Forsal logo

Badania na pozwolenie na broń w Polsce. Co dokładnie sprawdzają lekarz, okulista, psychiatra i psycholog?

Ten tekst przeczytasz w 6 minut
12 minut temu
Pistolet - Glock
Badania na pozwolenie na broń w Polsce. Co dokładnie sprawdzają lekarz, okulista, psychiatra i psycholog?/Shutterstock
Uzyskanie pozwolenia na broń palną wymaga nie tylko spełnienia przesłanek formalnych i zdania egzaminu, ale przede wszystkim przejścia wieloetapowej weryfikacji medycznej oraz psychologicznej. Zgodnie z Ustawą o broni i amunicji kandydat musi przedstawić Policji dwa odrębne dokumenty potwierdzające brak przeciwwskazań do dysponowania bronią. Sprawdzamy, jak wygląda procedura krok po kroku, jakie testy wykonują poszczególni specjaliści oraz ile czasu ważne są wydane orzeczenia.
  • Osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń musi uzyskać orzeczenie lekarskie (obejmujące obowiązkową konsultację okulistyczną i psychiatryczną) oraz orzeczenie psychologiczne od specjalistów wpisanych do rejestru Policji.
  • Oba dokumenty zachowują ważność przez 3 miesiące od daty wystawienia, w tym czasie muszą trafić do właściwego Wydziału Postępowań Administracyjnych wraz z wnioskiem o pozwolenie.
  • Od negatywnego wyniku badań przysługuje odwołanie w terminie 30 dni, a w przypadku pozwoleń do ochrony osobistej badania należy powtarzać cyklicznie co 5 lat.

Kto może wystawić orzeczenia? Wymogi formalne i koszty

Zgodnie z art. 15 ust. 3 oraz art. 15a Ustawy o broni i amunicji kandydat na posiadacza broni nie może przedstawić zaświadczenia od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Zarówno lekarz, jak i psycholog przeprowadzający badania muszą posiadać dodatkowe kwalifikacje (np. z zakresu medycyny pracy, transportu lub lotniczej) oraz figurować w rejestrze prowadzonym przez właściwego komendanta wojewódzkiego Policji.

Zakres badań ustawowych jest jednolity dla wszystkich celów pozwolenia, w tym kolekcjonerskiego, łowieckiego, pamiątkowego czy do ochrony osobistej. Cały proces odbywa się zazwyczaj w ciągu jednego dnia w wyspecjalizowanej placówce i składa się z czterech etapów. Łączny koszt obu orzeczeń jest ograniczony ustawowo (maksymalnie po 15 proc. przeciętnego wynagrodzenia za każde orzeczenie) i w praktyce rynkowej wynosi od 450 do 750 zł za komplet.

1. Lekarz ogólny (orzecznik) - ocena układu ruchu, słuchu i równowagi

Główny lekarz orzecznik rozpoczyna procedurę od zebrania szczegółowego wywiadu chorobowego, a na samym końcu, po zapoznaniu się z wynikami badań specjalistycznych, wystawia właściwe orzeczenie lekarskie.

  • Oświadczenie o stanie zdrowia. Kandydat wypełnia ankietę dotyczącą przebytych operacji, urazów głowy, utrat przytomności, chorób przewlekłych (np. padaczki czy cukrzycy) oraz przyjmowanych na stałe leków. Zatajenie istotnych informacji medycznych może stanowić podstawę do zakwestionowania orzeczenia.
  • Badanie przedmiotowe. Lekarz ocenia ogólną sprawność fizyczną, układ krążenia, układ oddechowy, ostrość słuchu oraz sprawność układu ruchu. Standardowym elementem wizyty jest również ocena układu nerwowego i równowagi (m.in. próba Romberga), która pozwala wykluczyć zaburzenia koordynacji ruchowej oraz schorzenia błędnika.
  • Badania pomocnicze. W razie wątpliwości lekarz może zlecić dodatkowe konsultacje neurologiczne lub badania laboratoryjne, na przykład pomiar poziomu glukozy we krwi.

2. Okulista - ostrość wzroku, pole widzenia i reakcja na olśnienie

Konsultacja okulistyczna jest obowiązkowym elementem badania lekarskiego na mocy art. 15a ust. 2 Ustawy o broni i amunicji. Jej celem jest weryfikacja, czy kandydat jest w stanie bezpiecznie obserwować otoczenie i linię strzału w różnych warunkach oświetleniowych.

  • Ostrość wzroku. Sprawdzana osobno dla każdego oka oraz obuocznie. Przepisy dopuszczają stosowanie korekcji za pomocą okularów lub soczewek kontaktowych, pod warunkiem osiągnięcia wymaganych parametrów widzenia z korekcją.
  • Pole widzenia. Okulista ocenia szerokość pola widzenia, aby wykluczyć ubytki mogące uniemożliwić dostrzeżenie osób postronnych zbliżających się z boku.
  • Widzenie zmierzchowe i wrażliwość na olśnienie. Badanie sprawdza zdolność adaptacji wzroku do ciemności oraz tempo powrotu prawidłowego widzenia po nagłym oślepieniu.
  • Rozpoznawanie barw. Weryfikowane za pomocą tablic pseudoizochromatycznych (tablic Ishihary) w celu wykrycia zaburzeń widzenia barwnego.

