Gminy mają czas do 16 listopada
Zgodnie z art. 238 ustawy o finansach publicznych wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast muszą przedłożyć projekty budżetów radom gmin oraz regionalnym izbom obrachunkowym do 15 listopada. W 2026 r. termin ten przypada w niedzielę, dlatego zgodnie z art. 57 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisami ustaw samorządowych projekt można przedłożyć również w poniedziałek, 16 listopada.
W projektach samorządy przedstawią wydatki zaplanowane na przyszły rok, w tym:
- środki na przebudowy ulic,
- remonty nawierzchni,
- budowę chodników i
- oświetlenie drogowe.
Przy większych inwestycjach często podawane są nazwy miejscowości, ulic oraz kwoty przewidziane na poszczególne zadania. Ostateczny kształt budżetów ustalą radni. Uchwały powinny zostać przyjęte przed rozpoczęciem 2027 r., a w szczególnie uzasadnionych przypadkach najpóźniej do 31 stycznia.
Gdzie znaleźć informacje o remontach dróg i chodników?
Projektów budżetów należy szukać w Biuletynach Informacji Publicznej (BIP) poszczególnych gmin, przede wszystkim w zakładkach dotyczących finansów, zarządzeń wójta lub burmistrza oraz materiałów na sesje rady. Najwięcej szczegółów dotyczących inwestycji zawierają załączniki do projektów uchwał budżetowych. Wykazy wydatków majątkowych obejmują m.in. budowę i przebudowę dróg, natomiast remonty istniejących nawierzchni są zazwyczaj finansowane z wydatków bieżących.
W dokumentach udostępnionych w formacie PDF wyszukiwanie ułatwia wpisanie nazwy miejscowości, ulicy albo słów „chodnik”, „remont” czy „przebudowa”. Część wydatków samorządy zapisują zbiorczo, np. jako „Remonty dróg gminnych”. Szczegóły dotyczące lokalizacji i zakresu prac mogą znajdować się w uzasadnieniu projektu, materiałach dodatkowych lub dokumentacji urzędu.
Plany inwestycyjne obejmują także kolejne lata
Większe przedsięwzięcia drogowe często wykraczają poza jeden rok budżetowy. Informacje o takich zadaniach zawiera Wieloletnia Prognoza Finansowa (WPF), której częścią jest wykaz przedsięwzięć wieloletnich. Przykładowo samorząd może zaplanować przygotowanie dokumentacji projektowej w 2027 r., a przebudowę drogi na lata 2028–2029. W wykazie przedsięwzięć podawane są m.in.
- okres realizacji,
- łączne nakłady finansowe i
- limity wydatków na poszczególne lata.
Projekt WPF trafia do rady gminy wraz z projektem uchwały budżetowej.
Mieszkańcy mogą zgłaszać propozycje zmian w budżecie
Po przedłożeniu projektu rozpoczynają się prace radnych nad przyszłorocznymi wydatkami.
Ważne
Mieszkańcy mogą kierować do urzędu oraz radnych wnioski dotyczące remontów dróg, budowy chodników czy poprawy bezpieczeństwa ruchu. Zmiany w projekcie oraz uchwalonym budżecie odbywają się na zasadach określonych w ustawie o finansach publicznych.
Przy sprawdzaniu planów remontowych znaczenie ma jednak kategoria drogi. Za drogi powiatowe i wojewódzkie odpowiadają właściwe samorządy. W miastach na prawach powiatu obowiązują szczególne zasady zarządzania drogami. Inwestycje dotyczące takich tras mogą być finansowane z innych budżetów.
Projekt budżetu można uzyskać z urzędu
Jeżeli projekt budżetu nie został opublikowany w BIP, można wystąpić do urzędu o jego udostępnienie w trybie dostępu do informacji publicznej. Zgodnie z ustawą urząd powinien przekazać dokument bez zbędnej zwłoki, zasadniczo w ciągu 14 dni od otrzymania wniosku. Jeśli potrzebuje więcej czasu, musi wskazać przyczynę opóźnienia i nowy termin, nieprzekraczający dwóch miesięcy od złożenia wniosku. W ten sam sposób mieszkańcy mogą wystąpić o posiadane przez urząd zestawienia dróg przewidzianych do remontu, lokalizacje planowanych prac, ich zakres oraz przewidziane kwoty.
Podstawa prawna:
Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. 2026 poz. 1447),
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2025 poz. 1691),
Ustawa z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2022 poz. 902),
Krzysztof Rybak – prawnik, redaktor Forsal.pl, absolwent Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Zajmuję się tematyką podatków, nieruchomości oraz prawa cywilnego i gospodarczego. W swoich tekstach wyjaśniam zmiany w przepisach i ich praktyczne skutki. Przez lata byłem związany z branżą naukową i rolniczą. Zostałem wyróżniony przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi za osiągnięcia w obszarze rynku konopnego.
