Nowe przepisy ograniczą możliwość wprowadzania na rynek UE i eksportowania produktów, które nie spełniają wymogów dotyczących braku powiązań z wylesianiem, legalności produkcji lub wobec których nie dopełniono wymaganych obowiązków „należytej staranności”. Trzeba też zwrócić uwagę na dwa ważne terminy wejścia w życie regulacji: 30 grudnia 2026 duże i średnie przedsiębiorstwa, a 30 czerwca 2027 regulacja obejmie też mikro- i małych przedsiębiorców.
Rozporządzenie PE i Rady (UE) związane jest z ochroną bioróżnorodności i klimatu i walką z wylesianiem i degradacją lasów
Podmioty wprowadzające do obrotu towary objęte regulacją EUDR, bądź je wywożące, będą musiały przeprowadzić kompleksową procedurę weryfikacyjną, obejmującą m.in. zebranie informacji o pochodzeniu wykorzystywanych surowców. Braki w wymaganej dokumentacji mogą uniemożliwić wprowadzenie produktu na rynek lub jego eksport. Narazi to również firmę na kary finansowe, których górna granica wyniesie co najmniej 4 proc. całkowitego rocznego obrotu wygenerowanego w Unii Europejskiej.
Skala wyzwania jest ogromna, ponieważ – jak wynika z danych Parlamentu Europejskiego – konsumpcja na unijnym rynku przyczynia się do około 10 proc. światowego wylesiania. Nowe prawo ma powstrzymać ten trend, a czas na przygotowanie się do restrykcyjnych wymogów nieubłaganie dobiega końca. Od konieczności pełnego dostosowania do regulacji swoich procesów duże i średnie podmioty dzieli zaledwie kilka miesięcy. Z kolei małe i mikrofirmy zyskały dodatkowe pół roku – dla nich termin mija 30 czerwca 2027 roku.
Przedsiębiorcy z branż wpływających na globalne wylesianie już są objęci restrykcjami
Taryfy ulgowej nie mają jednak przedsiębiorstwa, które ze względu na obrót drewnem podlegały już wcześniejszemu rozporządzeniu EUTR (European Union Timber Regulation). Oznacza to, że muszą one dostosować się do nowych wymogów w tym samym terminie co największe firmy, czyli do 30 grudnia 2026 r. Tymczasem przesunięcie terminu dla pozostałych, mniejszych graczy nie pozwala na odkładanie wdrożeń. Mapowanie dostawców oraz pozyskiwanie szczegółowych danych od zagranicznych partnerów to wielomiesięczna operacja, która w wielu przypadkach może spowodować całkowite przebudowanie dotychczasowych relacji biznesowych i łańcucha dostaw. Rozporządzenie EUDR zostało uchwalone na koniec maja roku 2023 i jego treść znana. Akt znowelizowano w grudniu 2025, kiedy przesunięto terminy wejścia w życie regulacji.
– Zmiany w prawie oznaczają dla branży logistycznej bardzo poważne kroki. Środek ciężkości handlu międzynarodowego przesuwa się z fizycznego transportu na bezbłędny przepływ informacji. Firmy muszą liczyć się z tym, że zagraniczni podwykonawcy, którzy nie dostosują się do nowych unijnych rygorów sprawozdawczych, po prostu wypadną z europejskich łańcuchów dostaw – mówi Adam Zając, Cross-Border Director w Alsendo.
Surowe wymogi geolokalizacyjne uderzą w portfele klientów, ale ograniczą wylesianie i straty w ekologii
Skutki wdrożenia rozporządzenia szybko mogą odczuć nie tylko działy logistyki, ale również klienci końcowi. EUDR celuje w dostawców surowców, które stanowią fundament wielu kluczowych gałęzi sprzedaży. Restrykcje uderzą bezpośrednio w branżę meblarską bazującą na drewnie, podmioty wykorzystujące kauczuk, a także rynek spożywczy bazujący na imporcie kawy i kakao.
W obliczu nowych przepisów, rezygnacja z dostawców, którzy nie będą w stanie przekazać wymaganej geolokalizacji działek, na których wyprodukowano objęte regulacją surowce, stanie się dla wielu importerów czystą kalkulacją biznesową. Taki krok może czasowo ograniczyć dostępność części źródeł zaopatrzenia i skłonić firmy do poszukiwania nowych partnerów. Potencjalny mniejszy wybór asortymentu, w połączeniu z nowymi kosztami stałymi, takimi jak pozyskiwanie i weryfikacja danych, ocena ryzyka oraz obsługa wymaganych zgłoszeń, grozi z kolei wyraźnym wzrostem cen w sklepach.
– Przedsiębiorstwa operujące w handlu międzynarodowym staną przed poważnym dylematem: albo zaakceptują wyższe koszty pozyskania surowców od rzetelnie zweryfikowanych dostawców, albo zawężą portfolio produktowe. Wygrają te podmioty, które już teraz dywersyfikują sieć bezpiecznych partnerów, nie czekając na pierwsze zatory celne i rynkowe braki asortymentu – prognozuje Adam Zając.
Dla firm handlowych i operatorów logistycznych zabrzmiał więc ostatni dzwonek na rzetelny audyt procesów weryfikacyjnych. Unijne rozporządzenie bezpowrotnie zmienia zasady gry w międzynarodowej wymianie towarowej, poprzez uzależnienie swobodnego przepływu dóbr od pełnej przejrzystości pochodzenia asortymentu. W przypadku poważnych lub powtarzających się naruszeń przepisów firmom może grozić nawet czasowy zakaz wprowadzania objętych regulacją produktów na rynek UE lub ich eksportu.
Rozporządzenie obejmuje 7 grup towarów:
- Kakao (ziarno, masło, proszek, czekolada)
- Kawa (ziarna, palona i niepalona)
- Bydło ( żywe zwierzęta, wołowina, skóry)
- Oleista palma (olej i pochodne)
- Guma (kauczuk naturalny produkty)
- Soja
- Drewno i wyroby z drewna (np. meble, papier, pulpa)
Dziennikarz z zawodu i zamiłowania. Zajmuje się tematyką gospodarczą, prawną i finansową, szczególnie nowymi technologiami, i komunikacją oraz mediami. Poza dziennikarstwem zajmuje się fotografią, jeździ na nartach i uwielbia Hiszpanię. Z marką INFOR związany wcześniej, zaczynał przygodę z dziennikarstwem w Gazecie Prawnej. Od kwietnia 2026 r. już jako dziennikarz internetowy przygotowuje i publikuje artykuły na portalu Forsal.pl.