3. Psychiatra - wykluczenie zaburzeń psychicznych i uzależnień

Drugą obowiązkową konsultacją specjalistyczną jest wizyta u lekarza psychiatry. Zgodnie z ustawą pozwolenia na broń nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi, o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej, wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego oraz osobom uzależnionym od alkoholu lub substancji psychoaktywnych.

  • Wywiad kliniczny. Psychiatra ocenia stan psychiczny kandydata pod kątem występowania zaburzeń psychotycznych (np. schizofrenii), ciężkich zaburzeń nastroju (m.in. choroby afektywnej dwubiegunowej) czy zaburzeń organicznych ośrodkowego układu nerwowego.
  • Weryfikacja pod kątem uzależnień. Lekarz przeprowadza rozmowę dotyczącą spożywania alkoholu, stosowania leków uspokajających i nasennych oraz kontaktu ze środkami odurzającymi.
  • Dokumentacja z wcześniejszego leczenia. Jeżeli kandydat w przeszłości korzystał z pomocy psychiatrycznej lub neurologicznej, lekarz może zażądać przedłożenia dokumentacji medycznej w celu oceny, czy przebyte epizody zostały całkowicie wyleczone i nie stanowią przeciwwskazania do posiadania broni.

4. Psycholog - testy intelektualne, osobowościowe i wywiad

Ostatnim etapem jest badanie psychologiczne (trwające zazwyczaj od 60 do 120 minut), które koncentruje się nie na jednostkach chorobowych, lecz na cechach osobowości, strukturze temperamentu i sposobie reagowania w sytuacjach stresowych.

  • Testy sprawności intelektualnej. Najczęściej wykorzystywane są zadania polegające na uzupełnianiu brakujących elementów układów graficznych (np. test matryc Ravena). Służą one ocenie zdolności logicznego myślenia i wykluczeniu deficytów poznawczych.
  • Kwestionariusze osobowości i temperamentu. Rozbudowane testy pisemne lub komputerowe badają poziom neurotyczności, podatność na stres, skłonność do zachowań impulsywnych i agresywnych oraz poziom dojrzałości emocjonalnej. Narzędzia te zawierają również tzw. skale kłamstwa, które pozwalają wychwycić próby celowego zafałszowania odpowiedzi.
  • Rozmowa z psychologiem. Bezpośredni wywiad dotyczący motywacji do ubiegania się o pozwolenie, sytuacji życiowej, metod radzenia sobie z napięciem oraz ewentualnych konfliktów z prawem.

Ważność dokumentów, tryb odwoławczy i badania okresowe

Po uzyskaniu obu pozytywnych orzeczeń kandydat ma dokładnie 3 miesiące na złożenie ich wraz z kompletem dokumentów w komendzie wojewódzkiej Policji. Przekroczenie tego terminu oznacza konieczność ponownego przejścia i opłacenia całej procedury medycznej.

W sytuacji, gdy lekarz lub psycholog wyda orzeczenie negatywne, jego kopia jest przesyłana do komendanta wojewódzkiego Policji. Zarówno kandydatowi, jak i Policji przysługuje prawo wniesienia odwołania w terminie 30 dni od dnia doręczenia dokumentu. Odwołanie składa się za pośrednictwem specjalisty, który wydał pierwszą decyzję, a ponowne badanie przeprowadza podmiot odwoławczy (np. wojewódzki ośrodek medycyny pracy lub instytut badawczy). Wydane w tym trybie orzeczenie jest ostateczne.

W obecnym stanie prawnym osoby posiadające pozwolenie do celów kolekcjonerskich, sportowych lub łowieckich przechodzą badania jednorazowo, chyba że Policja skieruje je na kontrolę w razie uzasadnionych wątpliwości co do ich stanu zdrowia. Obowiązek powtarzania badań co 5 lat (a po ukończeniu 70. roku życia co 2 lata) dotyczy wyłącznie posiadaczy pozwoleń do ochrony osobistej oraz ochrony osób i mienia, choć w ramach prowadzonych w MSWiA analiz nad nowelizacją przepisów rozważane jest rozszerzenie cyklicznej weryfikacji na szerszą grupę posiadaczy broni

Źródło: forsal.pl
Copyright
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Zapisz się na newsletter
Zapisz się na newsletter Forsal.pl „Bezpieczeństwo” i otrzymuj najważniejsze informacje dotyczące bezpieczeństwa w Polsce i na świecie.

Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich

Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj