Czym jest Osobiste Konto Inwestycyjne (OKI)?
Osobiste Konta Inwestycyjne (OKI) to nowy rodzaj rachunku przeznaczonego do oszczędzania i inwestowania, który ma zachęcać do budowania kapitału poprzez preferencje podatkowe. Rozwiązanie pozwoli gromadzić środki zarówno w instrumentach inwestycyjnych, takich jak akcje czy fundusze inwestycyjne, jak i w wybranych produktach oszczędnościowych, np. lokatach czy obligacjach skarbowych. Główną korzyścią ma być zwolnienie z podatku od zysków kapitałowych (tzw. podatku Belki) na zasadach określonych w ustawie.
Prawie połowa aktywów polskich gospodarstw to gotówka i depozyty
Jak wskazują eksperci w raporcie PKO BP z 3 listopada, reforma OKI jest skierowana do gospodarstw domowych, a jednym z jej celów jest zmiana struktury oszczędności, w której w Polsce dominują depozyty.
Obecnie gotówka i depozyty odpowiadają za 49 proc. aktywów finansowych polskich gospodarstw domowych, a zmianę tej struktury ograniczają m.in. niska skłonność do ryzyka i niedostateczna biegłość finansowa.
„Zagraniczne programy, które stanowiły inspirację dla OKI, udowodniły, że wdrożenie takich instrumentów stymuluje gospodarstwa domowe do budowania oszczędności. Z perspektywy międzynarodowej widać, że wzrostowi skali wykorzystania kont inwestycyjnych sprzyja ich prostota oraz płynność” - napisano w raporcie.
OKI: zwolnienie z podatku Belki
Zdaniem ekspertów banku, korzyści z OKI są największe dla aktywów mieszczących się w limicie zwolnienia z podatku, podczas gdy dla aktywów ponad limit wynik zależy od osiąganej stopy zwrotu.
1 stycznia 2027 wchodzi w życie ustawa o osobistych kontach inwestycyjnych, w skrócie OKI. Jak podaje PKO BP, jest to najdalej idąca zmiana w opodatkowaniu oszczędności osób fizycznych w Polsce od dwóch dekad. Konstrukcja OKI zrywa z dotychczasowym modelem preferencji emerytalnych.
OKI: Czy obowiązuje limit wpłat?
Ustawa nie przewiduje limitu wpłat, a dochody z aktywów OKI nie podlegają podatkowi od zysków kapitałowych niezależnie od kwoty. Pełne zwolnienie z nowego podatku od posiadanych aktywów obejmuje instrumenty rynku kapitałowego do kwoty 100 tys. zł średniej rocznej wartości aktywów (kwota ta będzie waloryzowana od 2030), przy czym w ramach tego limitu obowiązuje sublimit 25 tys. zł na aktywa oszczędnościowe.
Wartość aktywów przekraczająca zakres zwolnienia podlega natomiast opodatkowaniu niezależnie od osiągniętego wyniku inwestycyjnego.
„Dla oszczędzającego oznacza to fundamentalną zmianę mechanizmu podatkowego: możliwość odejścia od opodatkowania dochodu na rzecz opodatkowania wartości aktywów” - napisano.
OKI: kto skorzysta najbardziej?
Omawiając korzyści z programu OKI, eksperci PKO BP wskazują, że dla inwestycji mieszczących się w limicie zwolnienia OKI jest korzystne niezależnie od osiąganej stopy zwrotu, natomiast dla inwestycji wyższych niż limit wynik zależy od rentowności portfela.
„Konstrukcja systemu relatywnie silniej premiuje więc małych i średnich inwestorów niż gospodarstwa o wysokiej wartości aktywów finansowych. Przewaga odroczenia podatku Belki kumuluje się wraz z długością inwestycji” - napisano w raporcie. Jak dodano, oznacza to, że „dla długoterminowego inwestora o aktywach znacznie przekraczających limit decyzja o przeniesieniu środków na OKI wymaga istotnie wyższej oczekiwanej stopy zwrotu”.
W ocenie PKO BP, korzyści nominalne będą naturalnie większe dla gospodarstw dysponujących większymi aktywami, jednak konstrukcja limitu ogranicza koncentrację preferencji i relatywnie silnie wspiera mniejszych inwestorów.
„Z perspektywy celu deklarowanego przez ustawodawcę, czyli aktywizacji oszczędności trzymanych do tej pory w depozytach, kluczowa okaże się struktura aktywów. Doświadczenie brytyjskie pokazuje, jak ważne jest odpowiednie ukierunkowanie preferencji podatkowej, aby skutecznie i trwale przełamać dotychczasowy model oszczędzania depozytowego” - napisano.
OKI: kiedy można założyć konto?
Osobiste Konta Inwestycyjne (OKI) zostaną wprowadzone w Polsce 1 stycznia 2027 roku. Ustawa została przyjęta w 2026 r., a od początku 2027 r. instytucje finansowe będą mogły oferować tego typu rachunki swoim klientom.
OKI: jak założyć konto?
Założenie OKI będzie możliwe w bankach, domach maklerskich, towarzystwach funduszy inwestycyjnych (TFI), zakładach ubezpieczeń oraz dobrowolnych funduszach emerytalnych. Aby otworzyć konto, wystarczy zawrzeć umowę z wybraną instytucją finansową, podobnie jak przy zakładaniu rachunku maklerskiego lub konta oszczędnościowego. Korzystanie z OKI będzie dobrowolne, a właściciel rachunku zachowa swobodny dostęp do zgromadzonych środków i możliwość dokonywania wpłat oraz wypłat w dowolnym momencie.
OKI: jak działa Osobiste Konto Inwestycyjne?
Mechanizm działania OKI polega na tym, że inwestor wpłaca środki na rachunek, a następnie może przeznaczać je na zakup różnych aktywów. Dochody osiągane w ramach konta, takie jak zyski ze sprzedaży instrumentów finansowych, dywidendy czy odsetki, nie będą objęte podatkiem Belki. Zwolnienie podatkowe będzie dotyczyło aktywów o wartości do 100 tys. zł, przy czym część oszczędnościowa (np. lokaty i obligacje oszczędnościowe) będzie objęta odrębnym limitem 25 tys. zł
Redaktor i wydawca strony głównej, z redakcjami Grupy Infor (Forsal.pl, Dziennik.pl, GazetaPrawna.pl, Infor.pl, ZdrowieGO.pl) związany od 2010 roku. Zajmuje się tematyką stosunków międzynarodowych, polityki gospodarczej i technologicznej, bezpieczeństwa, a także psychologią, zarządzaniem i pracą. Wcześniej zajmował się naukowo teoriami społeczeństwa sieci.
