Prezydent RP Karol Nawrocki podpisał rozporządzenie z dnia 7 listopada 2026 roku w sprawie wprowadzenia żałoby narodowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniach 8 i 9 listopada. Decyzja ma związek z tragicznymi wydarzeniami w Krakowie. 24–latek z Ostrowca Świętokrzyskiego wjechał samochodem na Rynek Główny i otworzył ogień. Sześć osób nie żyje, a 15 zostało rannych. Sprawca został postrzelony i ujęty przez policję.
Żałoba narodowa po tragedii w Krakowie. Prezydent podpisał rozporządzenie
Podstawę prawną wprowadzenia żałoby narodowej stanowi art. 11 ust. 1 ustawy z 31 stycznia 1980 roku o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych. Zgodnie z tym przepisem prezydent RP może ogłosić żałobę narodową na terenie całego kraju w drodze rozporządzenia. W dokumencie musi wskazać przyczyny podjęcia takiej decyzji oraz określić czas obowiązywania żałoby. Przy jej ustanawianiu powinien również uwzględnić uwarunkowania kulturowe i historyczne, a także przyjęte zwyczaje.
W czasie żałoby narodowej obowiązują określone zasady dotyczące symboli państwowych. Flagi Polski są opuszczane do połowy masztu, przede wszystkim na budynkach i przed budynkami będącymi siedzibami najwyższych władz państwowych, organów administracji publicznej oraz samorządów terytorialnych. Portale informacyjne umieszczają kiry przy logotypach, zmieniają kolory na stonowane, stacje radiowe i telewizyjne zmieniają ramówki. Odwoływane są imprezy rozrywkowe.
Czy żałoba narodowa oznacza wolne w pracy 9 kwietnia? Przepisy są jasne
Co żałoba narodowa oznacza dla pracodawców i pracowników? Co do zasady nie wiąże się z żadnymi zmianami w organizacji pracy. Samo ustanowienie żałoby narodowej nie skraca czasu pracy, nie zmienia jego wymiaru ani nie nakłada na pracodawców obowiązku zwalniania pracowników z wykonywania obowiązków służbowych. Oznacza to, że 9 listopada osoby, które zgodnie z harmonogramem mają tego dnia pracować, wykonują swoje obowiązki na dotychczasowych zasadach.
Żałoba narodowa nie jest bowiem świętem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 130 Kodeksu pracy. Nie powoduje zatem obniżenia wymiaru czasu pracy w danym okresie rozliczeniowym o osiem godzin, co ma miejsce w przypadku święta przypadającego w dzień inny niż niedziela.
Istnieje jednak wyjątek dotyczący działalności kulturalnej i rozrywkowej. Zgodnie z art. 37 ustawy z 25 października 1991 roku o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej Prezes Rady Ministrów może zarządzić zawieszenie organizowania imprez artystycznych i rozrywkowych na czas trwania żałoby narodowej. Wydanie takiego rozporządzenia może wpłynąć na funkcjonowanie instytucji kultury, organizatorów wydarzeń oraz zakres obowiązków zatrudnionych w nich pracowników.
Żałoba narodowa w III RP. Te wydarzenia zapisały się w historii
W historii III RP żałoba narodowa była ogłaszana wielokrotnie, przede wszystkim w związku z tragicznymi wydarzeniami i śmiercią osób pełniących ważne funkcje publiczne. Jednym z pierwszych takich przypadków była powódź z lipca 1997 roku, która spustoszyła południową Polskę. 18 lipca 1997 roku ustanowiono żałobę narodową, aby uczcić pamięć 56 ofiar kataklizmu.
Żałobę ogłoszono również w dniach 12–14 września 2001 roku, po zamachach terrorystycznych na World Trade Center w Stanach Zjednoczonych. Podobny gest wykonano w 2004 roku, oddając hołd ofiarom zamachów terrorystycznych w Madrycie.
Szczególnie wymownym momentem była śmierć papieża Jana Pawła II. W związku z tym w dniach 3–8 kwietnia 2005 roku w Polsce obowiązywała żałoba narodowa.
Ponad tydzień trwała natomiast żałoba narodowa ogłoszona po katastrofie smoleńskiej z 10 kwietnia 2010 roku. W jej wyniku zginęło 96 osób, w tym prezydent Lech Kaczyński, jego małżonka Maria, przedstawiciele parlamentu, administracji państwowej i wojska.
Żałobę narodową ustanawiano także po katastrofie wojskowego samolotu CASA pod Mirosławcem, w której zginęło 20 osób, oraz katastrofie kolejowej pod Szczekocinami. W ten sposób uczczono również pamięć byłych premierów – Tadeusza Mazowieckiego, zmarłego w 2013 roku, a także Jana Olszewskiego, który odszedł w 2019 roku.
Podstawa prawna:
- art. 11 ust. 1 ustawy z 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 299),
- art. 37 ustawy z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (j.t. Dz.U. z 2024 r. poz. 87),
- art. 130 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 277),
- § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 23 kwietnia 2025 r. w sprawie wprowadzenia żałoby narodowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2025 r. poz. 530).
Absolwent Uniwersytetu w Białymstoku. W swojej pracy analizuje globalną geopolitykę, modernizację armii oraz rozwój przemysłu zbrojeniowego.
Bogate doświadczenie w mediach zdobywał krok po kroku. Pracę w zawodzie rozpoczynał w Polska Press, a następnie rozwijał warsztat jako copywriter, dziennikarz i wydawca w ogólnopolskich portalach Interia oraz Wirtualna Polska.