Pułapka na frankowiczów. Nie tylko ich zaskakuje, ale przede wszystkim zmniejsza opłacalność ugody. Ile pieniędzy trzeba oddać?

Zawierano nawet 3 tysiące ugód z bankami miesięcznie

W ostatnim czasie wielu kredytobiorców zdecydowało się na podpisanej z bankami ugód w sprawach frankowych. Niektórzy z nich nie mieli jednak świadomości, że może się to wiązać z dodatkowymi kosztami podatkowymi. Jak informował Związek Banków Polskich, w 2024 r. miesięcznie dochodziło do zawarcia ok. 2,5–3 tysięcy takich ugód. Część osób, które się na nie zdecydowały, przeżyła na początku 2025 roku niemałe zaskoczenie – otrzymali z banku PIT-11. Czy to oznacza, że wykazane w nich wartości należy uwzględnić podczas sporządzania rocznego zeznania podatkowego?

O ile nie ma wątpliwości co do tego, że wyroku sąd unieważniający umowę kredytową nie pociąga za sobą konsekwencji podatkowych, o tyle w przypadku zawarcia ugody, sprawa nieco się komplikuje. Jej skutki podatkowe są bowiem w dużym stopniu uzależnione od indywidualnej sytuacji podatnika. Co do zasady mechanizm ugody działa tak, że w wyniku jej zawarcia wobec kredytobiorcy jest umarzana część zobowiązania. Oznacza to, że w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskuje on z tego tytułu przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. To jednak nie oznacza, że każdy, kto zawarł ugodę, będzie musiał zapłacić podatek.

Koniec 800 plus dla tych dzieci. Od czerwca 2025 r. tysiące osób zostaną bez świadczenia

Zobacz również

Podatek dochodowy od ugody z bankiem - czy zawsze trzeba zapłacić?

Jak wynika z przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, zaniechano poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:
1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:

1. kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz
2. osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;

2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.

Wierzytelności, o których mowa w pkt 1 obejmują: kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału), odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje, a także opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.
Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w przepisie, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:
1) jednego gospodarstwa domowego albo
2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn.
Przez jedno gospodarstwo domowe rozumie się z kolei gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

Jak emeryci mogą starać się o dodatkowe pieniądze? Wyjaśnianiamy

Zobacz również

Zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych bez podatku

Podsumowując, zaniechanie poboru podatku dotyczy tylko ściśle określonej sytuacji, którą można w uproszczeniu określić jako zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych. Konieczne jest bowiem, aby:

1. kredyt został zaciągnięty na jedną inwestycję mieszkaniową,
2. kredytobiorca nie korzystał wcześniej z zaniechania poboru podatku od umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na inną inwestycję,
3. kredyt został zaciągnięty przez jedno gospodarstwo domowe

W pozostałych przypadkach podatnicy muszą liczyć się z koniecznością uregulowania podatku dochodowego od wartości zawartej ugody. Biorąc pod uwagę wartości progów podatkowych skali podatkowej, najczęściej będzie to podatek obliczony według stawki 32 proc.

Po ukończeniu 75 lat można będzie dostać dodatkowe 2000 złotych brutto. Jakie będą warunki i co zrobić, żeby dostać świadczenie?

Zobacz również