Zmiana statusu prawnego Wigilii
Wigilia Bożego Narodzenia w 2025 roku, wypadająca 24 grudnia, po raz pierwszy w historii zyska status ustawowo wolnego od pracy dla zdecydowanej większości pracowników objętych regulacjami Kodeksu pracy. Status ten został nadany dzięki nowelizacji ustawy o dniach wolnych od pracy, która dodała 24 grudnia do katalogu świąt. Pomimo tej zmiany, nie nastąpi całkowite wstrzymanie aktywności gospodarczej kraju, ponieważ w wybranych sektorach praca w tym dniu pozostanie dopuszczalna, a niekiedy wręcz niezbędna do zapewnienia ciągłości usług.
Wigilia 2025. Początek obowiązywania nowego prawa
Podstawą prawną dla tego rozwiązania jest nowelizacja ustawy o dniach wolnych od pracy, która została uchwalona w grudniu 2024 roku, a jej przepisy weszły w życie 1 lutego 2025 roku. Rozszerzenie katalogu świąt o 24 grudnia oznacza, że Wigilia 2025 roku jest pierwszą, która ma status dnia wolnego, a regulacja ta obejmuje także wszystkie kolejne lata.
Kto skorzysta z wolnej Wigilii w 2025 roku?
Ustawowe zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy 24 grudnia dotyczy zasadniczo wszystkich pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, bez względu na to, czy pracują w sektorze publicznym, czy prywatnym, o ile są objęci przepisami Kodeksu pracy i ustawy o dniach wolnych. W praktyce oznacza to, że pracownicy ci nie mają obowiązku wykonywać pracy w tym dniu ani też nie muszą korzystać z urlopu wypoczynkowego, w tym na żądanie, aby móc spędzić ten czas w gronie rodzinnym.
Wyjątki od zakazu pracy w święto
Mimo wprowadzenia powszechnego dnia wolnego, ustawa przewiduje szereg wyjątków, umożliwiających pracę w święta w określonych dziedzinach. Obejmuje to służby mundurowe, personel medyczny, branżę transportową, media, sektor energetyczny oraz zakłady, które muszą zachować ciągłość procesów technologicznych. Dodatkowo, w handlu i usługach praca w Wigilię będzie możliwa w ściśle określonych i wyjątkowych przypadkach, na przykład na dyżurach aptek, stacji paliw czy w placówkach gastronomicznych. Pracownikom, którzy będą musieli pracować 24 grudnia, przysługują stosowne dodatki finansowe lub prawo do odebrania czasu wolnego.
Wigilia 2025 a zakaz handlu
Wprowadzenie Wigilii jako dnia ustawowo wolnego pociągnęło za sobą konieczność dostosowania przepisów dotyczących handlu w niedziele i święta. Od 2025 roku, 24 grudnia jest traktowany na równi z innymi świętami ustawowymi, co w rezultacie wprowadza generalny zakaz pracy w placówkach handlowych, choć również z uwzględnieniem przewidzianych wyjątków. Dla konsumentów oznacza to konieczność wcześniejszego zorganizowania zakupów świątecznych, ponieważ w Wigilię 2025 roku duże sieci handlowe i galerie będą w zasadzie nieczynne.
Obowiązki pracodawców i konsekwencje dla zatrudnienia
Nowe święto nie wpływa na ogólny wymiar urlopu wypoczynkowego, ale redukuje liczbę dni, w których pracownicy masowo wykorzystywali dotychczas urlopy lub dni wolne za nadgodziny, aby mieć wolną Wigilię. Pracodawcy mają obowiązek uwzględnić 24 grudnia jako dzień wolny przy tworzeniu harmonogramów czasu pracy i rozliczaniu obowiązujących norm dobowych oraz tygodniowych. Zobowiązanie pracownika do pracy w Wigilię z naruszeniem obowiązujących przepisów stanowi wykroczenie i grozi sankcjami ze strony Państwowej Inspekcji Pracy.
Absolwentka filologii polskiej (ze specjalnością komunikacja społeczna) na Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej oraz dziennikarstwa (ze specjalnością nowe media) na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie. Blogerka, social media freak, miłośniczka podróży, escape roomów i… kotów (bo nazwisko zobowiązuje). Wcześniej dziennikarka Wirtualnej Polski, redaktorka magazynu, copywriterka, freelance pisarka dla "Faktu" i "Newsweeka", a także project managerka. Wielbicielka włoskiej kuchni, a także szeroko rozumianej sfery beauty. Autorka licznych publikacji o tematyce gospodarczej i emerytalnej. Z Grupą INFOR związana od 2023 roku.
Link do profilu autorki na LinkedIn: https://pl.linkedin.com/in/anna-kot-04061b18b