Wyniki przedstawione właśnie przez zespół z Uniwersytetu Syczuańskiego wskazują na kolejny, ważny powód, aby zadbać o sen i w razie potrzeby leczyć jego zaburzenia. Naukowcy pokazali bowiem, że zwiększają one ryzyko rozwoju jaskry, która nieleczona stanowi jedną z głównych przyczyn ślepoty.
W jej przebiegu stopniowo obumierają bowiem reagujące na światło komórki nerwu wzrokowego. Szacuje się, jak podają badacze, że do 2040 roku jaskra dotknie ponad 100 mln ludzi.
Przyczyny i czynniki ryzyka choroby są jeszcze, niestety relatywnie słabo poznane. Aby rzucić na nie nowe światło, chiński zespół przeanalizował różnorodne dane na temat prawie pół miliona uczestników znanego projektu badawczego UK Biobank w wieku od 40 do 69 lat.
W trakcie ponad 10-letniej obserwacji na jaskrę zachorowało ponad 8,5 tys. osób. Byli to zwykle uczestnicy starsi, częściej płci męskiej, dawni lub obecni palacze, osoby z nadciśnieniem tętniczym i cukrzycą.
Wyraźna zależność dotyczyła także snu. Zbyt krótki sen powodował wzrost ryzyka o 8 proc., bezsenność - o 12 proc., chrapanie - o 4 proc., a częsta senność w ciągu dnia - o 20 proc. Na zagrożenie nie wpływał natomiast chronotyp, czyli preferencje do wczesnego lub późnego wstawania.
Badanie ma charakter obserwacyjny, więc nie wskazuje na przyczyny i skutki. Możliwe jest więc, że to jaskra zaburza sen.
Analiza opierała się przy tym na informacjach podawanych przez ochotników, a nie obiektywnych badaniach snu. Informacje te podawane były przy tym tylko jednorazowo.
Jednak naukowcy zwracają uwagę na prawdopodobny, biologiczny wpływ problemów ze snem na tę chorobę. Główną składową jaskry jest podwyższone ciśnienie w gałce ocznej. Ciśnienie to rośnie m.in., kiedy dana osoba leży, a także przy zaburzonej pracy hormonów związanych ze snem.
Bezsenności nierzadko towarzyszą lęki i depresja, co z kolei podnosi poziom kortyzolu, a on również może powodować wzrost ciśnienia w oku.
Kolejna możliwa przyczyna to niedotlenienie, które towarzyszy nocnemu bezdechowi.
„Na zachowania związane ze snem można wpływać, a te wyniki odkreślają potrzebę odpowiednich interwencji u osób zagrożonych jaskrą. Pacjenci z chronicznymi zaburzeniami snu mogą natomiast potrzebować przesiewowych badań oftalmologicznych” - twierdzą naukowcy.
Więcej informacji: https://bmjopen.bmj.com/lookup/doi/10.1136/bmjopen-2022-063676 (PAP)
Marek Matacz
