Forsal logo

[Niezbędnik AI przedsiębiorcy] Technologie od jednego dostawcy i ile kosztuje suwerenność cyfrowa firmy i cyberbezpieczeństwo w chmurze

Ten tekst przeczytasz w 8 minut
8 minut temu
Awaria Microsoftu i uzależnienie od jednego dostawcy chmury i całego środowiska software firmy w listopadzie 2026 to była kosztowna lekcja dla właścicieli firm. Wróciło pytanie: ile kosztuje suwerenność cyfrowa firmy i cyberbezpieczeństwo. Wiemy ile.
Awaria Microsoftu i uzależnienie od jednego dostawcy chmury i całego środowiska software firmy w listopadzie 2026 to była kosztowna lekcja dla właścicieli firm. Wróciło pytanie: ile kosztuje suwerenność cyfrowa firmy i cyberbezpieczeństwo. Wiemy ile./Forsal.pl
Czwartek i piątek 12 i 13 listopada firmy i instytucje w 74 krajach zapamiętają na długo. Przez ponad dobę Outlook, Teams i Copilot Microsoft odmawiały współpracy. W Polsce wróciło pytanie o uzależnienie od amerykańskich dostawców. Czy polska firma technologiczna może postawić na europejską chmurę? Ile by to kosztowało?

Jeszcze niedawno rozmowy o technologii w firmach zaczynały się od pytań o możliwości. Co możemy przyspieszyć? Co zautomatyzować? Jak lepiej wykorzystać dane? – sam słyszałem to na każdym spotkaniu czy w rozmowie w socjalnym od konsultingu przez banki po Infor. Dziś coraz częściej pojawia się inne, być może ważniejsze pytanie: co właściwie pozostaje pod naszą kontrolą?

- Temat suwerenności cyfrowej zyskuje w ostatnich latach na znaczeniu. Pojawia się na konferencjach, w strategiach przedsiębiorstw i gabinetach zarządów. Czasem można jednak odnieść wrażenie, że został sprowadzony do geografii. Jeśli dostawca jest europejski, rozwiązanie uznaje się za suwerenne. Jeśli pochodzi ze Stanów Zjednoczonych, zapala się lampka ostrzegawcza. - Tomasz Koperski, EVP w Solicie i CEO w Future Mind

Awaria Microsoftu i uzależnienie od jednego dostawcy chmury i całego środowiska software firmy

Z awarii usług Microsoftu płynie prosta lekcja: jeśli firma opiera się na jednym dostawcy, nie chroni jej nawet to, że jej usługi działają w wielu centrach danych. Kilka regionów jednego dostawcy to wciąż jeden dostawca.

Druga lekcja jest mniej techniczna. W Niemczech automat dozujący wpompował do basenu za dużo chloru, a ostrzeżenia, które normalnie trafiają do obsługi mailem, nie dotarły, więc goście podrażnili sobie drogi oddechowe. - Nikt nie projektował poczty jako elementu bezpieczeństwa basenu. Podejrzewam, że większość firm, także polskich, nie ma pełnej mapy tego, co u nich naprawdę zależy od poczty, komunikatora czy jednego konta w chmurze. - komentuje Piotr Polus, Head of Technology w Miquido.

Na kontynencie mamy też dostępne rozwiązania technologii chmurowej oferowane przez firmy z Europy. Nasuwa się pytanie, czym różnią się od oferty tech gigantów z USA? Czy europejska chmura jest droższa? Zwykle nie. Na cennikach europejscy dostawcy są przeważnie tańsi przy porównywalnych maszynach, a różnica rośnie na korzyść europejskich rozwiązań tam, gdzie wysyła się dużo danych, bo OVHcloud i Scaleway wliczają transfer w cenę, a AWS, Azure i Google liczą go od każdego gigabajta. W projektach AI jest podobnie: francuscy dostawcy wynajmują godzinę pracy karty H100 za mniej niż 3 euro. A jednak według Synergy Research Group; Amazon, Microsoft i Google mają łącznie 70 proc. europejskiego rynku, a lokalni dostawcy około 15 proc. i ten udział od 2022 r. praktycznie stoi w miejscu.

