Ci seniorzy będą musieli oddać 14. emerytury. ZUS stawia sprawę jasno

We wrześniu seniorzy otrzymają nie tylko swoją standardową emeryturę, ale także dodatkowe świadczenie w postaci 14. emerytury. Obie kwoty trafią do uprawnionych w ramach jednej wypłaty – przelewem na konto lub przekazem pocztowym – dlatego wrześniowe świadczenie będzie wyższe niż zwykle. W większości przypadków wypłata przebiegnie bez problemów, jednak w określonych sytuacjach ZUS może później domagać się zwrotu „czternastki”. Kto powinien liczyć się z takim ryzykiem?

Dla kogo 14. emerytura?

14. emerytura w 2026 roku przysługuje osobom, które 31 sierpnia mają ustalone prawo do jednego z określonych świadczeń emerytalno-rentowych. Chodzi m.in. o:

• emeryturę, w tym emeryturę pomostową, okresową emeryturę kapitałową oraz emeryturę częściową,
• rentę z tytułu niezdolności do pracy, w tym renty wypadkowe oraz świadczenia dla inwalidów wojennych i wojskowych,
• rentę szkoleniową,
• rentę socjalną,
• rentę rodzinną,
• rodzicielskie świadczenie uzupełniające,
• świadczenie pieniężne dla cywilnych niewidomych ofiar działań wojennych,
• nauczycielskie świadczenie kompensacyjne,
• świadczenie lub zasiłek przedemerytalny.

Te osoby będą musiały oddać 14. emerytury. ZUS wskazuje, kto straci prawo do dodatkowego świadczenia

14. emerytury nie otrzymają osoby, których podstawowe świadczenie będzie zawieszone na 31 sierpnia 2026 roku. Jeśli mimo braku prawa do dodatku pieniądze zostaną wypłacone, ZUS może domagać się ich zwrotu. Taka sytuacja może dotyczyć przede wszystkim osób pobierających wcześniejszą emeryturę i jednocześnie osiągających dodatkowe dochody. Jeżeli ich zarobki przekroczą 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, wypłata emerytury może zostać zawieszona, a wraz z nią znika prawo do „czternastki”.

14. emerytura 2026 – limity dorabiania do emerytury

Limity dodatkowych zarobków dla emerytów i rencistów są uzależnione od przeciętnego wynagrodzenia i aktualizowane co trzy miesiące. Osoby pobierające wcześniejszą emeryturę muszą szczególnie uważać na próg wynoszący 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Jego przekroczenie skutkuje zawieszeniem wypłaty świadczenia.

Do 31 sierpnia 2026 roku granica ta wynosi 12 431,80 zł brutto. Jeśli wcześniejszy emeryt lub rencista osiągnie wyższy przychód, jego podstawowe świadczenie zostanie zawieszone. W konsekwencji straci również prawo do wypłaty 14. emerytury.

Jakie świadczenia może zawiesić ZUS?

ZUS może w określonych sytuacjach wstrzymać wypłatę nie tylko emerytury, lecz także innych świadczeń. Dotyczy to m.in.:

• emerytury pomostowej,
• renty socjalnej,
• nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,
• renty z tytułu niezdolności do pracy,
• renty z tytułu niezdolności do pracy związanej z wypadkiem przy pracy, wypadkiem w drodze do lub z pracy sprzed 1 stycznia 2003 roku albo chorobą zawodową,
• renty przysługującej inwalidzie wojskowemu, jeśli niezdolność do pracy nie pozostaje w związku ze służbą wojskową,
• renty rodzinnej po inwalidzie wojskowym, jeśli jego śmierć nie była związana ze służbą wojskową,
• renty rodzinnej.

Komu jeszcze nie przysługuje 14. emerytura?

Do grupy osób, które nie mają prawa do 14. emerytury, należą również:

• osoby przebywające za granicą, jeśli nie podlegają polskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych,
• sędziowie oraz prokuratorzy pozostający w stanie spoczynku,
• osoby otrzymujące tzw. emeryturę olimpijską.

Kiedy wypłata 14. emerytury w 2026 roku?

14. emerytura zostanie wypłacona we wrześniu razem z podstawową emeryturą lub rentą, zgodnie ze standardowym harmonogramem ZUS. Terminy wypłat przypadają na 1., 6., 10., 15., 20. i 25. dzień miesiąca. Jeśli któryś z tych terminów wypadnie w dzień wolny od pracy, świadczenie zostanie przekazane wcześniej – w ostatnim dniu roboczym przed planowaną datą wypłaty.