Zasiłek celowy na żywność, leki, opał
Zasiłek celowy z pomocy społecznej jest jednorazowym i uznaniowym świadczeniem, które może być przyznane osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego. Zasiłek może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej.
Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej zasiłek celowy jest przyznawany na zaspokojenie konkretnej, niezbędnej potrzeby bytowej. W szczególności chodzi tu o pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zasiłek nie wyrównuje brakującego dochodu, tylko pomaga pokryć konkretny wydatek – w części albo w całości.
W przypadku osób bezdomnych i innych osób niemających dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zasiłek celowy może być przyznany na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne.
Kryterium dochodowe. Kto może dostać zasiłek celowy?
Pomoc mogą uzyskać osoby i ich rodziny, dotknięte m.in. ubóstwem, bezdomnością, bezrobociem, niepełnosprawnością czy długotrwałą lub ciężką chorobą. O pomoc mogą ubiegać się:
- osoby z polskim obywatelstwem, mieszkające i przebywające w Polsce,
- obywatele państw członkowskich UE i EFTA, mieszkający i przebywający w Polsce,
- niektórzy cudzoziemcy mieszkający i przebywający w Polsce.
Zasiłek celowy jest przeznaczony dla osób spełniających jednocześnie dwa warunki:
- ich dochód nie przekracza kryterium dochodowego, W 2026 roku dochód osoby lub rodziny nie może przekraczać progów: 1010 zł dla osoby samotnie gospodarującej, albo 823 zł na osobę w rodzinie w przypadku gospodarstwa domowego wieloosobowego,
- znajdują się w trudnej sytuacji z co najmniej jednego powodu wymienionego w ustawie o pomocy społecznej albo z innej ważnej przyczyny.
Zasiłek celowy na pokrycie kosztów pogrzebu
Ustawa o pomocy społecznej dopuszcza przyznanie zasiłku celowego na pokrycie uzasadnionych i udokumentowanych kosztów pogrzebu. Zasiłek może być przyznany osobie pokrywającej koszty pochówku, jeżeli po osobie zmarłej nie przysługuje zasiłek pogrzebowy albo koszty związane z pogrzebem są nadzwyczajne, trudne do przewidzenia i niemożliwe do pokrycia z kwoty zasiłku pogrzebowego.
Świadczenie jest przyznawane pod warunkiem zwrotu przez osobę, której go przyznano, części albo całości kwoty zasiłku jeżeli tej osobie zostanie wypłacone po osobie zmarłej świadczenie od innej instytucji lub osoby, z wyłączeniem zasiłku pogrzebowego, bądź z masy spadkowej, jeżeli osoba ta jest spadkobiercą.
Zasiłek celowy na realizację kontraktu socjalnego
Zasiłek celowy może być przyznany również w celu realizacji postanowień kontraktu socjalnego. Jest to pisemna umowa zawarta z osobą ubiegającą się o pomoc, określającą uprawnienia i zobowiązania stron umowy, w ramach wspólnie podejmowanych działań zmierzających do przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej osoby lub rodziny.
W takim przypadku świadczenie może być wypłacane niezależnie od dochodu, przez okres do dwóch miesięcy od dnia, w którym osoba objęta kontraktem socjalnym, w trakcie jego realizacji, stała się osobą zatrudnioną.
Specjalny zasiłek celowy
W szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi.
Wysokość specjalnego zasiłku celowego nie może przekraczać ustawowych kryteriów dochodowych. Oznacza to 1010 zł w przypadku osoby samotnie gospodarującej, natomiast w przypadku rodziny maksymalna wysokość tego zasiłku obliczana będzie przez pomnożenie kwoty 823 zł przez liczbę członków rodziny. Faktyczną wysokość zasiłku ustala organ pomocy społecznej biorąc pod uwagę sytuację danej osoby czy rodziny.
Podstawa prawna
- ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz.U. z 2026 r. poz. 639 z późn. zm.)
Prawnik, absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. W Inforze od 1993 r. Współpracował z „Prawem Przedsiębiorcy”, „Prawem Spółek”, „Poradnikiem Gazety Prawnej", „Serwisem Prawno-Pracowniczym” i „Monitorem księgowego”. Specjalizuje się w zakresie prawa pracy, prawa cywilnego i prawa administracyjnego. Autor licznych publikacji prasowych.
