego, a ich przychód przekroczył 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia.

Prawo do czternastki nie obejmuje także sędziów i prokuratorów w stanie spoczynku. Otrzymywane przez nich uposażenie jest finansowane bezpośrednio z budżetu państwa i nie stanowi świadczenia z systemu ubezpieczeń społecznych. Dodatku nie dostaną również osoby pobierające tzw. emeryturę olimpijską przyznawaną przez Ministerstwo Sportu i Turystyki, ponieważ świadczenie to nie jest wypłacane z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

14. emerytura 2026 wolna od potrąceń

Od czternastej emerytury potrącane są składka na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczka na podatek dochodowy. Z tego powodu ostateczna kwota „na rękę” nie musi być taka sama dla wszystkich świadczeniobiorców – jej wysokość zależy przede wszystkim od indywidualnej sytuacji podatkowej seniora.

Czternastka jest natomiast wolna od zajęć komorniczych i nie można dokonywać z niej innych potrąceń. Dodatkowej wypłaty nie uwzględnia się również przy obliczaniu dochodu decydującego o prawie do pomocy społecznej, świadczeń alimentacyjnych ani świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, nazywanego potocznie 500 plus dla niesamodzielnych.