Trzynasta emerytura została ustanowiona ustawą z 9 stycznia 2020 roku o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów. Początkowo traktowano ją jako dodatkową formę wsparcia dla seniorów, jednak od 2021 roku świadczenie na stałe funkcjonuje w systemie emerytalno-rentowym.
Komu będzie przysługiwała 13. emerytura (dodatkowe roczne świadczenie dla emerytów i rencistów) w 2027 roku?
Zgodnie z obowiązującymi przepisami 13. emerytura jest wypłacana co roku osobom mającym prawo do długoterminowych świadczeń emerytalnych i rentowych wypłacanych przez ZUS, KRUS, służby mundurowe oraz inne systemy zabezpieczenia społecznego. Obejmuje to osoby pobierające m.in.:
- emeryturę,
- rentę z tytułu niezdolności do pracy, w tym rentę szkoleniową,
- rentę rodzinną,
- emeryturę rolniczą oraz rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy,
- rolniczą rentę szkoleniową,
- emeryturę i rentę z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i ich rodzin,
- emeryturę wojskową,
- wojskową rentę inwalidzką,
- wojskową rentę rodzinną,
- emeryturę policyjną,
- policyjną rentę inwalidzką,
- policyjną rentę rodzinną,
- rentę socjalną,
- świadczenie przedemerytalne,
- zasiłek przedemerytalny,
- świadczenie dla cywilnych niewidomych ofiar działań wojennych,
- rentę strukturalną,
- okresową emeryturę kapitałową,
- emeryturę pomostową,
- nauczycielskie świadczenie kompensacyjne,
- okresową emeryturę rolniczą,
- rodzicielskie świadczenie uzupełniające.
Jak zostanie ustalana wysokość 13. emerytury (dodatkowego rocznego świadczenia dla emerytów i rencistów) w 2027 roku?
Wysokość 13. emerytury w 2027 roku będzie, podobnie jak w poprzednich latach, odpowiadała kwocie najniższej emerytury obowiązującej od 1 marca. Oznacza to, że ostateczna wartość dodatkowego świadczenia będzie zależała od przyszłorocznej waloryzacji emerytur i rent.
Na wysokość wskaźnika waloryzacji wpływają m.in. średnioroczna inflacja za 2026 rok oraz realny wzrost przeciętnego wynagrodzenia w 2026 roku w porównaniu z rokiem poprzednim. Dane potrzebne do ostatecznych wyliczeń Główny Urząd Statystyczny publikuje na początku roku. Dopiero po ich ogłoszeniu będzie można dokładnie określić wskaźnik waloryzacji, a tym samym wysokość najniższej emerytury i 13. emerytury w 2027 roku. Już teraz dostępne są jednak prognozy pozwalające oszacować przyszłoroczną kwotę świadczenia.
Ile wyniesie 13. emerytura (dodatkowe roczne świadczenie dla emerytów i rencistów) w 2027 roku? Prognozy
Jeszcze w marcu rząd przewidywał, że inflacja mierzona tzw. koszykiem emeryta wyniesie około 2,8 proc., a więc będzie o 0,3 pkt proc. wyższa od inflacji ogółem. W ustawie budżetowej z 28 sierpnia 2026 roku założono natomiast, że ogólny wzrost cen sięgnie 3 proc. Na tej podstawie pojawiły się szacunki, że inflacja emerycka może wynieść około 3,3 proc.
Nowe dane przełożyły się na wyższe prognozy przyszłorocznej waloryzacji. Według wyliczeń dr. Łukasza Wacławika z Wydziału Zarządzania Akademii Górniczo-Hutniczej świadczenia emerytalne i rentowe mogą wzrosnąć w marcu 2027 roku o około 3,96 proc.
Oznacza to, że 13. emerytura wzrosłaby do około 2056,84 zł brutto. Ponieważ wysokość trzynastki odpowiada kwocie najniższej emerytury obowiązującej po marcowej waloryzacji, taka sama stawka przysługiwałaby wszystkim uprawnionym do dodatkowego rocznego świadczenia. Po potrąceniu składki zdrowotnej kwota wypłacana „na rękę” wyniosłaby około 1871,72 zł.
Jakie są potrącenia z 13. emerytury?
Choć 13. emerytura jest dodatkowym świadczeniem, przy jej wypłacie stosuje się takie same zasady potrąceń jak w przypadku zwykłych emerytur i rent. Od kwoty brutto pobierana jest:
- 9-procentowa składka zdrowotna,
- 12-procentowa zaliczka na podatek dochodowy – jeśli roczne dochody świadczeniobiorcy przekraczają kwotę wolną od podatku wynoszącą 30 tys. zł.
Seniorzy, których roczne dochody mieszczą się w kwocie wolnej, nie zapłacą zaliczki na PIT od trzynastki. W efekcie wysokość świadczenia netto może być różna w zależności od indywidualnej sytuacji podatkowej emeryta lub rencisty.
Komu nie będzie przysługiwała 13. emerytura w 2027 roku?
Mimo że 13. emerytura trafia do większości uprawnionych seniorów, w niektórych przypadkach świadczenie nie zostanie wypłacone. Dotyczy to m.in. osób, które w dniu ustalania prawa do trzynastki nie mają już prawa do podstawowego świadczenia, np. z powodu jego zawieszenia.
Dodatkowej wypłaty nie otrzymają także osoby:
- mieszkające za granicą i nieobjęte polskim systemem ubezpieczeń społecznych,
- które zmarły przed dniem nabycia prawa do świadczenia – trzynastka nie jest dziedziczona,
- których podstawowa emerytura lub renta wygasła albo została wstrzymana na podstawie odpowiedniej decyzji.
13. emerytura 2027 – kiedy wypłaty?
13. emerytura jest zwyczajowo wypłacana w kwietniu wraz z podstawową emeryturą lub rentą, według standardowych terminów stosowanych przez ZUS. Przelewy przypadają na 1., 6., 10., 15., 20. oraz 25. dzień miesiąca.
Jeśli wskazany termin wypłaty przypadnie w dzień wolny od pracy, pieniądze trafią do świadczeniobiorców wcześniej – w ostatnim dniu roboczym poprzedzającym planowaną datę wypłaty.
Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 9 stycznia 2020 roku o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów (Dz.U. 2020 poz. 321)
- Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 1998 Nr 162 poz. 1118)
- Projekt Ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (RPW/36763/2025)
Dominika Górtowska, dziennikarka, redaktorka Dziennik.pl i Forsal.pl. Absolwentka Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Pierwsze kroki w dziennikarstwie internetowym stawiała w serwisach Ringier Axel Springer, potem przez 10 lat związana była z największym e-commerce w Polsce. W Dziennik.pl i Forsal.pl zajmuje się przede wszystkim tematyką związaną z finansami osobistymi.