Jak podkreślał, nie oznacza to rezygnacji z badań podstawowych. Przeciwnie – potrzebne jest zachowanie równowagi między badaniami fundamentalnymi, zastosowaniami praktycznymi i trzecią misją uczelni.
Forum Ekonomiczne było dla Uniwersytetu Jagiellońskiego nie tylko miejscem prezentacji dorobku naukowego, ale również przestrzenią szerokiej dyskusji. – Takie wydarzenie jest okazją do zaprezentowania wielu możliwości polskich uniwersytetów, począwszy od podzielenia się z politykami, przedsiębiorcami, przedstawicielami administracji samorządowej wynikami badań na palące problemy społeczne – mówił prof. Piotr Jedynak. Jednym z przykładów była prezentacja raportu dotyczącego dezinformacji i sposobów przeciwdziałania temu zjawisku. – Uniwersytety, które kiedyś skupiały cały swój wysiłek na prowadzeniu badań naukowych, niejednokrotnie badań podstawowych, a także kształceniu studentów, dzisiaj z coraz większym wysiłkiem spoglądają w stronę trzeciej misji, czyli współpracy z otoczeniem społecznym, otoczeniem gospodarczym – wskazywał prof. Jedynak.
Sama obecność ekspertów akademickich w debacie publicznej nie wystarczy. Ich wiedza musi jeszcze trafić do odbiorców, którzy nie posługują się na co dzień językiem nauki. Zdaniem rektora uczelnia powinna więc nie tylko prowadzić badania, ale także potrafić komunikować ich wyniki. – Trzeba zadbać o to, żeby podejmować atrakcyjne społecznie, ważne tematy i w odpowiedni sposób je prezentować – mówił. Wyniki badań, często hermetyczne i trudne metodologicznie, trzeba przekształcać w przekaz zrozumiały zarówno dla polityków i decydentów, jak i dla zwykłych ludzi.
Współpraca świata nauki i biznesu
Jednym z przykładów współpracy nauki z biznesem, o których opowiedział prof. Jedynak, jest pomysł współdzielenia przez kilka krakowskich uczelni komputera kwantowego. W przedsięwzięciu uczestniczą Uniwersytet Jagielloński, Akademia Górniczo-Hutnicza i Politechnika Krakowska. Inicjatywa wyszła od polskiej firmy Newag. Dla rektora UJ jest to przykład zmiany podejścia przedsiębiorstw do współpracy z nauką. – Skłonność poważnego podmiotu gospodarczego do sfinansowania niezwykle drogiej technologii pokazuje, że polskie firmy zmieniają mentalność, jeśli chodzi o współpracę z uczelniami. Nie oczekują wyłącznie krótkookresowych, rynkowych korzyści, ale chcą się przyczynić być może do przełomu – ocenił.
Jednocześnie rektor przestrzega przed oczekiwaniem, że każda idea naukowa powinna jak najszybciej zostać przekształcona w produkt rynkowy. Szczególnego znaczenia nabierają tu badania podstawowe, których rezultatów często nie da się przewidzieć w momencie rozpoczęcia projektu. – Specyfiką badań podstawowych jest to, że nikt nie jest w pełni pewny, jakie przyniosą efekty – podkreślił.
Komercjalizacja i startupy
Uniwersytet Jagielloński rozwija własne mechanizmy wspierające komercjalizację. Taką inicjatywą jest Jagiellońskie Centrum Innowacji, którego zadaniem jest m.in. wspieranie powstawania startupów. – Nawet uniwersytety klasyczne, czyli takie, które w swoim zakresie zainteresowań mają prawie wszystkie dyscypliny naukowe, potrafią być bardzo przedsiębiorcze, w dobrym tego słowa znaczeniu – mówił. UJ chce więc łączyć badania podstawowe, kształcenie i działalność nastawioną na praktyczne wykorzystanie wiedzy.
Krzysztof Ratnicyn
