Cztery takie stacje zachowały się na świecie. Trzy są w Polsce

Te stacje paliw powstały za czasów III Rzeszy

Stacje typu Fürstenwalde należą do najbardziej charakterystycznych przykładów przedwojennej architektury drogowej. Ich projekt powstał w 1937 r., a jego autorem był niemiecki architekt Friedrich Tamms. Charakterystyczna forma była podporządkowana nie tylko funkcji użytkowej, ale również organizacji ruchu na rozwijającej się sieci autostrad.

Do naszych czasów przetrwały zaledwie cztery takie obiekty na świecie. Jeden znajduje się w Niemczech, natomiast pozostałe trzy zachowały się na terenie Polski.

Jedna zachowała się w Niemczech, dziś już nie działa

Najwcześniejszy i uznawany za wzorcowy obiekt znajduje się w Fürstenwalde w Brandenburgii, przy dawnej Reichsautobahn Berlin–Frankfurt nad Odrą, czyli obecnej autostradzie A12.

Stacja działała aż do grudnia 1995 r. Później została uznana za zabytek i poddana pracom restauratorskim, które kosztowały około 112 tys. euro.

Dziś nie obsługuje już kierowców. Obiekt pozostaje opuszczony, a ze względów bezpieczeństwa nie zapewniono do niego dojazdu. Można go oglądać przede wszystkim z pasa autostrady.

Trzy takie stacje znajdują się w Polsce

Znacznie więcej szczęścia miały trzy zachowane stacje w Polsce. Dwie z nich znajdują się w rejonie Wrocławia. Zbudowano je w 1937 r. przy dawnej trasie Breslau–Liegnitz, czyli dzisiejszej autostradzie A4. Obiekty zostały w 2012 r. wpisane do rejestru zabytków. Mimo swojego wieku nadal pełnią pierwotną funkcję – działają jako stacje paliw ORLEN.

Trzeci zachowany i działający w Polsce obiekt znajduje się w Kołbaskowie pod Szczecinem, przy dawnej Reichsautobahn Berlin–Stettin, czyli dzisiejszej autostradzie A6.

Także ta stacja nadal działa jako ORLEN. Dla kierowców jadących z Niemiec jest jednym z pierwszych takich punktów po przekroczeniu granicy.

Zabytkowa stacja pozostanie na miejscu

27 kwietnia obiekt w Kołbaskowie został wpisany do rejestru zabytków. Oznacza to objęcie go formalną ochroną konserwatorską.

Analiza planowanej inwestycji wykazała również, że stacja nie jest przeznaczona do rozbiórki. Jej przyszłość może jednak wiązać się ze zmianami w organizacji ruchu. Jeżeli obecny węzeł Szczecin Zachód zostanie zastąpiony nowym rozwiązaniem, stacja może w przyszłości stracić bezpośredni dostęp z autostrady. Sam zabytkowy obiekt ma jednak pozostać.

Źródło: WP