Komu przysługuje zasiłek stały?
Zasiłek stały jest świadczeniem wypłacanym przez pomoc społeczną. Celem tego zasiłku jest zapewnienie źródła utrzymania osobom, które ze względu na niezdolność do pracy nie są w stanie zapewnić sobie środków do życia. Dotyczy to osób całkowicie niezdolnych do pracy oraz osób niezdolnych do pracy ze względu na wiek.
Zasiłek stały przysługuje:
- pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;
- pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
Całkowita niezdolność do pracy oznacza całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Warunkiem jest zatem zaliczenie do I lub II grupy inwalidzkiej albo legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Natomiast niezdolność do pracy z tytułu wieku oznacza ukończone przez kobietę 60 lat i 65 lat ukończone przez mężczyznę.
Kryterium dochodowe i wysokość zasiłku stałego
Zasiłek stały jest przyznawany w przypadku, gdy:
- dochód osoby samotnej nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej,
- dochód osoby pozostającej w rodzinie oraz dochód na jednego członka rodziny nie przekracza kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
W 2026 r. kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 1010 zł, natomiast dla osoby w rodzinie wynosi 823 zł.
Przy ustalaniu uprawnienia oraz wysokości zasiłku stałego do dochodu nie wlicza się kwoty zasiłku okresowego.
W 2026 r. zasiłek stały ustala się w wysokości:
- w przypadku osoby samotnie gospodarującej – różnicy między kwotą stanowiącą 130 proc. kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (1313 zł) a dochodem tej osoby;
- w przypadku osoby w rodzinie – różnicy między kwotą stanowiącą 130 proc. kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (1069,90 zł) a dochodem na osobę w rodzinie.
Maksymalna kwota zasiłku stałego w 2026 r. wynosi 1229 zł miesięcznie, ale nie może być niższa niż 100 zł miesięcznie.
Zbieg uprawnień do świadczeń
Ubiegając się o zasiłek stały należy pamiętać, że to świadczenie nie przysługuje, jeżeli osoba otrzymuje: rentę socjalną, świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy, dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania, zasiłek dla opiekuna.
Osobę przebywającą w domu pomocy społecznej lub ubiegającą się o przyjęcie do niego uznaje się za osobę samotnie gospodarującą, jeżeli przed przyjęciem do domu pomocy społecznej lub rozpoczęciem oczekiwania na miejsce w takim domu była uprawniona do zasiłku stałego.
Postępowanie w sprawie przyznania zasiłku stałego
Do wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku stałego konieczne jest złożenie wniosku w tej sprawie. Warto przy tym mieć do wglądu dowód osobisty, dokumenty potwierdzające sytuację finansową wnioskodawcy (np. zaświadczenie lub oświadczenie o dochodach, decyzja przyznająca świadczenie z systemu zabezpieczenia społecznego) oraz inne dokumenty uzasadniające żądanie zawarte we wniosku np. orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, orzeczenie o zaliczeniu do I lub II grupy inwalidów, orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych itp.
Następnie pracownik socjalny przeprowadza wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania lub pobytu osoby ubiegającej się o zasiłek stały i ocenia jej sytuację osobistą, rodzinną oraz finansową w celu określenia zakresu planowanej pomocy.
Przyznanie zasiłku stałego następuje w formie decyzji administracyjnej.
Podstawa prawna
- ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz.U. z 2026 r. poz. 639 z późn. zm.)
- rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 lipca 2024 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1044)
Prawnik, absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. W Inforze od 1993 r. Współpracował z „Prawem Przedsiębiorcy”, „Prawem Spółek”, „Poradnikiem Gazety Prawnej", „Serwisem Prawno-Pracowniczym” i „Monitorem księgowego”. Specjalizuje się w zakresie prawa pracy, prawa cywilnego i prawa administracyjnego. Autor licznych publikacji prasowych.
