Jawne ceny mieszkań?
W Rządowym Centrum Legislacyjnym pojawił się projekt rozporządzenia, który ma „uzbroić” Portal DOM. Po zmianach znajdą się w nim bezpłatne statystyki pokazujące rzeczywiste ceny transakcyjne, uszeregowane według lokalizacji, rynku i ceny. Do tej pory np. deweloperzy podawali ceny ofertowe – znacznie wyższe niż stawki, które realnie płacił klient.
To zmiana, która wynika z przepisów, które weszły w życie 13 lutego br. Wtedy Ministerstwo Rozwoju i Technologii „uwolniło” Rejestr Cen Nieruchomości. Rzecz w tym, że urzędnicy zrobili to niechętnie, a resort o zmianach nawet nie poinformował.
Portal DOM nie jest potrzebny?
Jak mówił mi w lutym, w rozmowie z „Forsalem”, Waldemar Izdebski, były Główny Geodeta Kraju, urzędnicze mechanizmy zawiodły. Sam, na stronie mojgeoportal.pl, korzystając z dostępu do informacji publicznej, już od kilku miesięcy podaje te dane. W tym samym czasie robił (i dalej robi) to Deweloperuch.pl, czyli organizacja społeczna, która wyrosła na sprzeciwie wobec ukrywania cen. Ich baza jest nieustannie rozbudowywana, a do tego czytelnie ułożona.
Czy tworzenie teraz Portalu DOM z tymi samymi danymi ma jeszcze sens? W lutym Izdebski mówił na ten temat tak: „Według mnie tworzenie tego portalu to przejaw niegospodarności”.
Czy cokolwiek się zmieni?
Nad przepisami dla Portalu DOM pracuje Ministerstwo Cyfryzacji. Rozporządzenie – według dokumentów – ma wejść w życie 11 listopada. Na razie jest na etapie uzgodnień i opinii. Czy cokolwiek się zmieni?
W rozporządzeniu zapisana zostanie „struktura danych”, które będą udostępniane. To 59 pozycji, wśród których są m.in.:
- adres strony z prospektem informacyjnym dewelopera,
- lokalizacja „przedsięwzięcia deweloperskiego”,
- rodzaj nieruchomości, cena za mkw. oraz cena całkowita.
Zapisano też m.in. konieczność informowania o pomieszczeniach przynależnych do lokalu. Najważniejsze z punktu widzenia klienta informacje się nie zmieniają. Już teraz, przed wdrożeniem zmian na Portalu DOM, może je znaleźć w kilku innych miejscach.
Portal DOM może więc być oficjalnym – państwowym – narzędziem do sprawdzenia danych. Ale najważniejsza zmiana już się wydarzyła. Od 13 lutego ceny transakcyjne przestały być informacją dostępną wyłącznie urzędnikom. Dziś można je znaleźć także w prywatnych bazach. Portal DOM nie będzie więc kończył epoki ukrywania cen mieszkań. Będzie raczej próbą nadrobienia tego, co rynek już zrobił.
Redaktor Forsal.pl, absolwent Uniwersytetu Warszawskiego. Specjalizuje się w tematach związanych z inwestycjami oraz transportem. Od lat obserwuje wielkie budowy, opisuje rynek nieruchomości, a także zawiłości systemu transportowego.
Autor reportażu "Żarnowiec. Sen o polskiej elektrowni jądrowej" nagrodzony Grand Press 2023 w kategorii książka reporterska roku. Finalista m.in. Pomorskiej Nagrody Literackiej oraz konkursu dziennikarskiego "Biały Kruk".