Prezes ZUS potwierdza. Tym emerytom i rencistom obniżą wypłaty w 2026 roku

Chodzi o 14. emeryturę. Ile wyniesie świadczenie po waloryzacji w marcu 2026? Dlaczego więcej seniorów w 2026 roku zobaczy niższą kwotę na koncie? Sprawdzamy i odpowiadamy.

14. emerytura - na czym polega mechanizm?

Czternasta emerytura jest świadczeniem, którego wypłata zależy od wysokości podstawowej emerytury lub renty. Najważniejsze zasady:

• pełna 14. emerytura przysługuje osobom, których świadczenie nie przekracza 2900 zł brutto,
• po przekroczeniu tego progu obowiązuje zasada „złotówka za złotówkę”,
• po przekroczeniu górnego limitu czternastka nie jest wypłacana wcale (w 2025 roku była to kwota 4734,61 zł brutto).

Świadczenie wypłacane jest jednorazowo, zazwyczaj we wrześniu, przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz KRUS.

Ile wyniesie 14. emerytura w 2026 roku?

W marcu 2026 emerytury i renty przejdą coroczną waloryzację. Ostateczny wskaźnik waloryzacji nie jest wciąż oficjalnie zatwierdzony, ale wszystko wskazuje na podwyżkę rzędu około 4,88-4,9%. Zatem minimalna emerytura może wzrosnąć. z 1878,92 zł brutto aktualnie do około 1970,98 zł brutto.

Wysokość czternastej emerytury jest równa wysokości minimalnej emerytury, czyli wyniesie około 1971 zł brutto. Jednak, jak już wspomnieliśmy, wysokość jej wypłaty jest uzależniona od wysokości podstawowego świadczenia. Zatem, nie każdy emeryt dostanie pełną kwotę. Mało tego, w 2026 roku zwiększy się liczba seniorów, którzy otrzymają czternastą emeryturę jedynie w symbolicznej kwocie.

Dlaczego w 2026 roku więcej osób straci 14. emeryturę?

Wbrew pozorom problem nie leży w zmianie przepisów, ale w ich braku aktualizacji. Co dzieje się w praktyce:

• emerytury są co roku waloryzowane,
• próg 2900 zł brutto pozostaje bez zmian,
• coraz więcej seniorów ma emerytury powyżej limitu.

W efekcie jedni dostają czternastkę pomniejszoną, inni tracą do niej prawo całkowicie. Co roku ubywa osób z pełną 14. emeryturą. W 2026 roku wskaźnik waloryzacji ma wynieść około 4,9% - więcej w artykule poniżej:

13. i 14. emerytura 2026 - kiedy wypłata? Ile wyniesie 13. i 14. emerytura w 2026 roku "na rękę"?

Zasada „złotówka za złotówkę” – jak działa naprawdę?

To kluczowy mechanizm, który decyduje o wysokości wypłaty czternastki.

Jeśli emerytura przekracza 2900 zł brutto, czternastka jest pomniejszana dokładnie o kwotę przekroczenia, czyli m wyższe świadczenie podstawowe, tym niższa 14-tka. Po przekroczeniu górnego limitu świadczenie nie jest wypłacane wcale.

Nawet niewielka waloryzacja może sprawić, że senior z pełnej czternastki przejdzie na pomniejszoną, albo straci ją całkowicie.

Kto dostanie 1971 zł 14. emerytury?

Pełną emeryturę dostaną osoby, których emerytura lub renta nie przekracza 2900 zł brutto. Osoby, które po marcowej waloryzacji przekroczą próg będą miały obniżaną czternastkę na zasadzie "złotówka za złotówkę"

Kto nie dostanie pełnej czternastki w 2026 roku?

Osoby, które przekroczą górny limit dochodowy nie dostaną czternastej emerytury. Czternastka spada do zera gdy:

twoja emerytura = 2900 zł + minimalna emerytura

Przykład:

Jeśli, zgodnie z prognozami, minimalna, emerytura wyniesie 1970,98 zł brutto to:

2900 zł + 1970,98 zł = 4870,98 zł brutto

Jeśli Twoja emerytura wyniesie w 2026 roku 4871 zł, to czternasta emerytura wyniesie 0.

14. emerytura - kto jeszcze straci?

Kwota czternastej emerytury w 2026 roku będzie pomniejszana w przypadku wszystkich emerytów, których świadczenie wyniesie powyżej 2900 zł brutto i poniżej 4 871 zł brutto (zasada złotówka za złotówkę). Oznacza to, że osoby z emeryturami zbliżonymi do około 4871 zł brutto dostaną tylko symboliczne kwoty.

Dane pokazują skalę problemu:

• w 2024 roku czternastkę otrzymało 8,9 mln osób, z czego 6,4 mln w pełnej kwocie,
• rok wcześniej pełną 14-tkę dostało ok. 6,8 mln seniorów, a ok. 2 mln miało świadczenie pomniejszone.

Trend jest jednoznaczny – pełną czternastkę otrzymuje coraz mniej osób.

Czy zasady wypłaty czternastej emerytury w 2026 się zmienią?

Czy w 2026 roku próg 2900 zł brutto wzrośnie? Na ten moment nie zapowiedziano zmian progów ani mechanizmu wypłat. Oznacza to, że w 2026 roku będą obowiązywać te same zasady co wcześniej, a skutki waloryzacji znów ograniczą liczbę uprawnionych.