Nie każda gmina pobiera opłatę za psa
Petycja trafiła do Ministerstwa Finansów 3 lipca 2026 r. Jej autorka domagała się zmiany przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i całkowitego usunięcia opłaty od posiadania psów.
Jako uzasadnienie, wskazywała m.in. na rosnące koszty utrzymania zwierząt: "właściciele płacą za karmę, leczenie, wizyty u weterynarza, suplementy czy inne produkty i usługi, a przy wielu z tych wydatków ponoszą również VAT". W petycji pojawił się też argument, że sama opłata przynosi gminom niewielkie wpływy.
Kluczowe jest jednak to, że opłata od posiadania psa nie obowiązuje z mocy prawa w całym kraju. Zgodnie z ustawą rada gminy może ją wprowadzić, ale nie ma takiego obowiązku. Jeżeli zdecyduje się na pobieranie opłaty, określa w uchwale jej wysokość, termin płatności oraz zasady poboru. W praktyce oznacza to, że właściciele psów w różnych częściach Polski mogą być traktowani inaczej. W jednej gminie opłaty nie będzie wcale, w innej będzie obowiązywać, ale w wysokości niższej niż ustawowe maksimum. W 2026 r. gmina nie może ustalić stawki wyższej niż 186,29 zł rocznie od jednego psa.
Kto jest zwolniony z opłaty za posiadanie psa?
Nawet jeśli dana gmina pobiera opłatę, nie każdy właściciel psa musi ją płacić. Ustawa przewiduje kilka zwolnień. Opłaty nie pobiera się m.in. od osób zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności – w odniesieniu do jednego psa. Zwolnienie dotyczy również osób z niepełnosprawnością posiadających psa asystującego.
Nie płacą także osoby powyżej 65. roku życia, które samodzielnie prowadzą gospodarstwo domowe – również w przypadku jednego psa. Osoby płacące podatek rolny od gospodarstw rolnych są zwolnione z opłaty za maksymalnie dwa psy. Ustawa przewiduje też szczególne zwolnienia dla określonych członków personelu przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych.
To nie wszystko. Rada gminy może wprowadzić dodatkowe zwolnienia. W tym celu warto sprawdzić uchwałę obowiązującą w swojej gminie.
Ministerstwo: VAT i opłata za psa to nie to samo
Jednym z argumentów zawartych w petycji było to, że właściciele psów już płacą VAT przy zakupie karmy, leków, suplementów czy innych produktów i usług związanych z utrzymaniem zwierzęcia. Ministerstwo Finansów nie uznało jednak, że mamy do czynienia z podwójnym opodatkowaniem tego samego.
Resort wskazał, że VAT jest związany z zakupem konkretnego towaru lub usługi i trafia do budżetu państwa. Opłata od posiadania psa jest natomiast świadczeniem na rzecz gminy, a jej podstawą jest samo posiadanie zwierzęcia. Zdaniem MF są to więc dwa różne obciążenia, które dotyczą innych zdarzeń.
Wpływy z opłaty są małe, ale resort nie widzi powodu do likwidacji opłaty
Dane przywoływane podczas prac parlamentarnych pokazują, że opłata od posiadania psów nie jest dla samorządów znaczącym źródłem pieniędzy. W 2024 r. dochody z tego tytułu wykazały 354 gminy, czyli około 14,3 proc. wszystkich gmin w Polsce. Łączne wpływy wyniosły 3,969 mln zł. Ministerstwo Finansów nie uznało jednak tej kwoty za argument przemawiający za usunięciem opłaty z ustawy.
Resort zwrócił uwagę, że opłata jest dobrowolna z punktu widzenia gminy. Jeśli samorząd uzna, że jej pobieranie się nie opłaca albo nie ma sensu, może po prostu jej nie wprowadzać. Wpływy z opłaty od posiadania psów są jednym ze źródeł dochodów własnych gmin. Przepisy nie przewidują przy tym, że pieniądze te muszą być wydawane wyłącznie na schroniska, opiekę nad zwierzętami czy walkę z bezdomnością zwierząt. Są częścią ogólnych dochodów gminy i mogą być przeznaczane na realizację jej zadań.
MF przypomniało jednocześnie, że gminy odpowiadają m.in. za przeciwdziałanie bezdomności zwierząt, prowadzenie schronisk oraz część zadań związanych z utrzymaniem porządku. Zdaniem resortu całkowita likwidacja opłaty pozbawiłaby gminy jednego ze źródeł dochodów, ale nie zmniejszyłaby zakresu ich obowiązków.
Sejm już zajmował się likwidacją opłaty
Projekt został jednak odrzucony. 8 stycznia 2026 r. do Sejmu wpłynął poselski projekt ustawy, który zakładał całkowitą likwidację opłaty od posiadania psów. Otrzymał numer druku 2197. Pierwsze czytanie projektu rozpoczęło się 17 kwietnia 2026 r.
30 kwietnia Sejm głosował nad wnioskiem o odrzucenie projektu już w pierwszym czytaniu. Za odrzuceniem głosowało 244 posłów, przeciw było 207, a nikt nie wstrzymał się od głosu.
Obecna opłata funkcjonuje od 2008 r.
Dzisiejsza opłata od posiadania psów zastąpiła wcześniejszy podatek od posiadania psów. Zmianę uchwalono w 2006 r., a nowe przepisy zaczęły obowiązywać 1 stycznia 2008 r. Od tego czasu decyzja o tym, czy właściciele psów na danym terenie mają płacić, należy do rady gminy.
Źródła: MF
Krzysztof Rybak – prawnik, redaktor Forsal.pl, absolwent Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Zajmuję się tematyką podatków, nieruchomości oraz prawa cywilnego i gospodarczego. W swoich tekstach wyjaśniam zmiany w przepisach i ich praktyczne skutki. Przez lata byłem związany z branżą naukową i rolniczą. Zostałem wyróżniony przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi za osiągnięcia w obszarze rynku konopnego.