Parafowanie umowy społecznej, określającej zasady i tempo stopniowej likwidacji górnictwa węgla energetycznego oraz mechanizmy wsparcia transformacji Śląska, nastąpiło 28 kwietnia br. w Katowicach. Ustalono wówczas, że przed ostatecznym podpisaniem dokument mają zaakceptować statutowe gremia uczestniczących w negocjacjach organizacji związkowych. Ostatnie związki zgodziły się na podpisanie umowy w ub. tygodniu. Wcześniej przedstawiciele obu stron deklarowali, że podpisanie dokumentu nastąpi przed końcem maja.
Jak powiedział PAP szef śląskiego OPZZ Wacław Czerkawski, we wtorek związkowcy otrzymali z Ministerstwa Aktywów Państwowych informację, że uroczystość podpisania umowy ma nastąpić w najbliższy piątek po południu w Katowicach. Przedstawiciele resortu czekają teraz na odpowiedź związkowców. "Jako OPZZ jesteśmy gotowi do podpisania umowy w piątek po południu" - zadeklarował Czerkawski.
Szczegóły uroczystości mają zostać ustalone, gdy wszystkie zainteresowane związki zaakceptują proponowany piątkowy termin; na razie odpowiedzi nie udzieliła m.in. Solidarność. W negocjacjach umowy społecznej uczestniczyło 16 związkowców – wśród nich przedstawiciele różnych struktur Solidarności, OPZZ, Związku Zawodowego Górników w Polsce, Związku Zawodowego Pracowników Dołowych, Porozumienia Związków Zawodowych Kadra oraz Sierpnia’80 i Solidarności’80.
Zgoda rządu i związków zawodowych
Wcześniej związkowcy wyrażali oczekiwanie, że ze strony rządowej dokument podpiszą w Katowicach konstytucyjni ministrowie: szef Ministerstwa Aktywów Państwowych, wicepremier Jacek Sasin oraz minister klimatu i środowiska Michał Kurtyka. Liczą też na podpis, a co najmniej udział w uroczystości podpisania, premiera Mateusza Morawieckiego. We wtorkowej propozycji terminu podpisania umowy, MAP nie sprecyzował, kto ma reprezentować stronę rządową.
Parafowana 28 kwietnia w Katowicach umowa społeczna zakłada m.in. wygaszenie kopalń węgla energetycznego do 2049 r., pomoc publiczną dla górnictwa w tym okresie, osłony socjalne dla górników i mechanizmy wsparcia transformacji Śląska.
Wejście porozumienia w życie zależy od zgody Komisji Europejskiej na pomoc publiczną dla kopalń - m.in. dopłaty do redukcji zdolności produkcyjnych oraz finansowanie działań likwidacyjnych i osłon socjalnych dla górników - urlopów przedemerytalnych (płatnych w wysokości 80 proc. wynagrodzenia) i 120-tysięcznych odpraw pieniężnych. Wniosek prenotyfikacyjny do KE jest już przygotowywany w Urzędzie Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Umowa ma cztery załączniki, dotyczące pomocy publicznej dla kopalń, inwestycji w czyste technologie węglowe, wykazu gmin górniczych dotkniętych transformacją oraz instrumentów wsparcia gmin i firm okołogórniczych. Porozumienie przewiduje ponadto warte łącznie ponad 16 mld zł inwestycje w czyste technologie węglowe oraz powołanie specjalnego Funduszu Transformacji Śląska z 500-milionowym kapitałem początkowym i gwarancjami na kolejny miliard zł.