Mimo tego, że w cenniku europejskie firmy są tańsze to wypadają drożej! Ten paradoks ma swoje źródło w ,,darmowych aplikacjach” . Ja porównuję to do dealera narkotyków lub darmowych lunchy, zawsze jest jakiś sponsor, a obdarowany czuje się wobec niego zobowiązany. Co do przykładu dealera, to na początku oferuje towar po korzystnej cenie, użytkownik uzależnia się od niego i na zasadzie przyzwyczajenia pędzi do niego gdy ma potrzebę. A użytkownik ma taką potrzebę, zwłaszcza jak z aplikacji Microsoft, Google czy AWS lub Oracle jest w stanie zbudować sobie pełne firmowe środowisko IT.

Europa ma nieco inne podejście, nie kompleksowe, bo dywersyfikację nakazuje zdrowy rozsądek i prawo. Szczególnie w usługach dotyczących praw człowieka (m.in. prawo do informacji, dane o zdrowiu, bezpieczeństwo) nasza filozofia, a za nią i w zgodzie - tworzone technologie, idzie w inną stronę niż tech giganci z USA. W Europie nie lubimy oligopoli i monopoli, bo wyciągnęliśmy wnioski z historii. Całkiem świeże to uzależnienie od jednego dostawcy energetyków, czyli Rosji. Czy zatem możemy w Europie przeprowadzić proces- przejście z amerykańskich usług i chmury, przeprowadzić proces podobny do odejścia i uniezależnienia się od rosyjskiej ropy i gazu?

Tak postawione problem, wyzwania i perspektywy dla cyberbezpieczeństwa i dywersyfikacji usług IT, ocenia Piotr Polus, Head of Technology w Miquido:- Moja odpowiedź brzmi więc: trudniej, ale nie z tego powodu, który się narzuca. Przeniesienie aplikacji zbudowanej na otwartych standardach, takich jak kontenery, Kubernetes, Postgres czy pamięć zgodna z S3, to dziś zwykły projekt inżynierski, a nie skok w przepaść. Prawdziwe wyzwanie zaczyna się tam, gdzie firma oparła się na usługach dostępnych tylko u jednego dostawcy. Najtrudniejszy jest pakiet biurowy, bo tam nie migruje się serwerów, tylko przyzwyczajenia ludzi. Duńska administracja zakończyła próbę zastąpienia narzędzi Microsoftu po kilku miesiącach. Dlatego nie namawiam do rewolucji. Lepiej zacząć od nowych projektów i od obszarów, gdzie europejska chmura ma najwięcej przewag. – dodaje.

Problem z AI w firmie. Kto jest właścicielem efektu pracy i kto zarabia i monetyzuje dane? Kto ma prawo do tego co stworzy model AI

Drugi problem i wyzwanie po usługach i chmurze od jednego dostawcy stanowi sztuczna inteligencja. Czyją własnością jest wiedza przekazana AI i efekty jej pracy? W przypadku sztucznej inteligencji suwerenność staje się bardziej skomplikowana. Dane nie są już tylko przechowywane i przetwarzane. Stają się paliwem dla systemów, które potrafią tworzyć treści, formułować hipotezy i wspierać decyzje.

Niedawna historia opisana w mediach - rzekome, wciąż niezweryfikowane rozwiązanie przez AI jednego z siedmiu problemów milenijnych, równań Naviera-Stokesa - dobrze pokazuje napięcia narastające wokół tego zagadnienia. Matematyk z NYU prof. Tristan Buckmaster wraz z Leventem Alpöge, pracownikiem Anthropic działającym tu prywatnie, pracowali nad tym zagadnieniem, idąc ścieżką, którą podążało wówczas niewielu. Obaj korzystali przy tym z narzędzi OpenAI. Gdy wieść o ich postępach dotarła do firmy, ta - jak sama przyznaje - zajęła się problemem i dzień po ich publikacji ogłosiła własny wynik. OpenAI zaprzecza, by wykorzystało ich prompty czy dowody, nie wyklucza jednak, że praca badaczy w jej narzędziach mogła pomóc ulepszyć jej modele. Nie oznacza to, że należy teraz formułować pod adresem firmy Sama Altmana oskarżenia o kradzież badań. Sam ten przykład odsłania jednak znacznie szerszy problem.

Do narzędzia AI może trafić efekt wieloletniej pracy: nieopublikowane wnioski, kod, strategia produktowa albo sposób rozwiązania problemu stanowiący przewagę organizacji. Zapewnienie, że użytkownik zachowuje własność danych, nie wystarcza. Trzeba wiedzieć, czy informacje są przechowywane i czy mogą służyć doskonaleniu systemu. Można zachować prawa do pliku, a jednocześnie stracić kontrolę nad zawartą w nim wiedzą.

