Podczas spacerów po okolicy mijamy zielone skwery, parkowe alejki czy drzewa między blokami. Czasem dopiero śpiew dobiegający z gałęzi sprawia, że przystajemy i dostrzegamy naszych skrzydlatych sąsiadów. Ustawienie karmnika w pobliżu domu pozwala obserwować ptaki z bliska i regularnie dostarczać im odpowiedni pokarm. Zanim jednak urządzimy ptasią stołówkę we wspólnej przestrzeni, warto sprawdzić zasady obowiązujące w wybranym miejscu.
Czy można zawiesić karmnik na osiedlowym drzewie?
Wracając do mieszkania, mijamy drzewo, na którego gałęziach często przesiadują ptaki. Ich śpiew przyciąga uwagę i podsuwa pomysł zawieszenia karmnika. Bliskość miejsca zamieszkania pozwoliłaby nie tylko obserwować skrzydlatych sąsiadów z okna, ale także regularnie uzupełniać pokarm i dbać o czystość ptasiej stołówki.
Zanim jednak zawiesimy karmnik na osiedlowym drzewie, warto ustalić, kto jest właścicielem lub zarządcą terenu i z kim należy uzgodnić jego montaż.
Czyj jest ten kawałek… zieleni?
Miejski park i rosnące w nim drzewa zwykle należą do gminy, a pieczę nad nimi sprawuje wyznaczona jednostka, np. zarząd zieleni miejskiej. Teren parku jest objęty regulaminem korzystania z tej przestrzeni, który może określać również zasady umieszczania karmników i mocowania przedmiotów na drzewach.
W pierwszej kolejności należy więc sięgnąć po regulamin. Jeśli nie znajdziemy w nim odpowiedzi, skontaktujmy się z zarządcą i zapytajmy o możliwość zawieszenia karmnika oraz dopuszczalny sposób montażu.
– „Przecież to miejsce jest idealne na karmnik” możemy pomyśleć, widząc rozłożyste drzewo przy spacerowej alejce. Dobre intencje nie wystarczą, jeśli podczas montażu ucierpi samo drzewo. Należy pamiętać, że za uszkodzenie drzewa na terenie przeznaczonym do użytku publicznego, np. wskutek wbicia gwoździa albo zbyt ciasnego opasania pnia lub gałęzi drutem, grozi kara nagany albo grzywny do 1000 złotych, zgodnie z art. 144 § 1 Kodeksu wykroczeń. Dlatego z zarządcą uzgodnijmy zarówno lokalizację karmnika, jak i sposób jego zamocowania. Pomagając ptakom, zadbajmy również o drzewa, które dają im schronienie
– mówi Wojciech Schwartz, współwłaściciel marki Turdus, polskiego producenta pokarmu dla ptaków dziko żyjących i małych ssaków.
Osobnej uwagi wymaga drzewo rosnące przy ulicy lub chodniku. Chodnik i sąsiadujący z nim pas zieleni mogą znajdować się w pasie drogowym. W takiej sytuacji możliwość ustawienia karmnika należy ustalić z zarządcą drogi.
Przykład
Zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z drogą wymaga zezwolenia, a dopuszczalność takiej lokalizacji podlega ograniczeniom. Sam kontakt z jednostką opiekującą się zielenią może, więc nie wystarczyć.
Od pomysłu do zgody
Do zarządcy terenu możemy napisać e-mail z pytaniem, czy w wybranym przez nas miejscu może zawisnąć karmnik i na jakich zasadach. Możemy też porozmawiać z nim telefonicznie. Warto opisać planowany sposób montażu oraz zadeklarować regularne uzupełnianie pokarmu i dbanie o czystość ptasiej stołówki oraz jej otoczenia. Przy okazji zapytajmy, czy w pobliżu znajdują się już karmniki, przy których moglibyśmy pomagać w uzupełnianiu pokarmu i sprzątaniu.
Kiedy mamy już zgodę, możemy przejść do działania. Karmnik należy zamocować bez użycia gwoździ. Jeśli uzgodniliśmy z zarządcą zawieszenie go na gałęzi, zadbajmy, aby mocowanie było stabilne i nie niszczyło kory. Sznurek nie może zaciskać się na gałęzi, a jego stan trzeba regularnie kontrolować.
Jeżeli zarządca terenu pozwoli na ustawienie karmnika na słupku, zadbajmy o stabilność konstrukcji i wybierzmy miejsce utrudniające drapieżnikom dostęp do ptaków korzystających z karmnika, a nam umożliwiające wygodne uzupełnianie karmy i sprzątanie. W przestrzeni publicznej warto uwzględnić także ryzyko kradzieży karmnika i uzgodnić z zarządcą sposób zabezpieczenia go przed zabraniem.
Konstrukcja karmnika powinna być odpowiednio zabezpieczona przed upadkiem podczas silnego wiatru lub burzy. Wybierzmy lokalizację, w której karmnik nie będzie utrudniał przejścia ani wisiał bezpośrednio nad głowami przechodniów. Po wichurze lub intensywnych opadach sprawdźmy zarówno wnętrze karmnika, jak i stan jego mocowań
– dodaje Wojciech Schwartz.
Ptasia stołówka za oknem. Czy można zawiesić karmnik na balkonie?
Balkon lub zewnętrzny parapet naszego okna może wydawać się oczywistym miejscem na ustawienie karmnika. Przed jego montażem sprawdźmy regulamin budynku i ustalmy ze wspólnotą lub spółdzielnią, czy wybrany sposób mocowania wymaga zgody, szczególnie jeśli wiąże się z ingerencją w elewację lub inne części wspólne budynku.
