Polacy wskazali, co dziś jest dla nich najważniejsze. Nowe badanie CBOS

Od 2019 r. system wartości uległ pewnym zmianom

Z przeprowadzonego w sierpniu badania CBOS wynika, że deklarowany przez Polaków system wartości od 2019 r. uległ pewnym zmianom. Mimo tego, wartości prospołeczne takiej jak szczęście rodzinne, uczciwość czy szacunek innych ludzi - nadal górują nad utożsamianymi z różnymi formami indywidualnej samorealizacji w tym np. dobrobytem, bogactwem, życiem pełnym przygód i wrażeń, sukcesem czy sławą.

Rodzina jest najważniejsza

CBOS zapytał respondentów, co jest dla nich najważniejsze w życiu. Z przedstawionej listy mieli wybrać maksymalnie pięć wartości, które mają dla nich kluczowe znaczenie w codziennym życiu. 74 proc. ankietowanych wskazało -szczęście rodzinne. To spadek o 6 punktów procentowych w stosunku do badania z 2019 r.

71 proc. badanych wybrało zdrowie i jest to wzrost o 16 punktów procentowych w stosunku do 2019 r. - podał CBOS.

Co drugi badany wskazał uczciwość

Dla blisko połowy respondentów (49 proc.) kluczową wartością w życiu jest uczciwość - w tym przypadku obserwujemy dość wyraźny wzrost deklaracji w porównaniu z pomiarem z 2019 r. (o 7 punktów procentowych). Niemal połowa Polaków wskazuje także na spokój jako wartość mającą kluczowe znaczenie w codziennym życiu (48 proc.), więcej niż czterech na dziesięciu badanych ceni zaś sobie szacunek innych ludzi (41 proc.).

Pracy zawodowa coraz mniej ważna

Według CBOS ponad jedna czwarta ankietowanych 27 proc. wskazuje pracę zawodową i jest to spadek o 9 punktów procentowych w porównaniu z poprzednim badaniem. Wolność głoszenia własnych poglądów wybrało 26 proc. ankietowanych, to wzrost o 8 punktów. Podobny odsetek badanych, za ważne uważa posiadanie grona przyjaciół (25 proc.) i to spadek w porównaniu z poprzednim pomiarem z 2019 r. o 20 punktów procentowych - przekazał CBOS.

Zwrócił uwagę, że dla ponad jednej piątej respondentów istotną wartością jest wiara religijna (21 proc.) i jest to spadek o 7 punktów proc. od poprzedniego badania. Nieco mniej badanych jako wartości ważne w życiu wskazuje pomyślność ojczyzny (20 proc.) oraz wykształcenie (18 proc.) to wzrost o 8 pkt procentowych.

Dobrobyt, bogactwo, sukcesu i sława daleko

Według badania CBOS, dla jednego na dziesięciu Polaków znaczenie mają: dobrobyt, bogactwo, a także możliwość udziału w życiu demokratyczno-społecznym (po 10 proc.) oraz kontakt z kulturą (9 proc.).

Z ankiety wynika też, że do rzadziej wskazywanych wartości należą życie pełne przygód i wrażeń (6 proc.) oraz osiągnięcie sukcesu, sława (3 proc.).

Procenty nie sumują się do 100, ponieważ badani mogli wybrać więcej niż jedną wartość.

Kobiety i mężczyźni mają inne priorytety

Badania pokazało, że mężczyźni częściej niż kobiety podkreślają znaczenie patriotyzmu (pomyślności ojczyzny), dobrobytu czy też wolności głoszenia własnych poglądów. Kobiety z kolei częściej doceniają takie wartości jak szacunek innych ludzi, spokój czy posiadanie grona przyjaciół.

W grupach wyróżnionych ze względu na wiek widać wyraźną prawidłowość, zgodnie z którą młodsi ankietowani znacząco częściej niż osoby w starszych grupach wiekowych akcentują znaczenie wykształcenia, przyjaciół czy też życia pełnego przygód i wrażeń.

Uwzględniając wielkość miejscowości zamieszkania, można stwierdzić, że mieszkańcy największych miast relatywnie rzadziej niż inni cenią szczęście rodzinne i wiarę religijną. Częściej natomiast akcentują znaczenie posiadania grona przyjaciół, wolności głoszenia własnych poglądów czy też ogólnie rozumianego bogactwa i dobrobytu.

Jak wykształcenie i warunki materialne wpływa na hierarchie wartości?

Istotne znaczenie ma również poziom wykształcenia respondentów. „Osoby z wykształceniem wyższym częściej niż przeciętnie akcentują znaczenie wolności głoszenia własnych poglądów, możliwości udziału w demokratycznym życiu społeczno-politycznym, a także kontaktu z kulturą - sztuką, muzyką, filmem czy literaturą” - podał CBOS.

Z kolei ankietowani z wykształceniem podstawowym lub gimnazjalnym relatywnie częściej niż inne grupy doceniają znaczenie wiary religijnej czy zachowania dobrego zdrowia.

Wraz ze wzrostem zadowolenia Polaków z warunków materialnych ich gospodarstw domowych rośnie znaczenie przypisywane takim wartościom jak: wykształcenie, grono przyjaciół oraz dobrobyt, maleje natomiast znaczenie szacunku innych ludzi.

Według CBOS wyższy poziom religijności - mierzony częstością uczestniczenia w praktykach religijnych - sprzyja częstszemu podkreślaniu wartości wiary religijnej oraz uczciwości.

Badanie „Aktualne problemy i wydarzenia” przeprowadzono od 20 do 30 sierpnia 2026 r. na próbie liczącej 935 osób (w tym: 63,6 proc. metodą CAPI, 19,4 proc. - CATI i 17 proc. - CAWI).