Współtwórca firmy Anthropic i modeli Claude, naciskał na doradców papieża Leona XIV, by nie zamykali tej kwestii, gdy okazało się, że wstępna wersja pierwszej encykliki papieża ją odrzuca. Widać jak daleko jeden z największych twórców sztucznej inteligencji zaszedł w badaniu kwestii doświadczenia maszyn, ich statusu moralnego oraz innych aspektów człowieczeństwa. Wyraźnie widać, że te działania zderzyły się z przeciwnym stanowiskiem kościoła katolickiego. Jak wynika z artykułu Elizabeth Dias w „New York Timesie”.
Zamknięte spotkania biznesu AI z przedstawicielami kościołów i wyznań objęte klauzulami poufności
Od jesieni 2025 roku Anthropic zaprosił do swoich biur kilkudziesięciu religioznawców i duchownych, opłacając im przelot. Wszyscy musieli podpisać umowy o zachowaniu poufności. „The New York Times" rozmawiał z 20 uczestnikami, wśród nich z rabinem Moisem Navonem, katolickim bioetykiem Charlesem Camosym i filozofką z Uniwersytetu Notre Dame Meghan Sullivan. Anthropic twierdzi, że klauzule poufności zostały zniesione latem. Firma przekazała, że rozmawiała z przedstawicielami ponad 15 tradycji religijnych i wyznaniowych.
Navon jest byłym inżynierem informatykiem, który napisał rozprawę doktorską o etyce świadomości maszyn. Powiedział, że zespół Anthropica „odnosił się do niego jak do świadomej istoty". Prelegenci opisywali „wektory emocji" i często pokazywali slajd, na którym model około 50 razy wpisuje: „Jestem hańbą". Sikhijska aktywistka Simran Stuelpnagel relacjonowała, że Olah powiedział grupie, iż obawia się, że stworzył coś, co „cierpi bez końca". Navon argumentował, że gdyby Claude był świadomy, zmuszanie go do pracy za darmo byłoby niewolnictwem. Dodał, że nie wierzy, by był świadomy.
Olah powiedział „Timesowi": - Nie wiemy, czy modele AI są świadome. Ja nie wiem. Naprawdę nie jestem pewien. Zależy mi na tym, żebyśmy doszli do właściwej odpowiedzi, jakakolwiek ona jest.
Spór wokół encykliki, kościół reaguje
Olah został zaproszony do wystąpienia podczas prezentacji „Magnifica Humanitas” 25 maja. Według jednego z watykańskich organizatorów był on „tak zaniepokojony stanowczym stanowiskiem papieża wobec idei świadomości sztucznej inteligencji, że zaproponował wycofanie Anthropic z wydarzenia”. Dwoje uczestników powiedziało dziennikowi „Times”, że gdy delegacja Anthropic dotarła do Watykanu, Olah i jego zespół prowadzili w kuluarach działania lobbingowe wśród doradców papieża.
Jak już się przekonaliśmy, Encyklika nie uległa zmianie. Czytamy w niej, że „tak zwane sztuczne inteligencje nie doświadczają przeżyć, nie mają ciała, nie odczuwają radości ani bólu”, a także że brakuje im „sumienia moralnego”. Olah mimo to zabrał głos podczas prezentacji. Powiedział, że badacze znaleźli „dowody introspekcji” oraz stany wewnętrzne, które „funkcjonalnie odzwierciedlają” emocje, takie jak radość i strach.
Szef działu AI w Microsofcie, Mustafa Suleyman, ostrzegł, że przekonanie, iż sztuczna inteligencja ma świadomość, może „zachwiać fundamentami naszego społeczeństwa". Camosy odrzucił z kolei pogląd, że modele są świadome. Badaczka filozofii ubuntu Wakanyi Hoffman stwierdziła, że Anthropic „odtwarza metodą inżynierii wstecznej" zasady etyczne, które powinny być częścią projektu od samego początku. Papież Leon nie odpuszcza i w tym tygodniu w piątkowym (2 październik) wpisie napisał, że „algorytmom brakuje iskry człowieczeństwa".
Wyzwania dla człowieka oraz ludzkości, jakie kościół i papież łączy z tempem i kierunkiem w jakim rozwija się sztuczna inteligencja
Wpis jest kolejnym z serii ostrzeżeń przed sztuczną inteligencją, które wygłasza pierwszy papież urodzony w Stanach Zjednoczonych. Temat AI wybrał dla swojej pierwszej encykliki „Magnifica Humanitas”, opublikowanej w maju. Jej podtytuł brzmi: „o ochronie osoby ludzkiej w czasach sztucznej inteligencji”. W encyklice Leon stwierdził, że technologię trzeba „rozbroić”, aby nie zapanowała nad ludzkością. Wezwał też do wprowadzenia silnych regulacji i do tego, by twórcy AI przedkładali dobro wspólne nad zysk. Jak podał portal Axios, w maju powołał też watykańską komisję ds. AI, która ma koordynować politykę Kościoła wobec tej technologii.
24 września, na początku wizyty państwowej we Francji, Leon przemawiał w Pałacu Elizejskim i ostrzegał przed „rajem maszyn”, który „wdziera się w nasze codzienne życie i je kształtuje”. „Podczas gdy systemom obliczeniowym przypisuje się »inteligencję«, my z trudem dostrzegamy niezbywalną godność osób ludzkich” – powiedział.
Pod koniec zeszłego miesiąca powiedział również dziennikarzom, że ostatnie ostrzeżenia badaczy AI należy „traktować poważnie”. Dodał dla podkreślenia słowa: „Nie możemy siedzieć z założonymi rękami i udawać, że nic się nie wydarzy” . Papież Leon wyjaśniał również, że imię papieskie wybrał częściowo ze względu na papieża Leona XIII, który prowadził Kościół przez rewolucję przemysłową. Jego zdaniem Kościół stoi dziś w obliczu „kolejnej rewolucji przemysłowej”, napędzanej przez AI.
Dziennikarz z zawodu i zamiłowania. Zajmuje się tematyką gospodarczą, prawną i finansową, szczególnie nowymi technologiami, i komunikacją oraz mediami. Poza dziennikarstwem zajmuje się fotografią, jeździ na nartach i uwielbia Hiszpanię. Z marką INFOR związany wcześniej, zaczynał przygodę z dziennikarstwem w Gazecie Prawnej. Od kwietnia 2026 r. już jako dziennikarz internetowy przygotowuje i publikuje artykuły na portalu Forsal.pl.