Suwerenność AI nie kończy się więc na lokalizacji centrum danych. Obejmuje zasady wykorzystywania promptów, retencji informacji i trenowania modeli. Firma powinna rozumieć, gdzie znajdują się jej dane, ale również co się z nimi dzieje.

Dlaczego firmy z taką łatwością oddają cyberbezpieczeństwo w ręce jednego dostawcy

Można się łatwo domyślić dlaczego część firm na pewnym etapie decyduje się na jednego dostawcę. Rozłożenie ryzyka na kilku nie daje szybkich oszczędności, które dałoby się pokazać w budżecie. Korzyści dla bezpieczeństwa trudno ująć w liczbach. A gdy firma ma podpisany duży kontrakt ramowy, przeniesienie choćby części systemu w inne miejsce wygląda na krok dużo poważniejszy, niż jest w rzeczywistości. Zarządy pytają technologię o koszty i rentowność, ale rzadziej o to, ile kluczowych procesów zależy od jednej firmy i jak długo trwałoby odejście od niej. W sektorze finansowym te pytania stawia już DORA: to zarząd zatwierdza strategię ryzyka dostawców IT i musi mieć przygotowany plan wyjścia dla funkcji krytycznych. Przykład takich zmian dostawcy znajdziemy w Miquido, firmie, która pracuje głównie dla sektora: bankowości, ochrony zdrowia i telekomunikacji. Eksperci Miquido doradzają klientom, żeby zaczęli od jednego dobrze wybranego obszaru, takiego jak nowy projekt, kopie zapasowe czy obliczenia AI, i uruchomili go u europejskiego dostawcy. W takich wdrożeniach współpracuje ze Scaleway, francuską chmurą, która w całości podlega europejskiemu prawu. Podobnie jak zresztą też francuski Mistral AI czy polski Bielik lub Plum, w sektorze sztucznej inteligencji.

Uwaga, od 12 stycznia 2027 r. dostawcy chmury co do zasady nie będą mogli pobierać opłat za przeniesienie się do konkurencji, więc koszt zmiany przestaje być argumentem. - Suwerenność cyfrowa zaczyna się tam, gdzie organizacja może powiedzieć dostawcy „nie”, a następnie rzeczywiście wybrać inne rozwiązanie. Gdzie potrafi odzyskać dane, ochronić wiedzę i kontynuować działalność. Gdzie technologia wspiera strategię firmy, zamiast po cichu ją ograniczać. – mówi ekspert Tomasz Koperski, EVP w Solicie i CEO w Future Mind

Bezpieczeństwo, niezależność własnego biznesu nie jest produktem, który można kupić. Czy to bezpieczeństwo fizyczne, militarne czy finansowe, zawsze występuje jako zdolność budowana poprzez świadomą architekturę, dojrzałe zarządzanie i regularne sprawdzanie czy wygoda nie stała się trwałym uzależnieniem. - W cyfrowym świecie kontrolę zwykle oddajemy po kawałku w zamian za szybkość, prostotę i kolejną atrakcyjną funkcję. Dlatego najważniejsze pytanie nie brzmi: z czyjej technologii korzystamy? – dodaje ekspert z Future Mind

Moje pytanie do prowadzących własny biznes i zarządzających brzmi: czy używając tej technologii cyfrowej, którą mamy w firmie, nadal możemy decydować, co zrobimy jutro?

Źródło: forsal.pl
Copyright
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Bartosz Biskupski
Bartosz Biskupski

Dziennikarz z zawodu i zamiłowania. Zajmuje się tematyką gospodarczą, prawną i finansową, szczególnie nowymi technologiami, i komunikacją oraz mediami. Poza dziennikarstwem zajmuje się fotografią, jeździ na nartach i uwielbia Hiszpanię.  Z marką INFOR związany wcześniej, zaczynał przygodę z dziennikarstwem w Gazecie Prawnej. Od kwietnia 2026 r. już jako dziennikarz internetowy przygotowuje i publikuje artykuły na portalu Forsal.pl.

Zobacz wszystkie artykuły tego autora[Niezbędnik AI przedsiębiorcy] Technologie od jednego dostawcy i ile kosztuje suwerenność cyfrowa firmy i cyberbezpieczeństwo w chmurze »
Zapisz się na newsletter
Zapraszamy na newsletter Forsal.pl zawierający najważniejsze i najciekawsze informacje ze świata gospodarki, finansów i bezpieczeństwa.

Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich

Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj