Do tej pory, nawet jeżeli to robiła, ryzykowała, że jej decyzje będą kontestowane. Tak było w przypadku decyzji UTK w sprawie pociągów Interregio uruchamianych przez należące do samorządów Przewozy Regionalne. Interregio doprowadziły do obniżki cen na popularnych trasach i jednocześnie odebrały pasażerów dotowanym przez państwo składom PKP Intercity. Urząd, który nakazał wycofanie części pociągów Interregio z rozkładu, został oskarżony o sprzyjanie państwowej spółce. Wszystko wskazuje jednak na to, że pociągi Przewozów Regionalnych nie wylecą z rozkładu. Powód – urząd nie ma obecnie wystarczających kompetencji do rozstrzygania podobnych sporów.

Juliusz Engelhardt, podsekretarz w Ministerstwie Infrastruktury odpowiedzialny za koleje, przyznaje, że to prawda. – Takie mediacje powinny się kończyć realnymi decyzjami nakazującymi lub zakazującymi, które będą zgodne z potrzebami rynku i będą leżały w interesie pasażera – mówi nam wiceminister infrastruktury. Z resortem zgadzają się eksperci. Dariusz Nachyła, z firmy doradczej Deloitte, uważa że ten rynek obecnie nie jest regulowany. – Nie można rzucić na żywioł kluczowych sektorów gospodarki. Na rynku telekomunikacyjnym i energetycznym są instytucje, które zajmują się regulacją rynku. Podobnie powinno być z kolejowym – mówi Dariusz Nachyła.

W ramach przyznawania nowych kompetencji raczej nie wchodzi w grę oddanie urzędowi praw do regulowania taryf kolejowych na wzór Urzędu Regulacji Energetyki, który zatwierdza ceny energii. – Problematyczne byłoby zatwierdzanie przez UTK cen biletów. Ustalanie taryf zdecydowanie wchodzi w zakres swobody działania przewoźników – tłumaczy Juliusz Engelhardt. Oprócz szerszych kompetencji UTK potrzeba także kadrowego i finansowego wzmocnienia. To także wynik przyjmowania przez Polskę coraz większej liczby unijnych dyrektyw regulujących rynek kolejowy. – Co roku dokładamy urzędowi obowiązków, ale pozostawiamy w starych strukturach – tłumaczy Juliusz Engelhardt. Według szacunków urząd będzie potrzebował ok. 10 mln zł więcej rocznie i blisko 100 nowych pracowników. Szansa na to pojawi się najprawdopodobniej dopiero w 2011 roku. Eksperci twierdzą, że urząd powinien mieć dużą autonomię, a Ministerstwo Infrastruktury nie może wpływać na jego decyzje.

Główne obowiązki Urzędu Transportu Kolejowego

Obecne

● kontrola taboru pod kątem bezpieczeństwa

● zatwierdzanie stawek dostępu przewoźników towarowych i osobowych do linii kolejowych

● przyznawanie licencji przewoźnikom

Planowane

● dotychczasowe obowiązki, plus:

● ochrona praw pasażera

● rozstrzyganie sporów między przewoźnikami

Źródło: UTK, MI