Norwegia, Szwecja, Finlandia, Dania i Islandia rozpoczęły prace nad nową umową dotyczącą współpracy obronnej. Ministrowie obrony pięciu państw zapowiedzieli ten krok 12 listopada w Oslo. Jednym z głównych założeń jest usunięcie przeszkód utrudniających przemieszczanie wojsk przez granice, a także usprawnienie wspólnych zakupów, zaopatrzenia i napraw sprzętu wojskowego.
Pięć państw łączy siły. Chodzi o wspólną obronę przed Rosją
Nie chodzi o stworzenie alternatywy dla NATO. Wszystkie pięć państw należy już do Sojuszu Północnoatlantyckiego. Nowe porozumienie ma jednak pozwolić im szybciej reagować na zagrożenia i skuteczniej wykorzystywać posiadane zasoby. Każdy z uczestników wnosi do współpracy inne zdolności.
Finlandia dysponuje dużymi siłami lądowymi i artylerią, Norwegia rozwiniętym lotnictwem oraz środkami rozpoznania morskiego, a Szwecja nowoczesnymi okrętami podwodnymi i własnym przemysłem zbrojeniowym. Z kolei Dania rozwija zdolności obrony przeciwlotniczej, natomiast Islandia zapewnia dostęp do strategicznego obszaru północnego Atlantyku.
Finlandia pokazuje swój arsenał. Ma setki haubic i 64 myśliwce F-35
Finlandia od dziesięcioleci przygotowuje się do obrony swojego terytorium. Nie bez powodu. Granica tego kraju z Rosją liczy ponad 1300 km. Fińskie plany zakładają możliwość rozwinięcia armii liczącej około 280 tys. żołnierzy. Jej zaplecze stanowi około 900 tys. przeszkolonych rezerwistów. To znaczący potencjał, szczególnie biorąc pod uwagę, że Finlandię zamieszkuje niespełna 6 mln osób.
Jednym z największych atutów fińskich wojsk lądowych jest artyleria. Jej nowoczesny trzon stanowią południowokoreańskie samobieżne haubice K9 kalibru 155 mm. Finlandia zamówiła początkowo 96 takich pojazdów, a w kwietniu 2026 r. podpisała kontrakt na kolejne 112 egzemplarzy. Łącznie daje to 208 zamówionych haubic, choć część z nich nie została jeszcze dostarczona.
Istotna zmiana zachodzi także w lotnictwie. Helsinki zamówiły 64 myśliwce F-35A, które mają zastąpić używane dotychczas F/A-18 Hornet. Pierwsze dwa samoloty dotarły do kraju we wrześniu 2026 r. Pełne wdrożenie nowej floty wymaga jednak czasu. Maszyny wyposażone w technologie ograniczające wykrywalność radarową mają zapewnić Finlandii lepsze rozpoznanie i większe możliwości działania w przestrzeni powietrznej kontrolowanej przez przeciwnika.
Norwegia stawia na nowoczesne lotnictwo. Ma 52 myśliwce F-35
Norwegia koncentruje się przede wszystkim na nowoczesnym lotnictwie i ochronie rozległych obszarów morskich. Kraj zakończył już odbiór wszystkich 52 zamówionych myśliwców F-35A. Ostatnie egzemplarze dotarły w 2025 r. Znaczenie tych samolotów nie ogranicza się do możliwości przenoszenia uzbrojenia. Dzięki zaawansowanym czujnikom i systemom łączności F-35 mogą zbierać informacje o sytuacji na polu walki i przekazywać je innym jednostkom.
Jednym z najważniejszych elementów norweskiego uzbrojenia jest pocisk Joint Strike Missile (JSM). Został opracowany m.in. do zwalczania okrętów i może być przenoszony wewnątrz komory uzbrojenia F-35. Takie rozwiązanie pozwala zachować właściwości ograniczonej wykrywalności samolotu. Pierwsze pociski JSM przekazano norweskim siłom zbrojnym w 2025 r.
Norwegia posiada również pięć samolotów patrolowych P-8 Poseidon, przeznaczonych m.in. do wykrywania i śledzenia okrętów podwodnych. Jej flotę uzupełniają fregaty typu Fridtjof Nansen oraz okręty podwodne typu Ula. Do zwalczania jednostek nawodnych służą także pociski Naval Strike Missile (NSM), a obronę przeciwlotniczą zapewniają systemy NASAMS.
Szwecja ma ważny atut na Bałtyku. Jej okręty wojenne trudno wykryć
Szwecja wyróżnia się na tle pozostałych państw nordyckich rozwiniętym przemysłem zbrojeniowym. Potrafi samodzielnie projektować i produkować znaczną część zaawansowanego wyposażenia wojskowego. Jednym z najbardziej rozpoznawalnych przykładów są myśliwce JAS 39 Gripen.