– Wybierając miejsce za oknem, uwzględnijmy również sąsiadów. Rozsypany pokarm i odchody nie powinny trafiać na balkony poniżej ani na chodnik pod budynkiem. Karmnik zabezpieczmy przed upadkiem, a jego otoczenie regularnie sprzątajmy. Zwróćmy też uwagę na pobliskie szyby. Odbijające się w nich drzewa i niebo mogą sprawiać, że ptaki nie dostrzegą przeszkody. Oznaczenia zwiększające widoczność szklanej powierzchni pomagają ograniczać ryzyko kolizji – zwraca uwagę Wojciech Schwartz.
Przykład
Niektóre spółdzielnie mieszkaniowe w swoich regulaminach wprost zabraniają dokarmiania ptaków na balkonach i parapetach, wskazując na ryzyko zabrudzenia lub uszkodzenia elewacji. W takiej sytuacji warto poszukać innego miejsca na ptasią stołówkę w pobliskim parku lub na osiedlowym skwerze, uzgadniając jej lokalizację i sposób montażu z zarządcą terenu.
Dobry adres to dopiero początek. Czym karmić ptaki?
– Podczas spaceru spoglądamy na zawieszony przez nas karmnik i widzimy pierwszych gości ptasiej stołówki. Miejsce, które kiedyś było jedynie punktem na mapie, staje się przystankiem naszych skrzydlatych sąsiadów. Zaczynamy rozpoznawać poszczególne gatunki i poznawać ich zwyczaje. Sprawdzamy, czy w karmniku zostało jeszcze ziarno i czy pora uzupełnić pokarm. Tak powstaje nowy codzienny rytuał, z którym wiąże się odpowiedzialność za prowadzoną stołówkę – opowiada Wojciech Schwartz.
Ważne
Ptaki odwiedzające karmnik obserwujemy z dystansu i bez wykonywania gwałtownych ruchów. Jeśli nasza obecność sprawia, że ptaki przerywają jedzenie lub odlatują, zróbmy kilka kroków w tył. Szczególnie podczas obserwacji z dziećmi warto pokazywać, że poznawanie przyrody idzie w parze z szacunkiem dla jej spokoju.
W ptasim menu jest miejsce na słonecznik, niesolone orzechy czy kule tłuszczowe podawane bez siatek. Pokarm dobierajmy do gatunków ptaków odwiedzających karmnik. Pieczywo i resztki obiadu pozostawione na trawie wciąż bywają traktowane jako sposób na pomoc ptakom. To, że ptaki po nie sięgają, nie oznacza jednak, że są dla nich bezpieczne. Dobre intencje warto więc połączyć z wiedzą i gotowością do zmiany przyzwyczajeń. Rozmawiajmy z bliskimi i sąsiadami o tym, czym bezpiecznie dokarmiać ptaki. W końcu sami nie chcielibyśmy zobaczyć u siebie na talerzu potrawy, która może nam zaszkodzić.
Dosypanie świeżych ziaren to za mało. Karmnik warto regularnie sprzątać
Utrzymanie czystości w karmniku wymaga regularności. Przed uzupełnieniem pokarmu sprawdźmy, czy nie zostały w nim wilgotne lub zepsute resztki. Samo dosypanie świeżych ziaren nie wystarczy. Trzeba usuwać pozostałości karmy i odchody, regularnie myć karmnik, a przed ponownym napełnieniem dokładnie go wysuszyć. Pamiętajmy również o ziemi pod ptasią stołówką, gdzie gromadzą się łuski i rozsypany pokarm.
Dbanie o porządek pomaga ograniczać ryzyko przenoszenia chorób między odwiedzającymi ją ptakami i jest wyrazem troski o wspólną przestrzeń. Po sezonie dokarmiania warto uzgodnić z zarządcą demontaż karmnika. Przed przechowaniem należy go dokładnie wyczyścić, wysuszyć i sprawdzić stan mocowań, aby był gotowy na kolejny sezon.
– Zawieszenie karmnika to początek odpowiedzialności za miejsce, z którego będą korzystać ptaki. Warto wcześniej zastanowić się, czy będziemy mieli motywację, aby regularnie uzupełniać odpowiedni pokarm i dbać o czystość, również wtedy, gdy pogoda nie zachęca do wychodzenia z domu. Dobrym rozwiązaniem jest zaproszenie do wspólnej opieki sąsiadów lub domowników. Dzięki temu łatwiej zachować systematyczność, a przy okazji dzielić się obserwacjami i wiedzą o odwiedzających karmnik gatunkach. Szczególnie cenne jest angażowanie dzieci, które mogą w ten sposób uczyć się uważności na potrzeby zwierząt – podsumowuje Wojciech Schwartz, współwłaściciel marki Turdus.
Zadbany karmnik może cieszyć oko, a obecność ptaków skłaniać przechodniów do zatrzymania się na chwilę. Drzewo, które dotąd mijaliśmy podczas codziennych spacerów , zyskuje nowe znaczenie. Teraz zaglądamy tu, by uzupełnić pokarm, zadbać o porządek i sprawdzić, jakie ptaki odwiedziły naszą okolicę.
Absolwentka filologii polskiej i studiów z zakresu samorządu terytorialnego i polityki regionalnej na Uniwersytecie Warszawskim. Zajmuje się tematyką społeczną, zdrowotną oraz zagadnieniami związanymi z zabezpieczeniem społecznym i świadczeniami dla rodzin, seniorów oraz osób bezrobotnych. W przeszłości związana z wydawnictwami Edipresse Polska i ZPR Media. W swojej pracy koncentruje się na wyjaśnianiu przepisów w przystępny sposób. Zainteresowana reportażem społecznym i tematyką feministyczną.