Samoloty zaprojektowano z myślą o działaniach w trudnych warunkach. Mogą korzystać z przygotowanych odcinków dróg i nie wymagają rozbudowanego zaplecza technicznego. Ich uzbrojenie obejmuje m.in. europejskie pociski powietrze-powietrze Meteor, przeznaczone do zwalczania celów na dużych odległościach.
Szwecja zamówiła 60 myśliwców Gripen E, wyposażonych w nowy radar i rozbudowane systemy elektroniczne. Ich dostawy i wdrażanie rozpoczęły się w 2025 r. Równolegle szwedzkie lotnictwo nadal wykorzystuje starsze wersje Gripen C/D.
Szczególne znaczenie dla bezpieczeństwa regionu Morza Bałtyckiego mają jednak szwedzkie okręty podwodne typu Gotland. Dzięki napędowi niezależnemu od powietrza mogą przez długi czas pozostawać pod wodą. Utrudnia to ich wykrycie i pozwala prowadzić skryte działania rozpoznawcze oraz bojowe.
Szwedzka flota obejmuje również pięć korwet typu Visby. Ich konstrukcja została opracowana tak, aby ograniczyć wykrywalność radarową. Na lądzie ważną rolę odgrywają czołgi Stridsvagn 122, będące szwedzką odmianą Leoparda 2, oraz wozy bojowe CV90 i samobieżne haubice Archer.
W 2026 r. do wojska zaczął trafiać nowy wariant haubicy Archer w układzie kołowym 8x8. Kontrakt obejmuje 48 pojazdów. Szwedzką obronę powietrzną wzmacniają natomiast amerykańskie systemy Patriot.
Dania modernizuje armię, a Islandia odgrywa kluczową rolę na północnej flance NATO
Dania również intensywnie modernizuje swoje siły zbrojne. Jednym z najważniejszych elementów tych zmian jest wymiana samolotów bojowych na amerykańskie F-35. Początkowe zamówienie obejmowało 27 maszyn, jednak w październiku 2025 r. podjęto decyzję o zakupie kolejnych 16. Docelowo duńskie lotnictwo ma więc dysponować 43 myśliwcami tego typu.
W październiku 2025 r. duńskie ministerstwo obrony informowało o 15 samolotach znajdujących się w kraju oraz sześciu wykorzystywanych do szkolenia w Stanach Zjednoczonych.
Istotną rolę w duńskim systemie obronnym odgrywa marynarka wojenna. Jej najważniejszymi jednostkami są trzy fregaty typu Iver Huitfeldt, zaprojektowane przede wszystkim do zwalczania zagrożeń powietrznych. Okręty wyposażono w zaawansowane radary i pociski ESSM, a ich rozwijane uzbrojenie obejmuje również rakiety SM-2. W 2026 r. duńskie jednostki ćwiczyły ich wykorzystanie.
Flotę uzupełniają dwie fregaty typu Absalon, przystosowane m.in. do zwalczania okrętów podwodnych.
Duńskie wojska lądowe wykorzystują 44 zmodernizowane czołgi Leopard 2A7. Wszystkie osiągnęły ten standard do 2023 r. Po przekazaniu Ukrainie haubic CAESAR Dania zdecydowała się na zakup 19 haubic ATMOS kalibru 155 mm oraz ośmiu wyrzutni rakietowych PULS.
Islandia jest wyjątkiem wśród pięciu państw nordyckich. Nie posiada regularnych sił zbrojnych, własnych czołgów, myśliwców ani artylerii. Nie oznacza to jednak, że jej udział we współpracy obronnej jest mniej istotny.
Znaczenie wyspy wynika przede wszystkim z jej położenia geograficznego. Islandia znajduje się przy ważnych szlakach morskich łączących obszar Grenlandii, Wielkiej Brytanii i północnego Atlantyku. Kontrola tego regionu ma duże znaczenie dla monitorowania ruchu jednostek wojskowych i zabezpieczenia komunikacji morskiej.
Kraj utrzymuje cztery posterunki radarowe NATO, a baza Keflavík jest wykorzystywana przez samoloty sojusznicze. Ochronę islandzkiej przestrzeni powietrznej zapewniają rotacyjnie myśliwce innych państw Sojuszu.
Współpraca pięciu państw może więc stać się istotnym wzmocnieniem północnej flanki NATO. O jej rzeczywistej skuteczności zdecyduje jednak przede wszystkim to, czy zapowiedzi dotyczące wspólnego działania uda się przełożyć na sprawny system dowodzenia, zaopatrzenia i przemieszczania wojsk w sytuacji kryzysowej.
Absolwent Uniwersytetu w Białymstoku. W swojej pracy analizuje globalną geopolitykę, modernizację armii oraz rozwój przemysłu zbrojeniowego.
Bogate doświadczenie w mediach zdobywał krok po kroku. Pracę w zawodzie rozpoczynał w Polska Press, a następnie rozwijał warsztat jako copywriter, dziennikarz i wydawca w ogólnopolskich portalach Interia oraz Wirtualna Polska.
